Yatırım Nedir? Nasıl Yatırım Yapılır?

Kişisel Finans • Ders 3 • 13 dakika

Yatırım Nedir? Nasıl Yatırım Yapılır?

Yatırım nedir? Yatırım nasıl yapılır? En akıllı yatırım hangisidir? Bu soruları cevaplandırmaya aslında çok aşina olduğun bir kavramla başlamak gerek: “tasarruf”. Küçük yaşlardan itibaren öğütlendiğin “tasarruf yapmak” ve akabinde sahip olduğun ilk kumbara, yatırım kariyerinin başlangıç noktasıydı desek hiç de yanlış olmaz. 

Bu yazıda neler öğreneceğiz?

  • Yatırım nedir?
  • Nasıl yatırım yapılır?
  • Yatırım yapmak için ne kadar paraya ihtiyacım var?
  • Diğer finansal yatırım araçları nelerdir?
  • Hisse senedi nasıl alınır?
  • Borsaya nasıl yatırım yapabilirim?

🧐 Yatırım Nedir?

Az önce de sözünü ettiğimiz gibi açıklamaya önce tasarruftan başlamamız gerek. Tasarruf, en basit haliyle, temel ihtiyaçlar karşılandıktan sonra insanların ellerinde kalan parayı harcamadan saklaması olarak tanımlanabilir. Yatırım ise tasarruf ile birikimi yapılan paranın gelir veya kâr elde etmek için büyütülmeye çalışılmasıdır.

Yani, temelde gelir elde etmek için mevcut paramızı bir araca ya da ürüne yatırarak kullandığımız işlemler bütününe genel olarak yatırım diyebiliriz.

Yatırım yapmak için elimizde iki adet önemli araç bulunur:

  1. Hisse Senedi: Bir şirkette belli bir mülkiyet payını temsil eder. Yani o şirketin bir parçasına sahip olunduğunu gösterir. Bu araca yatırım yapıldığında ‘direkt olarak’ şirkete de ortak olunur.
  2. Borsa Yatırım Fonu: Karışık meyve tabağı gibi düşünebilirsin. Bir çok sayıda hisse senedine, değerli madene, emtia veya sektöre aynı anda yatırım yapabilmeni sağlar. Örneğin, elektrikli araç sektörü yatırım fonunu alırsan, sektörde bulunan onlarca hisse senedine tek bir fon aracılığıyla kolayca yatırım yapmış olursun.

Peki, bu araçları kullanarak nasıl yatırım yapabiliriz?

🧑‍🚀 Nasıl Yatırım Yapmalıyım?

Öncelikle yatırım hedefini, beklentilerini ve risk algını belirlemen gerekiyor. Neden yatırım yapıyorsun? Hedefin nedir? Ne kadar risk alabilirsin? Ne kadarlık bir süreyle yatırım hedefine ulaşmak istiyorsun? gibi bir takım soruların cevabını vermen gerekir.

Bu sorulara verdiğin cevaplara göre kendine özel yatırım yolunu çizebilirsin. Herkesin yatırım yolu farklı olduğu için birden fazla yatırım çeşidi vardır.

Önce uzunluklarına göre yatırım türlerini inceleyelim 👇

⏲ Kısa Vadeli Yatırım

Yatırım yapmaya başlamak için önce bir tutar belirlemen gerekir. Sonrasında hedefe en uygun yatırım aracına karar vermelisin. Unutma, herkesin hedefleri ve yatırım planı farklıdır.

  • Önemli! Kısa vadede borsada çok sert yükseliş ve düşüşler olabilir. Dolayısıyla vadeyi ne kadar kısa tutarsan riskin de o kadar artar. Örneğin, Facebook hisseleri bir ayda 30% değer kaybederken, uzun dönemde değerleri 10 katına kadar çıkmıştı.

Eğer kendine harçlık çıkarmak, aylık giderlerini karşılamak, beğendiğin telefonu almak gibi hedeflerin varsa, bu “kısa vadeli” hedeflerin olduğunu gösterir. Kısa vadeli yatırım, genellikle “1 ila 3 sene”lik yatırım olmalı ve en az 3 sene boyunca ihtiyaç duymayacağın miktarlarla yapılmalı.

  • Örnek: 2021’in başında elimizdeki 5 bin lira ile yeni iPhone 11’i alamazdık. Kısa vadeli hedefimizi iPhone 11 almak olarak belirleyip, Apple hisselerine yatırım yapsaydık, 5 bin liramız sene sonunda 11.500 liraya yükselirdi. Böylece tüm zamlara rağmen hem iPhone 11 alırdık hem de cebimizde 1.500 TL’miz kalırdı.

⏳ Orta Vadeli Yatırım

Orta vadeli hedeflerin ise kısa vadeye göre daha büyük olabilir. Önündeki 3-10 senelik zaman zarfında hayalindeki arabayı satın almak, yeni bir iş kurmak veya ev almak gibi hedeflerin olabilir.

Öte yandan “orta vadeli” yatırımlar herkes için aynı olmayabilir. Sahip olunan tasarruf miktarına göre kimisi için araba satın almak “orta vadeli” bir hedef olurken, kimisi için de “uzun vadeli” bir hedef sayılabilir. Bu yüzden tasarruf miktarına göre bu kararı senin vermen gerekir.

  • Örnek: 2015’in sonunda orta vadeli bir yatırım planı hazırlayarak, kiradan ayrılıp kendi evimize yerleşmek istediğimizi düşünelim. 2015 sonunda Broadcom şirketine yapacağımız 50 bin liralık yatırımımız sonucunda, her yıl aldığımız temettülerle tekrardan yatırım yaptığımızda, 2021’in sonunda 2 milyon TL’ye yakın bir miktara ulaşmış olurduk.

7 senelik bu yatırım planına sadık kalmamızın ödülü, hem hisse senedinden hem temettüden hem de dolardan kazanarak kendi evimize sahip olmak olurdu.

🗓 Uzun Vadeli Yatırım

Uzun vadeli yatırım, nihai yatırım planıdır. 10 yıldan fazla sürecek bu yatırım planının süresi, ancak hedeflerimiz gerçekleştiğinde sonlanır. Uzun vadeli hedefler arasında finansal özgürlüğümüze ulaşarak erken emekli olmak olabilir.

Uzun vadeli yatırım yaparken, kısa vadeli inişlere veya çıkışlara bakmadan yatırım yapmak hedeflerimizle daha uyumludur. Çünkü kısa vadeli düşüşler bizi hedeflerimizden uzaklaştırmayacağı gibi kısa vadeli yükselişler de hedeflerimize yaklaştırmaz.

Uzun vadeli yatırım planlarında tasarruflarımızı çok uzun bir süre boyunca yatırıma ayıracağımız için, yatırıma ayırdığımız tutar önümüzdeki 10-15 sene boyunca ihtiyaç duymayacağımız boyutta olmalıdır.

  • Örnek: Bundan 13 yıl önce, uzun vadeli bir yatırım planı olarak Microsoft’un hissesine yatırım yaptığımızı düşünelim. Kısa vadeli yükselişlerde ve düşüşlerde elimizdeki hisseleri satmadan yatırım planımıza sadık kaldığımız bir senaryoda, 19-20 dolar aralığından aldığımız hisse senetlerinin değeri TL bazında 133 katına çıkmış olacaktı.
  • Bu ise 10 bin TL’nin 1,33 milyon TL, 100 bin TL’nin ise 13,3 milyon TL olması anlamına gelir.

Yatırım planlarını öğrendiğimize göre, şimdi de yatırım stratejilerini ve son bölümümüzde de bu stratejilerde bulunan hisse senetlerini tanıyalım 👇

yatırım nedir

🚀 Büyüme Yatırımı

Getiri ve Risk: Yüksek getiri ve yüksek risk potansiyeli.

Yatırım Süresi: Kısa zaman içerisinde çok kazandırıp, kaybettirebilir.

Çok hızlı büyüyen, görece daha küçük şirketlere yatırım yapılan bir stratejidir. Geleceğin Tesla’sı, Apple’ı veya Google’ı olacağı düşünülen şirketlere yatırım yapılır.

Uzun vadeli bir yatırım stratejisi olsa da, kısa vade de büyüme hisseleri çok sert yükselişlerde gerçekleştirerek yatırımcılarına kazandırabilirler. Değer hisselerine oranla görece daha yüksek riske sahiptirler.

💰 Temettü Yatırımı

Getiri ve Risk: Karşılaştırmalı olarak daha düşük riskli bir yatırımdır.

Yatırım Süresi: Uzun vadeli bir yatırım olsa da, sonuçları hemen görülebilir. Temettülerin katlanarak büyümesi ile temettü emekliliği hedeflenir.

Temettü yatırımcılığı; diğer yatırım stratejilerinden farklı olarak, yatırım yapılan şirketlerin kârına ortak olmayı, böylece düzenli ve pasif gelir elde etmeyi hedefler. Günlük al-sat işlemlerinden farklı olarak yatırımcılar, temettü yatırımlarına bağlı olarak aylık, çeyreklik, 6 ayda bir veya yıllık olarak şirketlerin kârlarından pay alır.

Temettü yatırımcılığını, kıtalar arası uzun bir uçak yolculuğu gibi düşünebiliriz. Arkadaşımızın evine gider gibi hazırlıksız bir şekilde çıkarsak bu yolculuğa, işler planladığımız gibi gitmeyebilir. Nelere ihtiyacımız olacağını iyi hesaplamalı, uzun bir yolculuk olacağı için kısa vadeli değil, uzun vadeli düşünmeliyiz.

💎 Değer Yatırımı

Getiri ve Risk: Görece daha düşük riske ve getiriye sahip.

Yatırım Süresi: Beklenen yüksek getiri için uzun vadeli bir bekleyiş vardır.

Bu modeli tercih eden yatırımcılar, hisselerinin hak ettikleri değerlerin altında işlem gördüğünü düşündükleri şirketlere yatırım yapmaya çalışırlar. Eğer bir şirketin hisse senedinin hak ettiğinden çok daha düşük bir fiyata sahip olduğu düşünülüyorsa, değer yatırımcıları bu hisseyle ilgilenir.

Uzun vadeli bir yatırım stratejidir. Görece olarak birçok hisse senedine oranla daha düşük riske sahiptir.

👑 Birinci Sınıf Hisse Yatırımı

Getiri ve Risk: Uzun vadede görece en düşük riske sahip şirketlerdir. Düzenli bir büyüme ve getiriye sahiptirler.

Yatırım Süresi: Yatırımcının hedeflediği miktara göre hem uzun vadeli hemde kısa vadeli bir yatırım olabilir.

İngilizcesi “Blue-Chip” olan bu hisse senetlerini, birinci sınıf veya en iyi kalite hisse senetleri olarak düşünebiliriz. Apple, Microsoft, Google ve Amazon gibi dünyanın en büyük şirketleri bu hisse senedi grubu içerisinde yer alır. Köklü geçmişleri ve finansal güçleri nedeniyle diğer hisselere kıyasla görece daha düşük riske sahiptirler.

Dünyanın neredeyse her yerine nüfuz etmiş iş modelleri ile bir dünya devi konumunda olan bu şirketler, ürünlerini kullandığı ve bildiği şirketlere yatırım yapmak isteyen kişilerin tercihleri arasındadır. Araştırmak için zamanı olmayan ve düşük riskle olabildiğince çok kazanç sağlamak hedefleyen yatırımcılar genellikle bu hisse senetlerini tercih eder.

Bu yatırım stratejilerinde hangi hisse senetlerinin yer aldığını öğrenmek istiyorsan, Hisse Senedi Türleri hakkındaki yazımıza göz atabilirsin!

💵 Yatırım Yapmak için Ne Kadar Paraya İhtiyacım Var?

Kısa cevap: Sen ne kadar istersen!

Yatırım hakkında bugüne kadar “XX lira kadar birikmiş paran olmalı, tek başına yapamazsın, yatırım zengin insanların işi” gibi basmakalıp cümleler duymuş olman olası.

Fakat artık yatırım literatüründe böyle sınırlamalara yer yok! Midas’ın sunduğu yeni nesil yatırım deneyimi ile Midas uygulaması üzerinden cebinde ne kadar varsa o kadar tutarla yatırım yapabilirsin! Çünkü “parça hisse” olarak adlandırdığımız bu özellik, dilediğin adet veya tutarla Amerikan borsalarında yatırım yapabilmene olanak tanır. Ayrıca hisseler dışında Midas ile yatırım yapabileceğin bir diğer yatırım aracı yatırım fonlarıdır. 

📈 Diğer Finansal Yatırım Araçları Nelerdir?  

Finansal yatırım araçları, yatırım amacına göre tercih edilir ve yatırımın gideceği yolu belirler. Şimdi, yatırım araçlarının kısaca üzerinden geçelim.

  • Tahvil: Hükümet ve işletmeler tarafından verilen bir borç türüdür. Yerli-yabancı şirket ve hükümetlerin ödünç para karşılığında satmak üzere çıkardıkları belgelerdir (menkul değerler). Tahviller genellikle anaparayı geri ödemenin yanı sıra kupon adı verilen bir faiz ödemesi sunar. 
  • Bono: Yatırımcıların, devletten veya bir kurumdan borç almaları karşılığında borcun varlığını temin eden belgelerdir.   
  • Yatırım Fonları:  Yatırım fonu, çok sayıda hisse senedi, tahvil veya diğer yatırımlara sahip olan bir havuzun bir kısmını satın alabileceğin bir yatırım türüdür. Yatırım fonları, büyük bir pazara, sektöre ve bölgeye yatırım yapmanı sağlar. 
  • Eurobond: Online olarak da işlem yapılabilen, uluslararası piyasalarda yabancı para cinsinden işlem gören yatırım aracıdır. 
  • Forex: Foreign Exchange”in kısaltması olan Forex, döviz takası anlamına gelir. Farklı para birimlerinin takası sonucunda değer farkından elde edilen kâr üzerine kuruludur. 

🛒 Hisse Senedi Nasıl Alınır?

Yatırım amacına ve riskine göre tercih edebileceğin birçok farklı hisse senedi türü vardır. Midas uygulamasında da bulup yatırım yapabileceğin on bine yakın hisse senedi içerisinden en temel hisse senedi türlerine bir bakalım. 

  • Midas uygulamasında yer alan “keşfet” bölümüne “Starbucks”, “Apple”, “Nike”, “McDonald’s” gibi büyük markaların adlarını yazıp aratabilir, hisse detay sayfalarındaki 5 yıllık fiyat hareketini inceleyerek en çok kazandıran hisse senetlerine yatırım yapabilirsin.

📈 Borsaya Nasıl Yatırım Yapabilirim?

Durmaksızın gelişen teknolojinin sunduğu imkanlar sonucu,, yatırım yapmanın da oldukça kolay hale geldiğini söyleyebiliriz. Akıllı telefonundan bir yatırım uygulaması indirerek hızlı bir şekilde yatırım hesabı açabilirsin.

Midas gibi minimum bakiye zorunluluğu olmayan bir uygulamada ücretsiz hesap açarak, yatırım yapmadan önce uygulamayı kolayca test edebilirsin. Ayrıca, düşük işlem ücreti sunan uygulamalar kullanmayı tercih edersen, çok küçük meblağlarla bile yatırım yapabilir ve rahatlıkla deneyim kazanabilirsin! 

Bahsettiğimiz tüm bu avantajları bir arada sunan Midas ile yatırıma başlamak için yapman gerekenler çok basit:

  • App Store ya da Google Play’den Midas’ı indir. 
  • Kayıt işlemlerini tamamla.
  • Midas hesabına para aktar.
  • Yatırımlarına hemen başla!

Midas’ya yatırıma başlamak işte bu kadar kolay. Üstelik kayıt işlemlerini tamamladığında 4, Midas hesabına para aktardığındaysa 5 ücretsiz işlem hakkı hesabına tanımlanır. Sen de yatırımlarına oldukça avantajlı başlamış olursun.

Yatırım kariyerinde şimdiden başarılar dileriz!

Bu yazıda;

  • Yatırımın ne olduğunu ve nasıl yapıldığını
  • Yatırım çeşitlerinin neler olduğunu
  • Finansal yatırım araçlarının neler olduğunu
  • Değer yatırımının ne olduğunu
  • Fırsat maliyetinin ne olduğunu
  • Yatırım yapmak için ne kadar paraya ihtiyaç olduğunu
  • Borsaya nasıl yatırım yapılabileceğini öğrendik.

Midas Uygulamasını İndirin

Parça Hisse

Ücretsiz Canlı Veri

1,5 USD İşlem Ücreti