F

├ťlkelerin para birimlerinin kar┼č─▒l─▒kl─▒ olarak al─▒n─▒p sat─▒ld─▒─č─▒ ve de─čerinin belirlendi─či d├Âviz piyasas─▒na Foreks ad─▒ verilir. Global likiditesi en y├╝ksek piyasa olan s├Âz konusu pazar, b├╝y├╝k i┼člem hacmiyle pek ├žok yat─▒r─▒mc─▒ i├žin cazip bir se├ženektir. Birikimlerini de─čerlendirmek isteyen yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin haz─▒rlanan bu yaz─▒y─▒ okuyarak Forex piyasas─▒na nas─▒l yat─▒r─▒m yapabilece─činizi kolayl─▒kla ├Â─črenebilirsiniz.

Forex Nedir?

Forex, ─░ngilizce ÔÇťForeign ExchangeÔÇŁ s├Âzc├╝klerinin ilk hecelerinden olu┼čan bir finans terimidir. En basit tabirle forex i┼člemi, bir ├╝lkenin para birimiyle di─čerinin de─či┼čtirilmesi anlam─▒na gelir. T├╝rk├žeye foreks olarak ge├žen borsa terimi, ÔÇťkald─▒ra├žl─▒ al─▒m sat─▒m i┼člemleriÔÇŁ olarak da bilinir.

D├╝nyan─▒n en likit piyasas─▒ olmas─▒yla bilinen Foreks ayn─▒ zamanda k├╝resel ├žapta olduk├ža h─▒zl─▒ bir geli┼čim de g├Âsterir. 1970ÔÇÖli y─▒llarda bankalar─▒n kendi aralar─▒nda yapt─▒─č─▒ d├Âviz i┼člemleriyle ba┼člayan Foreks, zamanla sisteme ├že┼čitli kurumlar─▒n girmesiyle gittik├že b├╝y├╝m├╝┼čt├╝r. ─░nternet teknolojilerinin yayg─▒nla┼čmas─▒ da s├Âz konusu pazar─▒ geni┼čleterek k├╝resel piyasalar─▒n ├Ânemli bir yap─▒ ta┼č─▒ h├óline getirmi┼čtir.

Forex Piyasas─▒ Nedir?

70ÔÇÖli y─▒llarda bankalar─▒n yapt─▒─č─▒ d├Âviz i┼člemleriyle bir pazar kurulmu┼čtur. Bu pazara zaman i├žerisinde ├že┼čitli kurumlar─▒n d├óhil olmas─▒ sistemin b├╝y├╝mesini sa─člam─▒┼čt─▒r. G├╝n├╝m├╝zde bankalar ve kurumlar─▒n sa─člad─▒klar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra teknolojik geli┼čmeler sayesinde daha da b├╝y├╝yen pazar, Forex piyasas─▒ olarak adland─▒r─▒l─▒r. Bug├╝n Foreks piyasas─▒nda ba┼čta pariteler olmak ├╝zere uluslararas─▒ endeksler i├žin yaz─▒lm─▒┼č CFDÔÇÖler, hisse senedi, g├╝m├╝┼č, petrol, alt─▒n ve pamuk gibi pek ├žok emtia i┼člem g├Âr├╝r.

D├╝nyan─▒n likidite a├ž─▒s─▒ndan en geni┼č pazar─▒ olan Foreks piyasas─▒ tek bir merkeze ba─čl─▒ de─čildir. Pazar─▒n bu ├Âzelli─či onu di─čer piyasalardan ay─▒r─▒r. Tek bir merkezden y├Ânetilmeyen Foreks piyasas─▒ bu yap─▒s─▒ sayesinde dinamikli─čini korur ve s├╝rekli olarak geli┼čim g├Âsterir.

Forex Piyasas─▒nda Fiyatlar Nas─▒l Belirlenir?

K├╝resel ├žapta bankalar─▒n her para birimiyle ilgili kendine ├Âzg├╝ bir nakit ak─▒┼č─▒ bulunur. Bankalara ├žok fazla d├Âviz girebilir ve ├ž─▒kabilir. Bu noktada bankalar nakit ak─▒┼č─▒n─▒ d├╝zenleyerek hem kendilerinin hem de m├╝┼čterilerinin ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin baz─▒ aksiyonlar al─▒r. Buna ba─čl─▒ olarak bankalar sahip olduklar─▒ fazla nakdi satarak ihtiya├ž duydu─ču di─čer para birimlerini almay─▒ d├╝┼č├╝n├╝r. Bankalar, hemen hemen t├╝m d├Âviz ├žiftlerinde, g├╝m├╝┼č ve alt─▒n gibi spot emtialarda piyasa yap─▒c─▒s─▒ olarak g├Ârev al─▒r.

G├Ârevleri gere─či s├Âz konusu bankalar Forex fiyatlar─▒n─▒n belirlenmesini sa─člar. Uluslararas─▒ bankalar piyasan─▒n fiyatlar─▒n─▒ olu┼čturur. Belirlenen fiyatlar ise ├že┼čitli networkler sayesinde arac─▒ kurumlara iletilir. Bankalardan kurumlara fiyat aktar─▒m─▒ sa─člayan bu yap─▒lara fiyat network├╝ ad─▒ verilir. Flextrade, Reuters, Bloomberg, Hotspot FX ve Currenex firmalar─▒ bu mecralara ├Ârnek olarak g├Âsterilebilir. Networklerden gelen fiyatlar ├╝zerine kendi gelirlerini koyan Foreks ┼čirketleri de son rakam─▒ yat─▒r─▒mc─▒lara iletir.

Forex Yat─▒r─▒m─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Piyasa tek bir merkezden y├Ânetilmedi─či i├žin Forex yat─▒r─▒m─▒ yapmak olduk├ža kolayd─▒r. Tek yapman─▒z gereken SPK lisansl─▒ bir kurum arac─▒l─▒─č─▒yla kendinize yat─▒r─▒m hesab─▒ a├žmakt─▒r. Foreks piyasas─▒ bankalararas─▒ bir sisteme sahip oldu─ču i├žin nerede olursan─▒z olun yat─▒r─▒mlar─▒n─▒z─▒ bu pazar ├╝zerinde de─čerlendirebilirsiniz. Tek ihtiyac─▒n─▒z olan internet ba─člant─▒s─▒d─▒r. ─░nternet ba─člant─▒s─▒ aktif oldu─ču s├╝rece diledi─činiz yerde yat─▒r─▒m yapabilirsiniz. Ak─▒ll─▒ telefonunuz, bilgisayar─▒n─▒z ya da tabletiniz ├╝zerinden kolayca al sat i┼člemleri yapman─▒z m├╝mk├╝nd├╝r.

Ayr─▒ca bak─▒n─▒z; Hisse senedi nas─▒l al─▒n─▒r?

Forex ─░┼člemi Yapmadan ├ľnce Dikkat Etmeniz Gerekenler Nelerdir?

Birikimlerinizi Foreks piyasas─▒nda de─čerlendirmeye karar verdiyseniz ilk olarak s├Âz konusu pazar hakk─▒nda yeterli bilgi edinmeniz gerekir. Yani i┼člemlere ba┼člamadan ├Ânce bu konuda bir e─čitim almal─▒s─▒n─▒z. Bu tarz e─čitimler sayesinde piyasadan kazan├žl─▒ ├ž─▒kman─▒z m├╝mk├╝n h├óle gelir. Piyasa hakk─▒nda temel bilgiler edindikten sonra nas─▒l bir ba┼člang─▒├ž yapman─▒z gerekti─čini belirleyebilirsiniz.

Piyasayla ilgili yeterli bilgiye ve tecr├╝beye sahip olabilmek i├žin bir deneme hesab─▒ a├žmay─▒ d├╝┼č├╝nebilirsiniz. Diledi─činiz arac─▒ kurumdan ├╝cretsiz demo hesap a├žarak piyasa hakk─▒nda bilginizi art─▒rman─▒z m├╝mk├╝nd├╝r. Deneme hesaplar─▒nda sanal bir bakiye mevcuttur. Bakiye size ait olmasa da pazardaki ├╝r├╝nlerin fiyatlar─▒ ger├žektir. Burada bir s├╝reli─čine al─▒m sat─▒m i┼člemleriyle u─čra┼čarak tecr├╝be edinebilirsiniz. Deneme hesaplar─▒ olas─▒ riskleri ve kazan├žlar─▒ net ┼čekilde g├Ârmenizi sa─člar. S├Âz konusu hesab─▒ a├žarken Sermaye Piyasas─▒ Kurulu taraf─▒ndan yetkilendirilmi┼č arac─▒ bir kurum tercih etmeye de dikkat etmelisiniz.

Forex Piyasas─▒nda ─░┼člem Yapman─▒n Avantajlar─▒ ve Riskleri Nelerdir?

Foreks piyasas─▒ finansal her yat─▒r─▒mda oldu─ču gibi baz─▒ avantajlar ve riskler do─čurur. Birikimlerinizi de─čerlendirmeden ├Ânce pazar─▒n olas─▒ zararlar─▒n─▒ ve yararlar─▒n─▒ bilmeniz gerekir. B├Âylelikle ad─▒mlar─▒n─▒z─▒ daha g├╝venilir ┼čekilde atabilmeniz m├╝mk├╝n h├óle gelir. Forex avantajlar─▒ ┼č├Âyle s─▒ralanabilir:

S─▒ralanan avantajlardan yararlanabilece─činiz gibi piyasada kar┼č─▒la┼čabilece─činiz baz─▒ riskler de vard─▒r. Kald─▒ra├ž yani kur riski piyasada kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalabilece─činiz problemlerden biridir. Yabanc─▒ para biriminin dalgalanmas─▒ nedeniyle birikiminizde y├╝ksek oranda d├╝┼č├╝┼č g├Âzlenebilir. Bu da en tehlikeli Forex riskleri aras─▒nda yer al─▒r. Benzer risklere yakalanmamak i├žin piyasa hakk─▒nda yeterli bilgi birikimine sahip olmak gerekir.

Ayr─▒ca “Borsa Haberleri” sayfam─▒za da g├Âz atabilir ve ┼čirketler hakk─▒ndaki en g├╝ncel geli┼čmelerden haberdar olabilirsiniz.

Yat─▒r─▒m d├╝nyas─▒n─▒n sundu─ču f─▒rsatlar ve riskler, bireylerin davran─▒┼člar─▒n─▒ etkileme g├╝c├╝ne sahiptir. ├ľzellikle borsada ve kripto para d├╝nyas─▒nda yat─▒r─▒mc─▒ say─▒s─▒n─▒n artmas─▒ ki┼čilerde farkl─▒ duygular─▒n geli┼čmesini beraberinde getirmi┼čtir. Yayg─▒n g├Âr├╝len davran─▒┼člardan biri de f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusudur. Aslen ─░ngilizce bir k─▒saltma olan FOMO, finansal anlamda birey davran─▒┼člar─▒n─▒ etkileyen bir duygudur. 

FOMO Nedir?

Geli┼čen kripto para teknolojisi, finans d├╝nyas─▒nda yat─▒r─▒m yapan ki┼či say─▒s─▒n─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de artt─▒rm─▒┼čt─▒r. G├╝nden g├╝ne artan yat─▒r─▒mc─▒ say─▒s─▒yla bireylerin piyasalara kar┼č─▒ davran─▒┼člar─▒ da de─či┼čim g├Âstermi┼čtir. Bu davran─▒┼člar aras─▒nda yayg─▒n g├Âr├╝len FOMO, borsada ve kripto para d├╝nyas─▒nda yat─▒r─▒m yapan bireylerde g├Âr├╝len bir tutum olarak ├Ân plana ├ž─▒kar. 

─░ngilizce ÔÇśÔÇÖFear of Missing OutÔÇÖÔÇÖ ifadesinin k─▒saltmas─▒ olan FOMO, yat─▒r─▒m d├╝nyas─▒nda s─▒k├ža kullan─▒lan terimlerin ba┼č─▒nda gelir. FOMO, en genel tan─▒m─▒yla f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusu anlam─▒na gelir. Finans piyasalar─▒nda i┼člem yapan ki┼čiler, kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kan f─▒rsatlar─▒  kazanma duygusuyla hareket ederler. Ani karar almaya sebep olan fear of missing out, yat─▒r─▒mc─▒n─▒n f─▒rsatlar─▒ ka├ž─▒rma duygusuyla i┼člem yapmas─▒na sebebiyet verir. 

FOMO ─░nsan Davran─▒┼člar─▒n─▒ Nas─▒l Etkiler?

FOMO, teknolojinin ve internetin s├╝rekli geli┼čim g├Âsterdi─či g├╝n├╝m├╝z d├╝nyas─▒nda h─▒zl─▒ karar alma duygusunu art─▒r─▒c─▒ bir etki g├Âsterir. ├ľzellikle finans alan─▒nda s─▒k├ža duyulan bu kavram, insan davran─▒┼člar─▒ ├╝zerinde ├Ânemli bir etkiye sahiptir. FOMO etkilerini ┼ču ┼čekilde s─▒ralamak m├╝mk├╝nd├╝r:

F─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma duygusuyla hareket eden bireyler, g├╝nl├╝k hayatta ani kararlar alma e─čilimindedirler. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ etkisi alt─▒na alan bu duygu, para piyasalar─▒nda i┼člem yaparken yanl─▒┼č kararlar verilmesine neden olabilir. Ba┼čka ki┼čilerin yakalad─▒─č─▒ f─▒rsatlardan mahrum kal─▒yormu┼č hissini uyand─▒ran bu davran─▒┼člar, mant─▒ktan uzakla┼čmay─▒ beraberinde getirebilir.

Borsa ├ťzerinde FOMOÔÇÖnun Etkisi Nedir?

F─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusu, ├Âzellikle finans d├╝nyas─▒nda i┼člem yapan yat─▒r─▒mc─▒larda etkisini g├Âsterir. Borsa ├╝zerinde de b├╝y├╝k bir g├╝ce sahip olan bu davran─▒┼č, herhangi bir yat─▒r─▒m arac─▒n─▒n de─čerinin aniden y├╝kselmesi sonucu ortaya ├ž─▒kar. Yat─▒r─▒mc─▒lar, borsada y├╝kseli┼či veya d├╝┼č├╝┼č├╝ yakalayamama endi┼česiyle al─▒m-sat─▒m karar─▒ verebilir. Piyasalarda kaybetme korkusu yaratan fear of missing out, kullan─▒c─▒lar─▒n yanl─▒┼č se├žim yapt─▒klar─▒ duygusuna kap─▒lmas─▒na neden olur.

FOMO; borsada hisse senedi, alt─▒n, d├Âviz gibi yat─▒r─▒m ara├žlar─▒na kar┼č─▒ bireylerde yanl─▒┼č karar almaya sebep olur. D├╝┼č├╝nmeden yap─▒lan bu hareket, yat─▒r─▒mc─▒da korku ve pi┼čmanl─▒k duygular─▒n─▒n y├╝kseli┼če ge├ži┼čini beraberinde getirir. Bu duyguyla hareket eden bir yat─▒r─▒mc─▒, borsada takip etti─či de─čerin h─▒zla y├╝kseldi─či durumlarda f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rd─▒─č─▒ hissine kap─▒larak ilgili birimi y├╝ksek fiyattan sat─▒n alabilir. 

FOMO Kripto Para Piyasas─▒nda Nas─▒l Bir Rol Oynar?

Kripto para piyasalar─▒nda yat─▒r─▒m yapmak tamamen strateji ve bilgi gerektirir. Ancak ├Âzellikle ani ini┼člerin ve ├ž─▒k─▒┼člar─▒n ya┼čand─▒─č─▒ kripto piyasalar─▒, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n duygular─▒yla hareket etti─či bir aland─▒r. FOMO, kripto borsalar─▒nda aktif bireylerin zamans─▒z al─▒m veya sat─▒m yapmas─▒na neden olabilir. Yat─▒r─▒mc─▒lar, f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusunun etkisiyle h─▒zl─▒ hareket ederek kaynaklar─▒ y├╝ksekten alma ve d├╝┼č├╝kten satma e─čilimi g├Âsterebilirler. Kripto borsas─▒nda f─▒rsat kar├ž─▒ma korkusunun etkisi ├žo─čunlukla ┼ču ┼čekildedir:

Kripto para borsas─▒nda g├Âr├╝len sert y├╝kseli┼čler ve d├╝┼č├╝┼čler, fear of missing out etkisinin artmas─▒na yol a├žar. Bu noktada yat─▒r─▒m yaparken duygularla hareket edilmemesi gerekti─činin hat─▒rlanmas─▒ ├Ânemlidir. S├Âz konusu etki, ├Âzellikle yeni yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n yanl─▒┼č stratejilerle hareket etmesini beraberinde getirir. 

FOMOÔÇÖnun Pazarlama ├ťzerinde Bir Etkisi Var m─▒d─▒r?

FOMO ve pazarlama d├╝nyas─▒ aras─▒nda g├╝├žl├╝ bir ili┼čki bulunur. Firmalar, bu davran─▒┼č─▒ pazarlama ├žal─▒┼čmalar─▒nda kullan─▒c─▒lar─▒ etkilemek ad─▒na s─▒k├ža kullan─▒r. Markalar─▒n─▒ ve ├╝r├╝nlerini pazarlayan ┼čirketler, t├╝keticilerin ka├ž─▒rma korkusu duygusundan fazlas─▒yla yararlan─▒r. Bu noktada f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma duygusunu harekete ge├žirici pek ├žok pazarlama stratejisi bulunur. 

F─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusu etkisiyle haz─▒rlanan pazarlama teknikleri, firmalar─▒n t├╝keticileri bir ├╝r├╝n├╝ veya hizmeti kullanma do─črultusunda y├Ânlendirmesiyle sonu├žlan─▒r. Hedef kitleye ba─čl─▒ olarak ┼čirketlerin bireyleri harekete ge├žirici mesajlar─▒ de─či┼čiklik g├Âsterir. Yap─▒lan pazarlama ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucunda t├╝keticiler ├╝zerinde, sunulan ├╝r├╝n├╝ sat─▒n almazsa pi┼čman olaca─č─▒ hissi yarat─▒l─▒r. Kullan─▒c─▒larda sat─▒n alma davran─▒┼č─▒n─▒ tetikleyen bu etki i├žin ├že┼čitli ara├žlar kullan─▒l─▒r. ─░ndirim, k─▒s─▒tl─▒ ├╝r├╝n ve zaman gibi ara├žlar, t├╝keticilerde panik duygusunu ortaya ├ž─▒kararak f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rmamak i├žin bireyleri sat─▒n almaya y├Ânlendirir.

Kripto ve Borsa Piyasalar─▒nda FOMOÔÇÖdan Etkilenmemek i├žin Yap─▒lmas─▒ Gerekenler Nelerdir?

Kripto ve borsa piyasalar─▒nda f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma korkusunu ya┼čamamak i├žin yap─▒lmas─▒ gereken baz─▒ hususlar bulunur. Bu noktada ├Âncelikle d├╝rt├╝sel etkileri azaltmaya y├Ânelik hareket ge├žmek ├Ânemlidir. FOMOÔÇÖdan etkilenmemek i├žin yapman─▒z gerekenler ┼čunlard─▒r:

Kripto ve borsa piyasalar─▒nda yat─▒r─▒m yapmak uzmanl─▒k ve tecr├╝be getirir. Bu ba─člamda piyasalar─▒n her zaman risk bar─▒nd─▒rd─▒─č─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurarak i┼člem yapmak son derece ├Ânemlidir. Borsada sab─▒rl─▒ olman─▒n ve stratejik hareket etmenin ├Ânemini kavrayarak f─▒rsat─▒ ka├ž─▒rma duysuna kap─▒lmadan yat─▒r─▒m yapmay─▒ ba┼čarabilirsiniz.

Finansman bonosu, i┼čletmelerin ├ž─▒karm─▒┼č oldu─ču bor├žlanma senetlerine verilen isimdir. Bu bor├žlanma y├Ântemiyle ┼čirketler, di─čer firmalara ge├žici fon sa─člar. Finansman bonolar─▒na dair detayl─▒ bir a├ž─▒klama yapmadan ├Ânce ┼čirketlerin bu bor├žlanma y├Ântemini neden tercih etti─činden bahsetmek yararl─▒ olabilir. Nakit fazlas─▒ olan firmalar, bu avantajdan yararlanmak ve getiri elde etmek i├žin s├Âz konusu bor├žlanma senetlerini ├ž─▒kar─▒r. Likidite sorunu ya┼čayan ┼čirketler ise bu senetlerle k─▒sa vadeli fon ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lar. 

Finansman bonosu ├ž─▒karabilenler aras─▒nda; anonim ortakl─▒k stat├╝s├╝ndeki bankalar, finans kurulu┼člar─▒ ve b├╝y├╝k ├Âl├žekli firmalar yer al─▒r. Bu bor├žlanma arac─▒n─▒ di─čer yaz─▒l─▒ senetlerden ay─▒rmak i├žin bono kavram─▒na da h├ókim olmak gerekir. Bono, kurumsal ┼čirketlerin ve devletin finansman ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin yat─▒r─▒mc─▒lardan ald─▒─č─▒ borcu g├Âsteren belgedir. Finansman bonosu ise daha ├žok nakit fazlas─▒ ve ihtiyac─▒ olan ┼čirketler aras─▒ndaki bor├žlanma s├╝recini ifade eder.

external link icon
thomas-kinto-JVtlG3dU1yY-unsplash

Bu Hisseler 2023ÔÇÖ├╝ Parlak Ge├žirebilir!

Finansman Bonosu ├ľzellikleri Nelerdir?

Finansman bonolar─▒, geri ├Âdeme s├╝releri ve getiri oranlar─▒ gibi y├Ânleriyle di─čer bor├žlanma senetlerinden ayr─▒l─▒r. ┼×irketlere k─▒sa vadeli nakit ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lama olana─č─▒ tan─▒yan bu para piyasas─▒ arac─▒n─▒n ├Âne ├ž─▒kan baz─▒ detaylar─▒ bulunur. Finansman bonosunun ├Âzellikleri aras─▒nda ┼čunlar yer al─▒r:

Maddeler aras─▒nda bulunan iskontolu ihra├ž, bor├ž senedinin vade sonundaki de─čerinin alt─▒nda sat─▒ld─▒─č─▒n─▒ belirtir. Bu y├Ântemle yap─▒lan ihra├žlarda kupon ├Âdemesi yap─▒lmaz. Vade bitiminde ise anaparaya ek olarak finansman bonosu faiz oranlar─▒ d├óhilinde getiri elde edilir. 

Finansman Bonosu Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Finansman bonosu hesaplamas─▒ yapmadan ├Ânce bu bor├ž ili┼čkisini meydana getiren taraflardan bahsetmek gerekir. Muhatap yani bor├žlu, nakit ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin senedi alan ┼čirkettir. Lehtar bir di─čer ad─▒yla alacakl─▒ ise bu k─▒sa vadeli fonu sa─člayan taraft─▒r. Lehtar taraf─▒ndan ihra├ž edilecek finansman bonosunun fiyat─▒ ┼ču form├╝le g├Âre belirlenir:

Hesaplamada kullan─▒lan nominal de─čer, finansman bonolar─▒n─▒n ├╝zerinde yazan mebla─č─▒ ifade eder. Dolay─▒s─▒yla ilgili bor├žlanma arac─▒n─▒n ger├žek k─▒ymetini g├Âstermez. ─░skonto oran─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla yap─▒lan hesaplamalarla bu bonolar─▒n as─▒l de─čerini bulmak m├╝mk├╝n olur. 

Finansman Bonosu Riskleri Nelerdir?

Finansman bonolar─▒n─▒n hem ihra├ž├ž─▒lar hem de yat─▒r─▒mc─▒lar a├ž─▒s─▒ndan avantajlar─▒ ve dezavantajlar─▒ bulunur. Bu bor├žlanma y├Ântemi, ┼čirketlere y├╝kl├╝ miktarda fon deste─čine ula┼čma olana─č─▒ verir Ayr─▒ca bu bor├žlanma senetleriyle firmalar, finansman ihtiya├žlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝k maliyetlerle kar┼č─▒lama ┼čans─▒ da bulur. ├ľte yandan, s├Âz konusu bor├žlanma ara├žlar─▒n─▒n ta┼č─▒d─▒─č─▒ baz─▒ riskler de vard─▒r. Finansman bonosu riski olarak g├Âsterilebilecek hususlar ise ┼čunlard─▒r:

Genel kan─▒ya g├Âre uzun vadeli bor├žlanma k─▒sa vadeliye k─▒yasla daha riskli olarak kabul edilir. Risk artt─▒k├ža getirinin daha fazla olaca─č─▒ da yayg─▒n bir g├Âr├╝┼čt├╝r. Finansman bonosu getirisi de bahsi ge├žen durumlara g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir.

Fiyat marj─▒ nedir sorusuyla borsa alan─▒nda s─▒kl─▒kla kar┼č─▒la┼č─▒l─▒r. Bu soru, ÔÇťT├╝m g├╝n i┼člem g├Âren pay─▒n en y├╝ksek ve d├╝┼č├╝k de─čerleri ├╝zerinden ├ž─▒kar─▒lan limitÔÇŁ ┼čeklinde yan─▒tlanabilir. Fiyat marj─▒, al─▒c─▒ ve sat─▒c─▒lara fikir veren bir unsurdur. Her pay i├žin belirlenen baz fiyat marj─▒, bir ├Ânceki g├╝n yap─▒lan i┼člemlerin kapan─▒┼č de─čeri ├╝zerinden hesaplan─▒r. 

Fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒na ek olarak belirlenen ad─▒m de─čerleri, her pay ├╝zerinden yap─▒labilen tek seferlik en d├╝┼č├╝k oransal de─či┼čimleri temsil eder. ├ľnceki g├╝n├╝n kapan─▒┼č de─čerleri kullan─▒larak elde edilen tahmin├« veriler, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ideal fiyat aral─▒─č─▒ndan al─▒┼č ve sat─▒┼č yapmas─▒n─▒ sa─člar. Yat─▒r─▒m yap─▒lan paylar i├žerisinde baz fiyat de─čeri bulunmuyorsa hissenin t├╝r├╝ne ve s─▒ras─▒na g├Âre farkl─▒ fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒ hesaplamalar─▒ ger├žekle┼čir.

external link icon
liam-kevan-W-NZZIkuARI-unsplash

B├╝y├╝k Gelir Art─▒┼č─▒ Beklenen Ucuz Hisseler

Fiyat Marj─▒/Fiyat Aral─▒─č─▒ Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒ hesaplamas─▒ i├žin yat─▒r─▒mlar─▒n ├Ânceki g├╝n de─čerleri ele al─▒n─▒r. Paylara ait alt ve ├╝st limitlerin belirlenmesinde kullan─▒lan kapan─▒┼č fiyat─▒ marjlar─▒; y─▒ld─▒z, ana, G─░P, Y─░P ve P├ľ─░P gibi farkl─▒ de─čerler ├╝zerinden hesaplan─▒r. Genel olarak %20 de─čerinde uygulanan fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒ limitleri, sadece menkul k─▒ymet t├╝rlerinde ├že┼čitli etkenler sonucu de─či┼čiklik g├Âsterir. 

Art─▒ ve eksi y├Ânde de─či┼čkenlik e─čilimi bulunan borsa fiyat marj─▒, g├╝nl├╝k hareketler sonucu s├╝rekli g├╝ncellemeye gider. Baz sat─▒┼č tutar─▒n─▒n %10 alt─▒ ve ├╝st├╝ olacak ┼čekilde ele al─▒nan fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒, g├╝nl├╝k de─čerlere g├Âre anl─▒k ┼čekilde belirlenir. Tek fiyat ├╝zerinden i┼čleme al─▒nan pay s─▒ralar─▒n─▒n g├╝nl├╝k emir toplama i┼čleminin ard─▒ndan ortaya ├ž─▒kan ilk tutarlar─▒, baz olarak de─čerlendirilir. 

R├╝├žhan Fiyat Marj─▒ Nedir?

R├╝├žhan borsa fiyat marj─▒; paylara yat─▒r─▒m yapan ortaklar─▒n gidece─či sermaye art─▒rma s├╝recine, mevcuttaki yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ├Âncelikli olarak kat─▒lma hakk─▒ sa─člayan de─čer aral─▒─č─▒d─▒r. Bedelli sermaye art─▒r─▒m─▒ olarak da bilinen r├╝├žhan fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒ en az 15, en fazla 60 g├╝n olacak ┼čekilde mevcut ortaklar taraf─▒ndan kullan─▒l─▒r. Mevcut yat─▒r─▒mlar─▒ ilk olarak alma hakk─▒ tan─▒nan ortaklar i├žin belirlenen r├╝├žhan fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒, ortalama 1 TL de─čerindedir. 

Sermayesinde art─▒┼ča gitmeyi d├╝┼č├╝nmeyen yat─▒r─▒mc─▒lar, kendilerine tan─▒nan r├╝├žhan paylar─▒n─▒ sat─▒┼ča ├ž─▒karabilir. Hisselerin kodlar─▒n─▒n yan─▒na eklenen ÔÇťRÔÇŁ harfi, r├╝├žhan pazar─▒nda sat─▒┼ča ├ž─▒kar─▒lan paylar─▒ temsil eder. Ortalama 15 g├╝n boyunca eri┼čime a├ž─▒k olan r├╝├žhan pazar─▒ndan fiyat marj─▒ ve aral─▒─č─▒ en uygun seviyelerde hisse al─▒m─▒ ger├žekle┼čtirilir. R├╝├žhan haklar─▒ i├žin belirlenen BIST fiyat marj─▒ ├╝zerinden yat─▒r─▒mc─▒lar uygun b├╝t├želerle yeni hisseler elde edebilir. Tercih edilen yat─▒r─▒m t├╝r├╝ne ve hisse senedine ba─čl─▒ olarak r├╝├žhan fiyat marj─▒ de─čerleri ├že┼čitlilik g├Âsterir.

Federal fon oran─▒, finansal kurumlar─▒n fazla rezervlerini bir gecede birbirine bor├ž vermesi ┼čeklinde ├Âzetlenebilir. Gecelik faiz oran─▒ olarak da bilinen bu terim, bankalar─▒n nakit ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layan h─▒zl─▒ yollardan bir tanesidir. Federal fon oranlar─▒, ABD i├žin b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒yan finansal g├Âstergelerdendir. 

Para politikas─▒ uygulamas─▒ndaki temel g├Âsterge olan bu i┼člem, Federal A├ž─▒k Piyasa Komitesi (FOMC) taraf─▒ndan belirlenir. Y─▒lda sekiz kez toplanan komite, federal fon oran─▒n─▒ belirler. Toplanma say─▒s─▒, ├╝lkenin ekonomik ko┼čullar─▒na g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. 

FOMC, hedef oran belirledikten sonra bor├ž verecek bankalarla g├Âr├╝┼č├╝r. G├Âr├╝┼čmeler sonucunda ise ger├žek federal fon oran─▒ belirlenir. FOMC, baz─▒ durumlarda faiz oran─▒n─▒n d├╝┼č├╝r├╝lmesini isteyebilir. Bu a┼čamada Federal Rezerv Bankas─▒ (FED) ├╝ye bankalardan menkul k─▒ymet sat─▒n alarak onlara rezerv sa─člar. Faiz oranlar─▒n─▒n y├╝ksek olmas─▒ istenirse menkul k─▒ymetler bankalara sat─▒l─▒r. Bu sayede bankalar─▒n bilan├žolar─▒nda bulunan fonlar ├ž─▒kar─▒lm─▒┼č olur. 

Federal fon oran─▒ nedir sorusunun cevab─▒, ├Ârnek ├╝zerinden daha net bir ┼čekilde a├ž─▒klanabilir. Bir banka, herhangi bir yat─▒r─▒m─▒ finanse etmek isteyebilir. Farkl─▒ y├Ântemlerin tercih edilmesi ise nakit ihtiyac─▒n─▒n kar┼č─▒lanma s├╝resini uzatabilir. Federal fon oran─▒ sayesinde fazla rezerve sahip banka, di─čerine bor├ž verir. Federal fon oran─▒n─▒n d├╝┼č├╝k olmas─▒ bankalar─▒n bor├ž alarak ├Âzg├╝rce yat─▒r─▒m yapmalar─▒n─▒ sa─člar. Bu durum, ekonominin canlanmas─▒na da yard─▒mc─▒ olur. 

Federal Fon Oran─▒n─▒n ─░┼člevi Nedir?

FED, rezerv gereksinimlerini kar┼č─▒lamak i├žin federal faiz oranlar─▒ndan faydalan─▒r. Bu nedenle finansal kurumlar aras─▒nda ger├žekle┼čen t├╝m i┼člemler, FED taraf─▒ndan zorunlu k─▒l─▒n─▒r. FOMC, ├╝lkenin ekonomik ko┼čullar─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝nde bulundurarak faiz oran─▒n─▒ belirler. Federal fon oranlar─▒, finansal ko┼čullar─▒ k─▒sa vadede etkileyebilir. Bu finansal ko┼čullar aras─▒nda t├╝ketici kredileri, hisse senetleri ve tahviller yer al─▒r. 

Federal fon oranlar─▒; ABD dolar─▒n─▒, ┼čirketleri ve borsay─▒ etkileme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle yat─▒r─▒mc─▒lar ve t├╝keticiler, a├ž─▒klanacak kararlar─▒ dikkatlice takip eder. Federal fon oranlar─▒, ekonomik ko┼čullara ba─čl─▒ olarak y─▒llar i├žerisinde ├že┼čitlilik g├Âsterir. Enflasyonun y├╝ksek oldu─ču y─▒llarda %20’ye kadar ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Ard─▒ndan %0.25’lere kadar d├╝┼č├╝┼č g├Âstermi┼čtir.

Federal Fon Oranlar─▒ Neden Yat─▒r─▒mc─▒lar ─░├žin ├ľnem Arz Eder?

Federal fon oran─▒, her yat─▒r─▒mc─▒ i├žin b├╝y├╝k bir ├Âneme sahiptir. Yat─▒r─▒mc─▒lar, gecelik faiz oranlar─▒n─▒ yak─▒ndan takip etmelidir. Bunun sebebi ise ABD borsalar─▒n─▒n FOMC karar─▒na tepki vermesinden kaynaklan─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒lar, federal faiz oran─▒n─▒ takip ederek borsadaki dalgalanmalar hakk─▒nda bilgi sahibi olabilir. Federal fon oran─▒ a├ž─▒kland─▒─č─▒nda faiz oran─▒ndaki de─či┼čim, ┼čirketlerin bor├žlanma maliyetlerini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de etkiler. Faiz oran─▒ndaki d├╝┼č├╝┼č, ┼čirketin bor├žlanma maliyetlerini de d├╝┼č├╝rmeye ba┼člar. Bu sayede piyasan─▒n y├╝kseldi─či g├Âr├╝l├╝r.

Kotasyon, borsada listeleme olarak tan─▒mlanan bir terimdir. Fiyat kotasyonu vermek, menkul k─▒ymetler borsas─▒nda bir varl─▒─č─▒n al─▒m ve sat─▒m de─čerlerinin ilan edilmesidir. Bu de─čerler BIST Hisse Senetleri Piyasas─▒ Al─▒m Sat─▒m SistemiÔÇÖne girilir. Bu fiyatlar piyasa yap─▒c─▒n─▒n g├Ârevli oldu─ču seans s─▒ras─▒nda duyurulur. 

Bir sermaye piyasas─▒nda birden ├žok piyasa yap─▒c─▒ ve kotasyon olabilir. Ge├žer de─čer fiyatlar─▒nda ayr─▒ bir limit bulunmaz. Bunun yan─▒ s─▒ra fiyat, limitler aras─▒nda oldu─ču s├╝rece kotasyon ├╝cretini ge├žen seviyelerden de i┼člem ger├žekle┼čtirilebilir. Hisse Senetleri Piyasas─▒ÔÇÖnda belirlenen kurallar de─či┼čmedik├že ├Ânceki emirlere uyulur. Fiyat kotasyonu vermek i┼člemi de bu ba─člamda di─čer emirler gibidir. 

Kotasyon girilmeden verilen emirlerle i┼člem ger├žekle┼čebilir. Seans esnas─▒nda piyasa yap─▒c─▒n─▒n kotasyon giri┼či ve de─či┼čimine izin verdi─či bir zaman dilimi olur. Buna ek olarak a├ž─▒l─▒┼č ve kapan─▒┼č seans─▒ b├Âl├╝mlerinde de listeye fiyat giri┼či yap─▒labilir. Kotasyon d─▒┼č─▒ emirler verilirse sisteme kabul edilir. Ancak bu aral─▒─ča d├óhil olana kadar emirler i┼člem g├Ârmez. Bu i┼člemde emirler ve piyasa yap─▒c─▒n─▒n kotasyonlar─▒ fiyat-zaman ├Ânceli─či kurallar─▒ do─črultusunda sisteme kaydedilir. Seanslar esnas─▒nda emir iptali de ger├žekle┼čebilir. 

Fiyat Kotasyonu Vermenin Etkileri Nelerdir?

Fiyat kotasyonu vermek yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ do─črudan etkileyen bir i┼člemdir. Borsa ─░stanbul, kotasyon i┼člemlerinde ilk olarak ihracat├ž─▒larla ilgili olan halka arz a┼čamas─▒na y├Ânelir. Borsada i┼člem g├Ârecek menkul k─▒ymetlerin t├╝m├╝ incelenir. Bu ba─člamda fiyat kotasyonu etkileri aras─▒nda piyasa d├╝zenleyici bir rolden bahsedilebilir. Bu sayede sermaye piyasas─▒nda varl─▒klar─▒n kontrol├╝ ve denetimi kolayla┼č─▒r. 

Kotasyon i┼člemleri, kamuoyunun ayd─▒nlat─▒lmas─▒ ve halka arz i┼čleminin d├╝zg├╝n bir ┼čekilde y├╝r├╝t├╝lmesini de sa─člar. Ayn─▒ zamanda fiyat kotasyonu vermek adil ve d├╝r├╝st pazarlar─▒n a├ž─▒lmas─▒na imk├ón verir. Bu sayede borsada gelir kayna─č─▒ yarat─▒lm─▒┼č olur. 

Fiyat kotasyonu vermek ┼čirketlerin mal varl─▒─č─▒n─▒ ve prestijlerini olduk├ža etkiler. ┼×irket ortaklar─▒ piyasa do─črultusunda hisselerini elden ├ž─▒karabilir. Borsada i┼člem g├Âren firmalar ucuz finansman kayna─č─▒na kavu┼čabilir. Bu do─črultuda ┼čirketlerin imaj─▒ art─▒p bor├žlanma imk├ón─▒ geni┼čler.

Fiyat Kotasyonu Vermenin ├ľnemi

Fiyat kotasyonu vermek olduk├ža ├Ânemlidir. Borsan─▒n i┼čleyi┼čini d├╝zenli ve do─čru ger├žekle┼čtirmek i├žin bu listeleme sistemi gereklidir. Fiyat kotasyonu sayesinde kamuoyu, varl─▒klar─▒n al─▒m ve sat─▒m fiyatlar─▒n─▒ ┼čeffaf bir ┼čekilde ├Â─črenebilir. Ayr─▒ca ┼čirketlerin finansman temin etmesi ve kurumsalla┼čmas─▒ da ├žok daha kolay olur.

Borsada i┼člem g├Âren ┼čirket hisse senetlerinde ak─▒┼čkanl─▒k s├Âz konusu olabilir. Borsada i┼člem g├Âren mal de─čerli oldu─ču i├žin teminat olarak g├Âr├╝l├╝r. Bu senetler likidite kazand─▒─č─▒ndan ├Ât├╝r├╝ arz ve talep do─črultusunda olu┼čan fiyatlardan al─▒m sat─▒m yapmak m├╝mk├╝n olur. Borsan─▒n para ak─▒┼č─▒ ve ┼čirketlerin de─čerlenmesi bu i┼člem sayesinde ger├žekle┼čir. 

Hisse senetlerinin al─▒m-sat─▒m i┼člemlerinde verilen emirler ├╝zerine uygulanan kurallardan biri fiyat ├Ânceli─čidir. Bu kavram, bankalara verilen i┼člem komutlar─▒ndan biridir. Fiyat ├Ânceli─či, emirlerin uygulanma s─▒ras─▒n─▒ etkilemektedir. 

Sat─▒m komutlar─▒n─▒n fiyat ├Ânceli─či kural─▒na g├Âre belirlenmesi d├╝┼č├╝k de─čerli emirlerin y├╝kseklerinden daha ├Ânce tamamlanmas─▒n─▒ sa─člar. Ayn─▒ kavram al─▒m i┼člemleri i├žin de kullan─▒l─▒r. Fakat bu durumda y├╝ksek de─čerli emirler, d├╝┼č├╝k olanlardan ├Ânce kar┼č─▒lan─▒r. Sisteme g├Ânderilen komutlar fiyat─▒n yan─▒ s─▒ra zaman ├Ânceli─čine g├Âre de e┼čle┼čtirilebilir. Bu i┼člem s─▒ras─▒nda iki kural birlikte uygulan─▒r. Fiyat de─čerlerinin ayn─▒ oldu─ču durumlarda emirler, zaman ├Ânceli─čine g├Âre ger├žekle┼čir ve daha ├Ânce gelen komutlar erkenden tamamlan─▒r.

Fiyat ├Ânceli─či kural─▒ nedir sorusunu bu ┼čekilde yan─▒tlad─▒ktan sonra bu i┼člemin nas─▒l yap─▒ld─▒─č─▒na bak─▒lmal─▒d─▒r. Yat─▒r─▒m s─▒ras─▒nda bahsi ge├žen kavramdan yararlanmak i├žin bankalar─▒n internet ve telefon ┼čubeleri, bankamatikler ya da mobil uygulamalar kullan─▒labilir. Verilen emirler ├Âncelikle BIST sistemine iletilir ve ard─▒ndan i┼člem ger├žekle┼čti─činde sonu├žlar banka sistemine aktar─▒l─▒r. Son olarak da yat─▒r─▒m hesab─▒n─▒za yans─▒t─▒l─▒r.

external link icon
liam-kevan-W-NZZIkuARI-unsplash

B├╝y├╝k Gelir Art─▒┼č─▒ Beklenen Ucuz Hisseler

Fiyat ├ľnceli─či Kurallar─▒ Nelerdir?

Fiyat ├Ânceli─či kurallar─▒ndan ilki kavram─▒n al─▒m sat─▒m emirleri ile do─črudan ilgili olu┼čudur. Bu komutlar─▒n yat─▒r─▒m yap─▒lacak olan hisse ya da pay senetlerinin taban ve tavan marjlar─▒ d├óhilinde olmas─▒ gerekir. Aksi takdirde emirler ger├žekle┼čmez. Ayr─▒ca verilen al─▒m sat─▒m talimatlar─▒na iyile┼čtirme, k├Ât├╝le┼čtirme veya iptal i┼člemleri de yap─▒labilir. 

Borsa ─░stanbulÔÇÖun d├╝zenlemeleri nedeniyle pay senetleri piyasas─▒nda i┼člem g├Âren k─▒ymetlere verilen emirlere maksimum TL kural s─▒n─▒r─▒ uygulan─▒r. Buna g├Âre BIST taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilen gruplamada hisseler, piyasa de─čeri ve g├╝nl├╝k ortalama i┼člem hacmine g├Âre s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r. Fiyat ├Ânceli─či verilirken bu de─čerlerin ├╝zerine ├ž─▒k─▒lmaz. 

Fiyat ├ľnceli─činin Etkileri Nelerdir?

Fiyat ├Ânceli─činin yat─▒r─▒mc─▒ya pek ├žok olumlu etkisi bulunur. Bu kural, ├žal─▒┼čma prensibi gere─či banka arac─▒l─▒─č─▒yla ger├žekle┼čir. Kurumlara iletilen komutlar sayesinde ki┼či, piyasadaki anl─▒k geli┼čmeleri s├╝rekli olarak takip etmek zorunda kalmaz. Marjlar─▒n tavan ve taban de─čerleri d├óhilinde verilen bu emir sayesinde zarar─▒n ├Ân├╝ne ge├žilir ve f─▒rsatlar etkili bir ┼čekilde de─čerlendirilir. BIST taraf─▒ndan belirlenen gruplamalara g├Âre ger├žekle┼čtirilen emir de─čerleri i├žin ├╝st limitler 0.1-4 milyon TL aras─▒nda de─či┼čiklik g├Âsterir. Bu durum neticesinde pay senetleri ├╝zerine yap─▒labilecek olan komutlarda denge sa─član─▒r.

Fiyat ├ľnceli─činin ├ľnemi Nedir?

Fiyat ├Ânceli─či ve hisse senetleri ├╝zerine verilebilen di─čer emirlerin piyasalar ├╝zerinde pek ├žok olumlu etkisi bulunur. Fiyat ├Ânceli─či gibi m├╝┼čteri emirlerinin tahsisinde uygulanacak olan kurallar, Borsa Y├Ânetim Kurulu taraf─▒ndan belirlenir. Bu durum hem yat─▒r─▒mc─▒ hem de pay sahibi i├žin e┼čit imk├ónlar olu┼čmas─▒n─▒ sa─člar ve haks─▒z rekabeti engeller. Price priority olarak da adland─▒r─▒lan fiyat ├Ânceli─či kural─▒n─▒n ├Ânemli yanlar─▒ndan biri ise m├╝┼čterilerin i┼člem s─▒ras─▒n─▒ d├╝zenleyebilmesini sa─člamas─▒d─▒r. Bu ba─člamda zaman ve fiyat kurallar─▒ birlikte kullan─▒larak en y├╝ksek verim elde edilebilir.

Futures piyasan─▒n T├╝rk├že kar┼č─▒l─▒─č─▒, vadeli pazard─▒r. Futures piyasa, ileri bir tarihte teslim edilecek ├╝r├╝nlerin s├Âzle┼čmelerinin al─▒n─▒p sat─▒ld─▒─č─▒ pazar olarak tan─▒mlan─▒r. Bu piyasalar, eylem ileri bir tarihte ger├žekle┼čece─či i├žin ÔÇťfuturesÔÇŁ ad─▒n─▒ al─▒r.

Futures Piyasalar─▒n ─░┼čleyi┼či Nas─▒ld─▒r?

Peki daha geni┼č tan─▒m─▒yla futures piyasa nedir ve nas─▒l i┼čler? Futures piyasalar─▒n i┼čleyi┼čine g├Âre ├Âncelikle sat─▒lacak bir ├╝r├╝n olmas─▒ gerekir. Bu; alt─▒n ve g├╝m├╝┼č gibi k─▒ymetli metaller, ham petrol, bu─čday, do─čal gaz, d├Âviz, hisse senedi endeksleri, tahviller, menkul k─▒ymetler veya farkl─▒ mallar olabilir. Ard─▒ndan ├╝r├╝n├╝n fiyat─▒ belirlenir. Bu fiyat, mal─▒n g├╝ncel de─čerine g├Âre hesaplan─▒r ve sabitlenir. B├Âylece sat─▒n alma g├╝n├╝ geldi─činde de─čer de─či┼čmez. 

Mal─▒n teslim tarihi de belirlendikten sonra ├╝r├╝n├╝n al─▒m sat─▒m─▒na y├Ânelik taahh├╝tl├╝ bir s├Âzle┼čme haz─▒rlan─▒r. Bu s├Âzle┼čmede teslim tarihi ve yeri gibi bilgiler belirtilir. Teslim edilecek varl─▒─č─▒n tipi, s├Âzle┼čmenin s├╝resi ve tutarlar─▒ gibi bilgiler de ayn─▒ belgede yer al─▒r.

external link icon
liam-kevan-W-NZZIkuARI-unsplash

B├╝y├╝k Gelir Art─▒┼č─▒ Beklenen Ucuz Hisseler

Futures Piyasalar─▒n ├ľzellikleri Nelerdir?

Futures piyasalar─▒n ├Âzelliklerinden biri, ├╝yelik esas─▒na g├Âre ├žal─▒┼čmas─▒d─▒r. Bu nedenle s├Âzle┼čmelerin el de─či┼čtirmesi s├Âz konusudur. Futures borsada yap─▒lan i┼člemler, resm├« piyasalarda ger├žekle┼čir ve bir teminat mekanizmas─▒na ba─član─▒r. Bu ├Âzellikleriyle futures piyasalar, g├╝venli pazarlar olarak de─čerlendirilir. Ayr─▒ca futures kontratlar─▒n─▒n i├žerikleri ve vaatleri standartt─▒r.

Futures piyasalar, s─▒kl─▒kla tercih edilen finansal ara├žlar─▒n aras─▒nda yer al─▒r. Bu piyasalar─▒n temel amac─▒ riskten korunmakt─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒lar, bu piyasaya girerek bir dayanak varl─▒─č─▒n pazar fiyat─▒ y├Ân├╝ i├žin spek├╝lasyon yapabilir. Ayn─▒ zamanda i┼člem maliyetlerinin d├╝┼č├╝k olmas─▒ da futures piyasalar─▒n avantajl─▒ ├Âzelliklerindendir.

Futures Piyasalar─▒n ├ľrnekleri Nas─▒ld─▒r?

T├╝rkiyeÔÇÖde futures piyasalar─▒n ilk ├Ârne─či 2005 y─▒l─▒nda ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. 4 ┼×ubat 2005ÔÇÖte ─░zmirÔÇÖde Vadeli ─░┼člemler Borsas─▒ÔÇÖn─▒n kurulmas─▒yla futures piyasalar hayat─▒m─▒z girmi┼čtir. ABDÔÇÖde NYMEX, AvrupaÔÇÖda ise EURONEX, futures piyasalar─▒n ├Ânemli ├Ârneklerindendir.

Dr. ├ľ─čr. ├ťyesi Lokman KantarÔÇÖ─▒n haz─▒rlad─▒─č─▒, d├Âviz futures s├Âzle┼čmesi al─▒c─▒s─▒n─▒n kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ pozisyonu ve kar/zarar durumunu g├Âsteren tablo, vadeli piyasalar─▒ a├ž─▒klamak i├žin iyi bir ├Ârnektir. Tabloyu a┼ča─č─▒da g├Ârebilirsiniz.  

TarihVadeli FiyatFutures PozisyonBa┼člang─▒├ž Teminat─▒ (%10)S├╝rd├╝rme Teminat─▒ (%75)Kar / Zarar Hesab─▒Kay─▒p / Kazan├žTeminat Hesab─▒
14.06.20173,2320.00032.00024.00032.000
15.06.20173,25325.00032.00024.000325.000 – 320.0005.00037.000
16.06.20173,23323.00032.00024.000323.000 – 325.000-2.00035.000
17.06.20173,15315.00032.00024.000315.000 – 323.000-8.00027.000
18.06.20173,12312.00032.00024.000312.000 – 315.000-3.00024.000
19.06.20173,26326.00032.00024.000326.000 – 312.00014.00038.000

Faiz, ekonomi ve finans sekt├Âr├╝n├╝n ├Ânemli kavramlar─▒ndan bir tanesidir. G├╝nl├╝k hayatta da s─▒k├ža duyulan bu terim, en k─▒sa tan─▒m─▒ ile banka ya da benzeri bir kurumdan al─▒nan bor├ž paran─▒n kullan─▒m─▒na kar┼č─▒l─▒k verilen ├╝crettir. ├ťcret oranlar─▒, ├že┼čitli kriterlere g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. ├ťlke ekonomisinin durumu, bu terimin oranlar─▒n─▒ belirleyen fakt├Ârler aras─▒nda yer al─▒r. Oranlar─▒n belirlenmesinde ekonomi ile ili┼čkilendirilen olaylar da g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur. Merkez bankas─▒n─▒n uygulad─▒─č─▒ politikalar, buna ├Ârnek olarak verilebilir.

Faiz, ba┼čka bir tan─▒mla banka ve benzeri yerlerin ki┼čilere ├Âd├╝n├ž olarak sundu─ču varl─▒klardan elde etti─či kazan├ž ┼čeklinde ├Âzetlenebilir. Bu kazanc─▒n y├╝zdesine de faiz oran─▒ ad─▒ verilir. Ev sat─▒n alma, ┼čirket kurma ve e─čitim kredisi gibi pek ├žok alanda bu terim ile kar┼č─▒la┼čabilirsiniz. Geri ├Âdenmesi gereken miktar, ├Âd├╝n├ž al─▒nan miktardan daha fazla olur. Bu, kredinin kullan─▒m s├╝resi boyunca paran─▒n de─čer kaybetmemesi i├žin yap─▒l─▒r. Al─▒nacak faiz, anapara tutar─▒ ├╝zerinden hesaplanarak belirlenir. ÔÇťFaiz nedir?ÔÇŁ sorusunun cevab─▒ bu ┼čekilde ├Âzetlenebilir.

external link icon
liam-kevan-W-NZZIkuARI-unsplash

B├╝y├╝k Gelir Art─▒┼č─▒ Beklenen Ucuz Hisseler

Faiz Nas─▒l Belirlenir?

Faiz oranlar─▒, her ├╝lkenin merkez bankas─▒ taraf─▒ndan belirlenir. Ele al─▒nan ilk konu, ├╝lkenin enflasyonudur. Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlar─▒n─▒n artmas─▒ nedeniyle ki┼čilerin sat─▒n alma g├╝c├╝ndeki d├╝┼č├╝┼č├╝ ifade eder. Bu durum, halk dilinde ”hayat pahal─▒l─▒─č─▒” ┼čeklinde ├Âzetlenir. Enflasyon, ekonomi ile ili┼čkili terimlerden bir tanesidir. Enflasyonun belirlenmesinde ├že┼čitli kriterler g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur. ─░thalat/ihracat, d├Âviz kuru, ekonomik veriler, istihdam ve kamu fiyatlar─▒ bu a┼čamada b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒r. Bu kriterlerin takibi sonucunda ├╝lkedeki enflasyon durumu ortaya ├ž─▒kar. Merkez bankas─▒, bu kriterleri g├Âz ├Ân├╝nde bulundurarak uygun oranlar─▒ belirler. Halk ile payla┼č─▒lan oranlar, ┼čeffafl─▒k ve a├ž─▒kl─▒k ilkesine ba─čl─▒d─▒r. ├ťretici ve t├╝ketici, a├ž─▒klanan oranlara g├Âre ├Ânlemini al─▒r. Faiz ve enflasyon aras─▒ndaki ili┼čki, bu ┼čekilde ├Âzetlenebilir.

Faiz ├çe┼čitleri Nelerdir?

Faiz t├╝rleri, pek ├žok kritere ba─čl─▒ olarak ├že┼čitlilik g├Âsterir. Kar┼č─▒la┼čabilece─činiz kriterler aras─▒nda borcun/alaca─č─▒n yap─▒s─▒, t├╝r├╝ ve vadesi yer al─▒r. Bu terimin ├že┼čitleri a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralan─▒r:

Mevduat Faizleri Nedir?

Bu terim, bankalar─▒n kullan─▒c─▒lar─▒ i├žin olu┼čturdu─ču mevduat hesaplar─▒na yat─▒r─▒lan paran─▒n getirisi olarak bilinir. Di─čer bir ifade ile bankaya para yat─▒rd─▒─č─▒n─▒zda elde edebilece─činiz maddi de─čerdir. Mevduat hesab─▒ndan getiri elde etmek i├žin paran─▒z─▒ belirli bir s├╝re bankada tutman─▒z gerekir. Mevduat getirisi, bireysel ya da kurumsal olarak a├ž─▒labilir. Vadeli se├ženekleri de─čerlendirerek yat─▒r─▒mlar─▒n─▒z─▒ art─▒rabilir, k├ór elde edebilirsiniz. 

Bu t├╝r, vadeli ve vadesiz mevduat olmak ├╝zere iki k─▒sma ayr─▒l─▒r. Vadesiz mevduat t├╝r├╝nde herhangi bir getiri yer almaz. Vadeli mevduat t├╝r├╝nde ise oranlar banka taraf─▒ndan belirlenir. Getiri oranlar─▒, yat─▒rd─▒─č─▒n─▒z paran─▒n miktar─▒na g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. Bankalar─▒n baz─▒ d├Ânemlerde ger├žekle┼čtirdi─či kampanyalar da getiri oranlar─▒nda farkl─▒l─▒─ča neden olabilir.

Banka Faizleri Nedir?

Bu terim, ad─▒ndan da anla┼č─▒laca─č─▒ ├╝zere bankalar─▒n uygulamakta oldu─ču bir getiri ├že┼čididir. Bankalar, kredi ve mevduat olmak ├╝zere iki farkl─▒ uygulamaya sahiptir. Bu t├╝rlerin a├ž─▒klamalar─▒n─▒ faiz ├že┼čitleri ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda bulabilirsiniz.

Devlet Faizleri Nedir?

Devlet faizleri, nominal ve reel gibi ├že┼čitli terimleri i├žerir. Nominal faiz oran─▒, enflasyon hesaba kat─▒lmadan ├Ânceki getiri oran─▒ ┼čeklinde ifade edilir. Reel ise enflasyonun olu┼čturdu─ču etkilerin ├ž─▒kar─▒lmas─▒ sonucunda ortaya ├ž─▒kan getiri oran─▒d─▒r. Bu oran─▒ bulmak i├žin ┼ču form├╝l├╝ kullanabilirsiniz: 

Nominal Faiz Oran─▒ – Beklenen Enflasyon Oran─▒ = Reel Faiz Oran─▒

Bu oranlar─▒ enflasyon oran─▒na g├Âre d├╝zenlemek, paran─▒n al─▒m g├╝c├╝ndeki de─či┼čimi g├Âsterir. Enflasyon oran─▒n─▒n faizden y├╝ksek olmas─▒ durumunda reel getirinin negatif y├Ânde b├╝y├╝d├╝─č├╝ g├Âr├╝l├╝r.

Kredi Faizleri Nedir?

Bu terim, ki┼či ya da kurumlar─▒n ├žekti─či kredilerden al─▒nan bir getiri oran─▒d─▒r. Bankalar, ki┼či ve kurumlar─▒n ihtiya├ž duydu─ču pek ├žok kredi ├že┼čidine sahiptir. Bunlar; bireysel, konut, KOB─░ ve ta┼č─▒t kredisi gibi pek ├žok se├žene─če ayr─▒l─▒r. Getiri oranlar─▒, tercih edilen kredi t├╝r├╝ne g├Âre ├že┼čitlilik g├Âsterebilir. Ki┼čiler, ihtiya├ž duydu─ču kredi t├╝r├╝ne kolayca ba┼čvurabilir. Bankalar ise belirledi─či kurallar do─črultusunda ba┼čvuran ki┼činin krediye uygun olup olmad─▒─č─▒n─▒ belirler. Olumlu sonu├ž alan ki┼čiler ise kredi kullanmaya ba┼člayabilir.

Tahvil ve Bono Faizi Nedir?

Tahvil ve bono faizi, devlet taraf─▒ndan uygulanan getiri t├╝rlerinin aras─▒nda yer al─▒r. Devlet, kamu harcamalar─▒ sonucu olu┼čan a├ž─▒klar─▒ kapatmak i├žin bor├žlan─▒r. Devlet tahvilleri bir y─▒ldan uzun, hazine bonosu ise bir seneden k─▒sa olur. Hazine bonolar─▒nda genellikle ihale y├Ântemi kullan─▒l─▒r. Pek ├žok banka, birinci el olarak adland─▒r─▒lan bonolar─▒ al─▒r ve k├órla piyasaya satar. B├Âylece birinci ve ikinci el gibi pek ├žok fiyat olu┼čur. 

G├Âsterge Faizi Nedir?

Bu terim, vadesine iki y─▒l kalan ve devlet tahvillerinde en ├žok i┼člem g├Âren getiri t├╝rlerinden bir tanesidir. Bu t├╝r├╝n ├╝├ž ya da alt─▒ ayda bir kupon ├Âdemesi bulunur. G├Âsterge getiri oran─▒n─▒n y├╝kselmesi, ├╝lkenin makro ekonomik geli┼čmeleri ile ilgili olabilir. Bu geli┼čmeler a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralan─▒r;

Faizin Etkileri Nelerdir?

Merkez Bankas─▒, her ├╝lkenin para politikalar─▒n─▒ belirlemekle y├╝k├╝ml├╝d├╝r. Bas─▒lacak paran─▒n miktar─▒na ve bor├ž verilen paran─▒n getirisine karar verir. Geli┼čmekte olan pek ├žok ├╝lkede faiz, ekonomik dengenin kurulmas─▒nda b├╝y├╝k bir rol oynar. Faiz art─▒r─▒m─▒n─▒n hem olumlu hem de olumsuz etkileri mevcuttur. 

Bu terim, d─▒┼čar─▒dan s─▒cak para giri┼činin yap─▒lmas─▒n─▒ ve piyasan─▒n rahatlamas─▒n─▒ sa─člar. Ulusal para de─čer kazanarak enflasyonu d├╝┼č├╝r├╝r. Di─čer yandan yat─▒r─▒mlar─▒n d├╝┼čmesine de neden olabilir. Faizlerin artmas─▒, t├╝ketim miktar─▒n─▒ azalt─▒r. B├Âylece kaynak bulmak son derece kolay olur. T├╝ketimin d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeniyle enflasyonda gerileme g├Âr├╝l├╝r ve sonu├ž olarak yat─▒r─▒m maliyeti artar. S├Âz konusu maliyetlerinin artmas─▒, yat─▒r─▒mlar─▒ da dolayl─▒ olarak engeller. Bu art─▒r─▒m ┼čeklinin olas─▒ etkileri, a┼ča─č─▒daki gibi ├Âzetlenebilir:

Faiz hesaplama i┼člemi, basit ve bile┼čik olmak ├╝zere iki farkl─▒ y├Ântem ile kolayca yap─▒labilir. Basit faizde tek d├Ânem i├žin anapara ├╝zerinden belirli bir oranda getiri hesaplan─▒r. Bu t├╝r, genellikle k─▒sa vadeli (1 y─▒ldan az) kredi i┼člemlerinde uygulan─▒r. Burada as─▒l ama├ž, paran─▒n art─▒r─▒lmas─▒d─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒ ki┼či, anaparas─▒n─▒ tercih etti─či bankan─▒n vadeli hesab─▒na yat─▒rarak getiri elde eder.

Bile┼čik faiz ise uzun vadeli (1 y─▒ldan fazla) kredi i┼člemlerinde tercih edilir. Bu, sermayenin sabit kalmad─▒─č─▒ bir hesaplama t├╝r├╝d├╝r. B├Âylece her d├Ânem elde edilecek getiri tutar─▒na faiz bir sonraki d├Ânem i┼čler. Bile┼čik faiz hesaplamas─▒ ayl─▒k ya da y─▒ll─▒k olarak yap─▒labilir. T├╝m vadelerin sonunda kazan─▒lan getiri oran─▒, anaparaya ilave edilir. B├Âylece yat─▒r─▒mc─▒n─▒n anaparas─▒ ├žo─čalm─▒┼č olur. Yeni getiri oran─▒ ise artan para miktar─▒ ├╝zerinden hesaplan─▒r.

Faktoring; i┼čletmelerin ticari faaliyetlerinden do─čan vadeli alacaklar─▒n─▒ temlik ederek finansal g├╝vence sa─člayan bir sistemdir. ├çek, senet ve benzeri vadeli ara├žlarla ├Âdeme alan i┼čletmeler, faktoring firmalar─▒ ile anla┼čarak vade probleminden kurtulabilir. Bu i┼člemin en basit tan─▒m─▒; belirli bir komisyon kar┼č─▒l─▒─č─▒nda vadesini beklemeden ├Âdemeyi tahsil etmektir. ├çok y├Ânl├╝ bir finansman deste─či sunan bu sistem, ileri tarihli alacaklar─▒ g├╝vence alt─▒na al─▒r.  

Finansal kurulu┼člar, ticari i┼čletmelerin faaliyetlerine sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde devam edebilmesini sa─člayan hizmetler sunar. ├ľzellikle esnaflar ve KOB─░ stat├╝s├╝ndeki i┼čletmeler, geleneksel y├Ântemlerle ticaret yapt─▒klar─▒ i├žin ├žek, senet gibi ├Âdeme ara├žlar─▒ kullan─▒r. Bu ara├žlar, tahsilat─▒ ├Âteler ve sat─▒┼č yapan taraf maddi kayna─ča eri┼čmek i├žin birka├ž ay beklemek zorunda kal─▒r. Bu durumda devreye faktoring ┼čirketleri girer. 

Faktoring Fonksiyonlar─▒ Nelerdir?

├çe┼čitli faktoring i┼člemleri bulunur. Gelecekte paraya d├Ân├╝┼čebilen bir ├Âdeme arac─▒na sahip olan i┼čletmeler, bunlar ├╝zerinden farkl─▒ hizmetler alabilir. Ba┼čl─▒ca faktoring t├╝rleri garanti, tahsilat ve nakit olarak s─▒ralanabilir. Faktoring hissesi ise bunlardan farkl─▒ bir kavram olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kar. 

Garanti

Garanti y├Ântemi, alacaklar─▒n sigorta edilmesi ┼čeklinde tan─▒mlanabilir. Finans kurulu┼ču ya da fakt├Âr, bor├žlu tarafa kefil olur. Bu sayede bor├žlunun vade g├╝n├╝ geldi─činde ├Âdeme yapamayacak durumda olmas─▒ alacakl─▒ i├žin herhangi bir problem olu┼čturmaz. S├Âz konusu borcu fakt├Âr kurulu┼ču ├╝stlenir.  

Tahsilat 

Tahsilat y├Ânetimi, genel bir hizmet olarak da ele al─▒nabilir. Bu sistemde fakt├Âr; alaca─č─▒ bulunan i┼čletme ad─▒na hareket ederek bor├žlu ile ileti┼čim kurar. Alacakl─▒y─▒ temsil eden finansal kurulu┼č; ihbar ve ihtar gibi i┼člemleri yerine getirir. Alacak kay─▒tlar─▒n─▒ tutar, pazar ara┼čt─▒rmas─▒ yapar. Bu hizmet sayesinde i┼čletme, tahsilat s├╝re├žlerinde sorun ya┼čamaz. 

Nakit

Nakit, en temel faktoring y├Ântemidir. Bu sistemde alacakl─▒, vadeli ├Âdemesini ilgili kurulu┼ča devreder. Firma ise sundu─ču hizmetin kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bir komisyon kesintisi yaparak bor├ž tutar─▒n─▒ alacakl─▒ya ├Âder. ─░┼čletme, vadeyi beklemeden alaca─č─▒n─▒ tahsil etmi┼č olur. 

Faktoring ─░┼člemi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Faktoring hizmetleri veren finans kurulu┼ču, temsil edece─či alacakl─▒n─▒n yan─▒nda bor├žlu taraf─▒ da inceler. Taraflar─▒n aras─▒ndaki ticari ili┼čki ve bor├žlunun g├╝venilirli─či bu noktada ├Ânemlidir. Ba┼čvuru s├╝recinde imza sirk├╝lerinden vergi levhas─▒na kadar pek ├žok evrak talep edilir. S├╝re├ž ba┼člad─▒ktan sonra fakt├Âr olarak i┼člem g├Âren kurulu┼č, komisyon ve hizmet ├╝creti al─▒r. Bu ├╝cretler, genellikle bor├ž miktar─▒ ├╝zerinden hesaplan─▒r. Komisyon ve hizmet ├╝creti konusunda faktoring oranlar─▒, tercih edilen finansal kurulu┼ča g├Âre de─či┼čebilir. Ayr─▒ca bu ├╝cretler, Banka ve Sigorta Muameleleri VergisiÔÇÖne tabidir.