B

┼×irketlerin de─čerlerine, yat─▒r─▒mc─▒ say─▒lar─▒na ve faaliyetlerine g├Âre alt veya ├╝st piyasalarda i┼člem g├Ârmeleri pazar de─či┼čikli─či olarak adland─▒r─▒l─▒r. A├ž─▒klamak gerekirse borsada i┼člem g├Âren ┼čirketler, belli kriterlere g├Âre grupland─▒r─▒l─▒r. Firmalar─▒n bu ko┼čullar─▒ yerine getirmekteki ba┼čar─▒s─▒ ise onlar─▒n piyasadaki konumlar─▒n─▒ belirler.

BIST pazar de─či┼čikli─či, ┼čirketlerin s├Âz konusu kriterlere uygunlu─čuna g├Âre yap─▒lan bir i┼člemdir. Ba┼čka bir ifadeyle her firma, belli ko┼čullara g├Âre de─čerlendirilir ve ┼čirketin faaliyet g├Âsterdi─či pazar da bu verilere g├Âre belirlenir. Borsa ─░stanbul pazar de─či┼čikli─či, ┼čirketlerin bir alt veya ├╝st pazarda faaliyet g├Âstermesiyle ger├žekle┼čir. ├ľrne─čin gerekli kriterleri yerine getirmeyen bir ┼čirket, do─čal olarak hisse ve de─čer kayb─▒ ya┼čar. B├Âyle bir durumda firma, bulundu─ču konumu kaybederek bir alt pazarda faaliyet g├Âstermeye ba┼člar. Ayn─▒ ┼čekilde gereken ko┼čullar─▒ yerine getirerek de─čerlenen bir ┼čirket de ├╝st piyasaya ge├žerek burada i┼člem g├Âr├╝r.

BIST Pazar De─či┼čikli─či Ne S─▒kl─▒kla Ger├žekle┼čir?

Pazar de─či┼čikli─či zamanlar─▒, Borsa ─░stanbul taraf─▒ndan resm├« kanallardan duyurulur. ┼×irketlerin hisselerindeki de─či┼čimlere dair bilgiler, kurum taraf─▒ndan verilir. S├Âz konusu duyurular, t├╝m kamuoyuna a├ž─▒kt─▒r. Hisse pazar─▒ baz─▒nda ya┼čanan de─či┼čiklikler, halka arz edilmi┼č olan ve piyasada i┼člem g├Âren ┼čirketleri ilgilendirir. Hisse alarak yat─▒r─▒m yapmak isteyen vatanda┼člar, resm├« kanallar ├╝zerinden bu duyurular─▒ takip edebilir.

Firmalar─▒n dosyalar─▒, ├╝├ž ayl─▒k periyotlarla g├╝ncellenir. BIST pazar de─či┼čikli─či zamanlar─▒n─▒ ara┼čt─▒r─▒rken bu hususu dikkate almak faydal─▒ olur. ├ľrne─čin 2022 y─▒l─▒nda BIST pazar de─či┼čikli─či, temmuz ay─▒nda ger├žekle┼čmi┼čtir. Bu tarihi baz alarak sonraki i┼člemin Ekim ay─▒nda yap─▒laca─č─▒n─▒ s├Âylemek m├╝mk├╝nd├╝r.

Borsada Pazarlar Neye G├Âre Belirlenir?

BIST pazar de─či┼čikli─či; alt, ana ve y─▒ld─▒z pazarlarda faaliyet g├Âsteren ┼čirketleri ilgilendiren bir durumdur. Firman─▒n piyasa de─čeri, faaliyet g├Âsterilen pazar─▒ belirleyen temel etkendir. ├ľrne─čin 2022 y─▒l─▒ rakamlar─▒na g├Âre 75 ila 300 milyon T├╝rk liras─▒ aras─▒nda piyasa de─čerine sahip olan firmalar, ana pazarda yer al─▒r. Bundan daha d├╝┼č├╝k de─čere sahip olan ┼čirketler alt pazarda, 300 milyonun ├╝zerinde i┼člem g├Ârenler ise y─▒ld─▒z piyasada faaliyet g├Âsterir.

Fiil├« dola┼č─▒mdaki paylar─▒n piyasa de─čeri de hisse pazar de─či┼čikli─či ├╝zerinde etkiye sahiptir. Bu kavram, piyasada yer alan hisselerin toplam de─čerini ifade eder. Bireysel yat─▒r─▒mc─▒ say─▒s─▒ da ┼čirketlerin pazar konumunu belirleyen ba┼čka bir husustur. Hisselerini halka arz eden ve yo─čun ilgi g├Âren firmalar, ├╝st pazarlarda faaliyet g├Âsterebilir.

BIST 100 endeksi, Borsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren en y├╝ksek piyasa de─čerine sahip hisseleri g├Âsterir. Borsadaki a┼ča─č─▒ ve yukar─▒ y├Ânl├╝ hareketler, s├Âz konusu endeks ├╝zerinden izlenir. Ayn─▒ zamanda bu liste, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n borsan─▒n genel performans─▒ hakk─▒nda g├Âzlem yapmas─▒n─▒ da sa─člar. Dolay─▒s─▒yla BIST 100, k├╝├ž├╝k ve b├╝y├╝k ├Âl├žekli t├╝m yat─▒r─▒mc─▒lar taraf─▒ndan d├╝zenli olarak takip edilir. XU100 koduna sahip olan bu endeksin belirlenmesinde ise hisselerin i┼člem hacmi ve piyasa de─čeri gibi etkenler g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulur. 

Endekse Dâhil Edilecek Paylar Nasıl Belirlenir?

BIST 100 endeksi hesaplama y├Ântemi, piyasalar ile yak─▒ndan ilgilenenlerin merak konular─▒ aras─▒nda yer al─▒r. Endeksin hesaplanmas─▒ i├žin ├Âncelikle listede yer alacak paylar─▒n belirlenmesi gerekir. BIST 100 hesaplamas─▒nda endekse d├óhil edilecek paylar, A ve B grubu hisselerin aras─▒ndan se├žilir. A grubunda Borsa ─░stanbulÔÇÖda en ├žok i┼člem g├Âren hisse senetleri yer al─▒r. Fiili dola┼č─▒m miktar─▒ nispeten daha az olan hisseler ise B grubunda de─čerlendirilir. Bu endeksin hesaplanmas─▒nda Y─▒ld─▒z ve Ana Pazar paylar─▒na yer verilir. Ayr─▒ca Kolektif Yat─▒r─▒m ├ťr├╝nleri ve Yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č ├ťr├╝nler Pazar─▒ÔÇÖnda i┼člem g├Âren gayrimenkul ve giri┼čim sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒ da dikkate al─▒n─▒r. 

BIST 100 Endeksi Nas─▒l Hesaplan─▒r?

BIST 100 hesaplama i┼čleminde endekse d├óhil edilen paylar, zaman ve piyasa de─čeri gibi etkenlerle beraber de─čerlendirilir. Bu borsa endeks hesaplamas─▒nda Et= ╬ú (Fit x Hit x Nit) / Bt form├╝l├╝ kullan─▒l─▒r. A┼ča─č─▒daki listeden s├Âz konusu form├╝lde yer alan de─či┼čkenlerin hangi anlamlara geldi─čini ├Â─črenebilirsiniz. 

Form├╝lde yer alan ÔÇťt zamandakiÔÇŁ ifadesi, ├Ânceden belirlenen bir tarihi ifade eder. Ayr─▒ca ilgili form├╝l incelendi─činde piyasa de─čeri di─čerlerine g├Âre nispeten y├╝ksek olan bir pay─▒n, endeksi daha ├žok etkileyece─či g├Âr├╝lebilir. Bu nedenle BIST endeks hesaplamas─▒ndaki hisse senetlerinin a─č─▒rl─▒─č─▒ %10 ile s─▒n─▒rland─▒r─▒lm─▒┼čt─▒r. 

Getiri Endeksi ve Fiyat Endeksi Aras─▒ndaki Fark Nedir?

Endeks hesaplamas─▒ yaparken bu i┼člemin iki farkl─▒ y├Ânteminin oldu─čunu bilmekte fayda vard─▒r. Getiri ve fiyat endeksi olarak birbirinden ayr─▒lan bu y├Ântemlerin aras─▒ndaki fark temett├╝ ├Âdemelerinden kaynaklan─▒r. Fiyat endeksinde temett├╝ ├Âdemeleri, portf├Ây d─▒┼č─▒nda de─čerlendirilir ve form├╝l├╝n b├Âlen de─čerinde d├╝zeltme yap─▒lmaz. Bunun aksine getiri endeksinde, ├Âdenen temett├╝lerin yeniden borsaya yat─▒r─▒ld─▒─č─▒ kabul edilir ve b├Âlen de─čeri paylar─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒ oran─▒nda yeniden d├╝zenlenir.  

Dolar Baz─▒nda BIST 100 Endeksi Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Dolar baz─▒nda BIST 100 endeksi hesaplamas─▒, basit bir form├╝l ├╝zerinden yap─▒labilir. Bu hesaplaman─▒n yap─▒labilmesi i├žin i┼člemin ger├žekle┼čtirildi─či tarihteki en d├╝┼č├╝k kur kullan─▒l─▒r. Bunun i├žin ├Âncelikle T├╝rk liras─▒ baz─▒nda endeksin ula┼čt─▒─č─▒ de─čer, sabit katsay─▒ olarak belirlenen 10.000ÔÇÖe b├Âl├╝n├╝r. Ard─▒ndan ├ž─▒kan sonucu, dolar─▒n ilgili g├╝ndeki en d├╝┼č├╝k seviyesine b├Âlmek gerekir. ├ç─▒kan sonu├ž, hesaplaman─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ tarihte endeksin dolar kar┼č─▒s─▒nda kazand─▒─č─▒ veya kaybetti─či de─čeri g├Âsterir.

Borsa ─░stanbul; yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ bir araya getiren ve al─▒m-sat─▒m i┼člemlerinin g├╝venli, adil ve rekabet├ži bir zeminde yap─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan kurulu┼čtur. T├╝rkiyeÔÇÖde borsa i┼člemleri, k─▒sa ad─▒ B─░ST olan Borsa ─░stanbulÔÇÖda ger├žekle┼čtirilir. Bu kurum, ├╝lkemizde faaliyet y├╝r├╝ten tek borsa organizasyonu olma ├Âzelli─či ta┼č─▒r.

─░lk kez ─░stanbul Menkul K─▒ymetler Borsas─▒ (─░MKB) ismiyle faaliyete ge├žen kurulu┼č, Borsa ─░stanbul ad─▒n─▒ 5 Nisan 2013 tarihinde alm─▒┼čt─▒r. T├╝rkiyeÔÇÖde hisse senedi al─▒m sat─▒m i┼člemlerini ger├žekle┼čtiren her birey, Borsa ─░stanbul (B─░ST) b├╝nyesinde faaliyet g├Âsterir. ─░stanbul Borsas─▒ 9 ├╝yeden olu┼čan bir kurul taraf─▒ndan y├Ânetilir. Borsa ─░stanbul ne kadar ba┼čar─▒l─▒ ve geni┼č hacimli olursa ekonomiye de o denli likidite ve kaynak sa─član─▒r. 

Borsa ─░stanbulÔÇÖun Faaliyet Amac─▒ Nedir?

B─░ST, borsada i┼člem g├Ârmeye uygun olan de─čerlerin rekabet├ži, g├╝venilir ve istikrarl─▒ bir ortamda al─▒n─▒p sat─▒lmas─▒ i├žin uygun bir zemin olu┼čturmay─▒ hedefler. Bu kapsamda ├že┼čitli k─▒ymetlerin al─▒m sat─▒m emirlerinin ama├žlanan ├žer├ževede bir araya gelmesi i├žin faaliyet y├╝r├╝t├╝r. B─░ST, borsada ortaya ├ž─▒kan fiyatlar─▒ tespit ve ilan etmekle y├╝k├╝ml├╝d├╝r. Ayr─▒ca bu fiyatlar─▒ ilan etmek suretiyle yeni piyasalar, pazar yerleri ve platformlar olu┼čturabilir. Borsa ─░stanbul piyasalar─▒ y├Ânetmek ve i┼čletmek gibi vazifeleri yerine getirir. B─░ST faaliyetlerinin amac─▒ do─črultusunda ger├žekle┼čip ger├žekle┼čmedi─či Sermaye Piyasas─▒ Kurulu (SPK) taraf─▒ndan denetlenir. 

Borsa ─░stanbulÔÇÖun ─░┼člem Saatleri Ka├žt─▒r?

B─░ST i┼člem saatleri s├Âz konusu kurumun b├╝nyesinde bulunan piyasalar─▒n t├╝r├╝ne g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âsterir. ├ľrne─čin tam g├╝n i┼člem g├Âren Pay Piyasas─▒ÔÇÖn─▒n a├ž─▒l─▒┼č─▒ 09.40ÔÇÖta, kapan─▒┼č─▒ ise 18.10ÔÇÖda ger├žekle┼čir. Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Piyasas─▒ (V─░OP) 09.30 – 18.10, di─čer t├╝rev pazarlar─▒nda ise 09.30 – 18.15 saatleri aras─▒nda aktiftir.

K─▒ymetli Madenler Piyasas─▒ÔÇÖnda 24 saat kesintisiz i┼člem yapabilmek m├╝mk├╝nd├╝r. ├ľd├╝n├ž i┼člemleri ile elmas ve k─▒ymetli ta┼č piyasalar─▒n─▒n da faaliyet saatleri 09.45- 17.30 aras─▒ndad─▒r. B─░ST b├╝nyesindeki Bor├žlanma Ara├žlar─▒ Piyasas─▒ ise 09.30ÔÇÖda i┼člem yapmaya ba┼člar. Bu piyasa tam g├╝nlerde 17.30ÔÇÖda, yar─▒m g├╝nlerde 11.50ÔÇÖde kapan─▒r. Borsa ─░stanbulÔÇÖun son durumu anl─▒k olarak veya kapan─▒┼č saatlerinin ard─▒ndan izlenebilir. 

Borsa ─░stanbulÔÇÖda ─░┼člemler Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

─░stanbul Borsas─▒ hisselerine yat─▒r─▒m yapmak isteyen bireyler ├Âncelikle kendilerine bu platforma ├Âzel bir hesap olu┼čturmal─▒d─▒r. Hesap a├žan yat─▒r─▒mc─▒lar, i┼člem yapmak istedikleri ├╝r├╝nleri belirleyebilir. S├Âz konusu ├╝r├╝ne ili┼čkin al─▒m – sat─▒m emirlerini yaz─▒l─▒, s├Âzl├╝, internet ├╝zerinden ya da telefon yoluyla iletebilirler. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n pay piyasas─▒ndaki bu emirleri Takasbank taraf─▒ndan kesinle┼čtirilir. Yat─▒r─▒mc─▒lar hem kendi hesaplar─▒ndan hem de Merkezi Kay─▒t Kurulu┼čuÔÇÖnda m├╝┼čteri ad─▒na a├ž─▒lan hesaptan portf├Âylerini izleyebilir.

Banka bonosu, en k─▒sa ifadeyle garanti alt─▒na al─▒nm─▒┼č bor├ž senetleridir. Bankalar taraf─▒ndan bor├žlu olarak ihra├ž edilen ve iskontolu olarak sat─▒lan menkul k─▒ymetlere bono ad─▒ verilir. Bono olarak adland─▒r─▒lan menkul k─▒ymetlerin sat─▒lmas─▒n─▒n ard─▒ndan sermaye piyasalar─▒ bankalara kaynak sa─člayabilir. 

Banka bonosu, Sermaye Piyasas─▒ Kurulu (SPK) taraf─▒ndan kayda al─▒n─▒r. Ard─▒ndan bonolar ihra├ž edilerek iskonto esas─▒na uygun olarak sat─▒l─▒r. Menkul k─▒ymetlerin hepsinde oldu─ču gibi banka bonolar─▒n─▒n da belli ba┼čl─▒ kurallar─▒ bulunur. Bonolar─▒n vadesi 60 g├╝nden az, 360 g├╝nden ├žok olmamal─▒d─▒r. Tahsilli sat─▒lacak banka bonolar─▒n─▒n vadesi ise 15 ila 360 g├╝n aral─▒─č─▒nda olmal─▒d─▒r. Banka bonosu nedir sorusuna bu ┼čekilde cevap vermek m├╝mk├╝nd├╝r.

Bonolar hakk─▒nda bilgi edinmek isteyen pek ├žok kullan─▒c─▒, ÔÇťBanka tahvili nedir?ÔÇŁ sorusuyla da kar┼č─▒la┼č─▒r. Banka tahvili, bono ile ayn─▒ ├Âzelliklere sahip olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra farkl─▒ vadelerde hizmet verir. Tahvil, bir y─▒l ya da daha uzun vadeli bor├žlanma senetlerine verilen isimdir. Bu sebeple bono ile tahvil aras─▒ndaki en belirgin fark, vadedir. Bono, en fazla 1 y─▒l vadeli olabilir. Tahvil ise 1 seneden uzun s├╝reli bir yat─▒r─▒m arac─▒ olarak kullan─▒labilir. 

Banka Bonosu ve Tahvilinin ├ľzellikleri Nelerdir?

Banka bonosu ve tahvil, birtak─▒m ├Âzellikler bak─▒m─▒ndan birbirinden ayr─▒l─▒r. Banka bonolar─▒, sabit getiri olana─č─▒ tan─▒r. Tahviller ise sabit ya da de─či┼čken getiri imk├ón─▒ sunar. Bono, ikinci el piyasa i┼člemleri sayesinde kolayl─▒kla paraya ├ževrilebilecek ├Âzellikteki varl─▒klar aras─▒nda yer al─▒r. Ayr─▒ca hem banka bonolar─▒ hem de tahvilleri genel olarak y├╝ksek getiri imk├ón─▒ sa─člar. Vade sonuna kadar elde tutuldu─čunda belirli bir getiriyi garanti eder. Bahsi ge├žen menkul k─▒ymetlerde ikinci el al─▒m sat─▒m yapmak da m├╝mk├╝nd├╝r. Vade sonu beklenmeden banka tahvilini nakde ├ževirmek istendi─činde o g├╝n├╝n piyasa ko┼čullar─▒ baz al─▒narak i┼člem yap─▒l─▒r.

Banka Bonosu ve Tahvilinin Getirisi Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Bankalar, bono ve tahvilin vade sonundaki getirisini yat─▒r─▒m yap─▒lmadan ├Ânce m├╝┼čterilerine g├Âsterir. Bu sebeple banka tahvili getirisinin yat─▒r─▒m i├žin ibraz edilen g├╝n├╝n sonunda ne kadar olaca─č─▒ ba┼č─▒ndan bilinir. Nominal de─čer, vade ba┼č─▒nda s├Âz konusu faiz oran─▒na g├Âre belirlenen s├╝re sonunda hesaba yatar. Ayn─▒ zamanda vade gelmeden ├Ânce sat─▒┼č i┼člemi yap─▒ld─▒─č─▒nda da piyasa de─čerine g├Âre getiri sa─članabilir. 

Banka Bonosu ve Tahvilinin Avantajlar─▒ Nelerdir?

Banka bonosu faiz oranlar─▒ ve vade s├╝releri, yat─▒r─▒m yapmak isteyen ki┼čiler i├žin son derece avantajl─▒d─▒r. Acil nakit ihtiyac─▒ do─čdu─ču an bono ya da tahvil o g├╝ne ait faiz oran─▒nda ilgili menkul k─▒ymet sat─▒┼č─▒ yap─▒labilir. Zaman─▒ndan ├Ânce sat─▒ld─▒─č─▒ i├žin t├╝m getiri yok olmaz. Banka tahvil faizlerine g├Âre paran─▒n ne kadar s├╝re yat─▒r─▒laca─č─▒na karar verilebilir. 

Bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒, borsada d├╝zenli ┼čekilde yat─▒r─▒m yapan ki┼čilerin kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ bir durumdur. Piyasalar─▒ yak─▒ndan takip eden yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin ÔÇťBedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ nedir?ÔÇŁ sorusu merak konusudur. Bu konuyu a├ž─▒kl─▒─ča kavu┼čturmadan ├Ânce bilan├žo konusuna de─činmek gerekir. 

Bilan├žo, bir ┼čirketin belirli tarih aral─▒klar─▒ndaki durumunu a├ž─▒klayan mali tablolar olarak tan─▒mlan─▒r. ┼×irketin finansal kaynaklar─▒na ili┼čkin olan bu kavram, kurumun varl─▒klar─▒n─▒n net bir ┼čekilde anla┼č─▒lmas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├Ânemlidir. Bedelsiz sermaye ise ┼čirketin kaynaklar─▒na nakit giri┼č ve ├ž─▒k─▒┼č i┼člemi yap─▒lmadan anamal─▒n y├╝kseltilmesi anlam─▒na gelir. ┼×irket, bu durumda kendi i├ž kaynaklar─▒n─▒ veya elde etti─či k├ór─▒ kullanarak sermaye art─▒┼č─▒na gider. ├ľzsermaye kalemi alt─▒ndaki hesaplar aras─▒nda bir de─či┼čiklik ger├žekle┼čir. Bu i┼člem ┼čirketin daha fazla hisseye b├Âl├╝nmesini de beraberinde getirir.

Bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ i├žin ne yapmal─▒ sorusunun cevab─▒ ise olduk├ža basittir. ┼×irket, i├ž kaynaklar─▒n─▒ kullanarak hisse senetlerini ortaklara da─č─▒t─▒r. Emisyon primi, temett├╝, i┼čtirak, yeniden de─čerleme art─▒┼č─▒ ve yedekler, sermaye art─▒r─▒m─▒nda kullan─▒l─▒r. D─▒┼čar─▒dan finansal bir kaynak aray─▒┼č─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin ortaklar hisse da─č─▒t─▒m─▒nda herhangi bir bedel ├Âdemez.

Bedelsiz Sermaye Art─▒r─▒m─▒ Neden Yap─▒l─▒r?

Sermayenin y├╝kseltilmesi s─▒ras─▒nda ┼čirket varl─▒klar─▒na nakit giri┼č ve ├ž─▒k─▒┼č─▒ yap─▒lmamas─▒ ÔÇťBedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ neden yap─▒l─▒r?ÔÇŁ sorusunu ak─▒llara getirir. Bu soru iki ┼čekilde cevaplan─▒r. ─░lki; ┼čirketlerin ├Âdenmi┼č sermayesinin ekonomik ko┼čullar kar┼č─▒s─▒nda reel bir erime ya┼čamas─▒d─▒r. Y─▒llara ba─čl─▒ olarak de─či┼čen enflasyon, ┼čirket sermayesinin belirli bir s├╝re sonra d├╝┼č├╝k g├Âr├╝nmesine neden olur. ┼×irketler, de─čer d├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ ya┼čamamak i├žin bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ yapar.

Bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒n─▒n ikinci nedeni ise ┼čirketin daha fazla hisseye b├Âl├╝nmesinin piyasalar taraf─▒ndan olumlu kar┼č─▒lanmas─▒d─▒r. Bir ┼čirketin hisse fiyat─▒n─▒n belirli bir seviyenin ├╝zerine ├ž─▒kmas─▒ al─▒┼č ve sat─▒┼č i┼člemlerinin yava┼člamas─▒na neden olur. Bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ ile hisselerin b├Âl├╝nmesi, senetlerin likiditesine katk─▒ sa─člar. 

Ayr─▒ca daha sonra Sermaye Art─▒r─▒m─▒ Nedir i├žeri─čimize de g├Âz atabilirsiniz.

Bedelsiz Sermaye Art─▒r─▒m─▒n─▒n Avantajlar─▒ Nelerdir?

ÔÇťBedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ avantajl─▒ m─▒?ÔÇŁ sorusu hem ┼čirketler hem de yat─▒r─▒mc─▒lar taraf─▒ndan merak edilir. Bu sorunun cevab─▒ ┼čirketin finansal kaynaklar─▒na g├Âre de─či┼čiklik g├Âsterir. Bu i┼člem sonucunda ┼čirket ortaklar─▒na kar┼č─▒l─▒ks─▒z bir ┼čekilde hisse devri yap─▒l─▒r. Hisse devri ┼čirketin esas sermayesini de─či┼čtirmedi─či gibi piyasadaki konumunu da etkilemez. Hisse senetlerinin de─čerini de─či┼čtirmek i├žin likiditeyi y├╝kseltme yolu tercih edilir. 

Pek ├žok ki┼či taraf─▒ndan ara┼čt─▒r─▒lan ÔÇťBedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ iyi midir?ÔÇŁ sorusu ise enflasyondan ve de─čer kayb─▒ndan korunmak i├žin faydal─▒d─▒r ┼čeklinde cevaplanabilir. Ayr─▒ca bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒na giden ┼čirketler, vergi noktas─▒nda da ├že┼čitli avantajlara sahip olur. Bu ┼čirketler daha d├╝┼č├╝k oranl─▒ vergi ├Âder. 

Bedelsiz Sermaye Art─▒r─▒m─▒ Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin ÔÇťBorsada bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ hisseyi nas─▒l etkiler?ÔÇŁ sorusu merak konusudur. Burada ┼čirketin ├Âzsermayesinde herhangi bir art─▒┼č veya azalma olmaz. Yaln─▒zca hisse ba┼č─▒ defter de─čerinde bir d├╝┼č├╝┼č g├Âzlemlenir. Ayr─▒ca hisse ortaklara da─č─▒t─▒ld─▒─č─▒ i├žin fiyat noktas─▒nda bedelsiz art─▒┼č oran─▒nda bir d├╝┼č├╝┼če u─črar. Bu d├╝┼č├╝k ise ┼čirketin toplam piyasa de─čerinde herhangi bir farkl─▒l─▒k yaratmaz.

Bedelsiz sermaye art─▒r─▒m─▒ hesaplama i┼člemi mevcut lot say─▒s─▒ ├╝zerinden yap─▒l─▒r. Mevcut lot say─▒s─▒, sermaye art─▒r─▒m─▒na giden ┼čirket hisselerinin adedini ifade eder. Ayr─▒ca hisselerin b├Âl├╝nme oran─▒ ve fiyat─▒ da hesaplama i┼člemi s─▒ras─▒nda kullan─▒l─▒r. B├Âl├╝nme oran─▒, r├╝├žhan hakk─▒n─▒n kullan─▒ld─▒─č─▒ de─čeri ifade eder. Bu oran ┼čirket taraf─▒ndan do─črudan a├ž─▒klan─▒r. Hisse fiyat─▒ ise pay─▒n ortaklara da─č─▒t─▒lmadan ├Ânceki ortalama de─čeridir. Hesaplama form├╝l├╝nde mevcut lot oran─▒ ile kazan─▒lacak lot say─▒s─▒ ├žarp─▒ld─▒ktan sonra ├ž─▒kan sonu├ž 100ÔÇÖe b├Âl├╝n├╝r. ├ľrne─čin; hem mevcut lot hem de b├Âl├╝nme oran─▒ 100 ise kazan─▒lacak hissenin de 100 lot oldu─ču sonucu ortaya ├ž─▒kar. 

Son olarak ise “Hisse senedi B├Âl├╝nmesi Nedir” i├žeri─čimize g├Âz atabilirsiniz.

Yat─▒r─▒ma yeni ba┼člayan pek ├žok kimse, ÔÇťBIST 30 nedir?ÔÇŁ sorusunun cevab─▒n─▒ merak eder. Bu soruya; ÔÇťBorsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren en de─čerli otuz ┼čirketi ifade eden g├ÂstergeÔÇŁ yan─▒t─▒n─▒ vermek m├╝mk├╝nd├╝r. Borsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren, hacim ve piyasa de─čeri bak─▒m─▒ndan en y├╝ksek ┼čirketlerin hisse senedi ba┼čar─▒mlar─▒n─▒n ├Âl├ž├╝lmesiyle BIST 30 endeksi belirlenir.┬á

BIST 30 hisseleri; ┼čirketlerin dola┼č─▒mdaki paylar─▒n─▒n piyasa de─čeri ve g├╝nl├╝k ortalama i┼člem hacimleri do─črultusunda b├╝y├╝kten k├╝├ž├╝─če do─čru s─▒ralan─▒r. Bu liste, her ├╝├ž ayda bir yeniden belirlenir. BIST 30 ┼čirketleri, giri┼čim sermayesi yat─▒r─▒m ortakl─▒klar─▒ aras─▒nda yer alan liste ba┼č─▒ kurulu┼člard─▒r. 

BIST 30 – BIST 100 fark─▒n─▒ olu┼čturan fakt├Âr, endeks ve pay oranlamas─▒d─▒r. BIST 100 endeksi, pay piyasas─▒n─▒n temel ├Âl├ž├╝t├╝d├╝r. BIST 30 grafi─činde yer alan ┼čirketler ayn─▒ zamanda BIST 50 ve 100 endekslerine de d├óhildir.

BIST 30 Endeksi Fonunun Anlam─▒ Nedir?

BIST 30 ne demek sorusuna yan─▒t bulan yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin bir di─čer merak konusu da bu g├Âstergenin hisse senedi fonunun ne oldu─čudur. Bu fon, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n birikimlerinin b├╝y├╝k ┼čirketlerin hisse senetleriyle ├že┼čitlendirerek uzun vadede k├óra ge├žmesini sa─člayan bir mevduat arac─▒d─▒r. Borsadaki f─▒rsatlar─▒ de─čerlendirerek tasarrufu art─▒rmay─▒ ve kazan├ž sa─člamay─▒ hedefler. Endeks fonundaki toplam miktar─▒n b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝ g├Âstergedeki paylara yat─▒r─▒l─▒r. Fonun yat─▒r─▒m amac─▒, s├Âz konusu g├Âstergedeki art─▒┼č kadar k├ór elde etmektir. 

BIST 30 Endeksi Fonu Nas─▒l Al─▒n─▒r?

Pek ├žok yat─▒r─▒mc─▒ taraf─▒ndan merak edilen BIST 30 nas─▒l al─▒n─▒r sorusuna yan─▒t olarak verilebilecek birka├ž y├Ântem s├Âz konusudur. T├╝m bankalarda borsa yat─▒r─▒m fonu sat─▒┼č─▒ mevcuttur. Kayna─č─▒; bankalar ya da arac─▒ kurumlar ├╝zerinden, ├Âncelikle yat─▒r─▒m hesab─▒ a├žarak alabilirsiniz. ├ťstelik bankalar─▒n dan─▒┼čmanl─▒k hizmetinden yararlanarak risk ve getiri tercihlerine uygun ┼čekilde yat─▒r─▒m yapmak m├╝mk├╝n olur. 

BIST 30, Vadeli ─░┼člem ve Opsiyon Borsas─▒ (V─░OP) ya da Futures arac─▒l─▒─č─▒ ile sat─▒n al─▒nabilir. BIST 30 canl─▒ grafi─čini takip ederek yat─▒r─▒m yapaca─č─▒n─▒z endeks hakk─▒nda g├╝ncel bilgi sahibi olabilirsiniz. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n fonla ilgili g├Âr├╝┼č ve deneyimlerini ise BIST 30 yorumlar─▒na g├Âz atarak incelemek m├╝mk├╝nd├╝r. 

BIST 30 Hisseleri Hangileridir?

BIST 30 hisseleri, borsada i┼člem g├Âren en de─čerli paylard─▒r. BIST 30 hisseleri listesindeki ┼čirketler A, B, C, D ┼čeklinde bir grupland─▒rmaya tabi tutulur. ┼×irketlerin hangi gruba d├óhil olaca─č─▒n─▒ belirleyen ba┼čl─▒ca fakt├Âr, fiil├« dola┼č─▒mdaki pay miktar─▒d─▒r. A ve B gruplar─▒na d├óhil olan hisse senetleri, dola┼č─▒m pay─▒ ve piyasa de─čeri en y├╝ksek ┼čirketlere aittir. Bu gruptaki hisseler, al─▒c─▒lar i├žin getirisi olduk├ža y├╝ksek yat─▒r─▒m ara├žlar─▒d─▒r. 

BIST 30 en ucuz hisseler, C ve D grubundaki ┼čirketlere aittir. BIST 30 endeksi hesaplan─▒rken A ve B grubuna d├óhil olan hisseler de─čerlendirilir. C ve D grubu hisseleri, i┼člem hacimlerinin d├╝┼č├╝k olmas─▒ nedeniyle daha riskli yat─▒r─▒m ara├žlar─▒d─▒r. C ve D grubu hisselerin endeks de─čerlendirmesine kat─▒labilmesi i├žin A ya da B grubuna y├╝kselmesi gerekir. Mevcut durumlar─▒nda de─či┼čiklik olmad─▒─č─▒ takdirde BIST 30 endeksi hesaplamas─▒na kat─▒lmalar─▒ m├╝mk├╝n olmaz. 

Borsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren en de─čerli 100 hissenin belirlendi─či endeks BIST 100 olarak tan─▒mlan─▒r. Bu endekse d├óhil olan hisseler piyasa ve i┼člem hacmi gibi kriterlere g├Âre belirlenir. S├Âz konusu s─▒ralama, piyasan─▒n hacmini ├Âl├žmek i├žin kullan─▒lan bir g├Âstergedir. 

BIST 100 hisseleri, eski ad─▒ IMKB (─░stanbul Menkul K─▒ymetler Borsas─▒) olan Borsa ─░stanbul taraf─▒ndan belirlenir. IMKB 100 hisseleri i├žin i┼člem kodu XU100ÔÇÖd├╝r. S├Âz konusu endekste yer alan hisseler yerel ve uluslararas─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar taraf─▒ndan takip edilir. BIST 100, borsa hakk─▒nda detayl─▒ bilgi veren bir s─▒ralamad─▒r. Bu g├Âstergeyi takip ederek T├╝rk piyasas─▒nda y├╝ksek kamuoyu arz─▒na sahip olan firmalar hakk─▒nda bilgi sahibi olmak m├╝mk├╝nd├╝r. S├Âz konusu endeks, ├╝lke ekonomisinde ├Ân plana ├ž─▒kan sekt├Ârler hakk─▒nda da fikri verebilir.

BIST 100 Endeksinin Hisse Senetleri Nas─▒l Belirlenir?

ÔÇťBIST 100 ne kadar?ÔÇŁ sorusunu yan─▒tlarken bu endeksin ├že┼čitli kriterlere g├Âre belirlendi─čini s├Âylemek faydal─▒ olur. Piyasa kapitalizasyonu hisselerin de─čerini belirleyen temel husustur. Bu kavram, ┼čirketlerin tedav├╝ldeki t├╝m hisselerinin piyasa de─čerini ifade eder. Borsa ─░stanbul endeksinde yer alan varl─▒klar─▒n hesab─▒, hisselerin say─▒s─▒ ve de─čeri ├žarp─▒larak hesaplan─▒r.

Arz talep dengesi BIST endeksi i├žin belirleyici bir unsurdur. Hisselerin piyasalarda g├Ârd├╝─č├╝ talep artt─▒k├ža s─▒ralamadaki yeri de do─čal olarak y├╝kselir. Borsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren bir ┼čirketin varl─▒klar─▒ piyasada talep g├Ârd├╝─č├╝nde hisselerinin ilk 100ÔÇÖde yer almas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. Bu endekste yer al─▒p ba┼čar─▒l─▒ bir grafik izleyen firmalar BIST 30 s─▒ralamas─▒na da d├óhil olabilir.

BIST 100 Hisse Senedi Se├žimi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

BIST 100 hisseleri A ve B grubunda yer alan varl─▒klar aras─▒ndan se├žilir. A├ž─▒klamak gerekirse; 30 milyon TL ve ├╝st├╝ de─čerde olan paylar A grubunda yer al─▒r. 10 ile 30 milyon TL aras─▒ndaki paylar ise B grubundad─▒r. C ve D grubuna d├óhil olan hisseler BIST indekslerinde yer almaz.

Borsa ─░stanbul BIST 100 hisseleri, ├Âzel bir form├╝l kullan─▒larak de─čer g├Âren varl─▒klar aras─▒ndan se├žilir. Bu s├╝re├žte fiyat ve getiri endeksi hesaplan─▒r. S├Âz konusu hesaplamada fiyat ve getiri aras─▒ndaki temett├╝ ├Âdemeleri ortaya ├ž─▒kar. Varl─▒klar─▒n piyasa de─čeri bu ┼čekilde belirlenir.

BIST endeksinde yer alan varl─▒klar y─▒l─▒n ├že┼čitli d├Ânemlerinde g├Âzden ge├žirildikten sonra belirlenir. Borsa ─░stanbulÔÇÖda i┼člem g├Âren paylar y─▒lda 4 kez kontrol edilir. S├Âz konusu kontrollerde y├╝ksek de─čere sahip olanlar BIST 100 endeks s─▒ralamas─▒na d├óhil edilir.

BIST 100 Endeks A├ž─▒l─▒┼č ve Kapan─▒┼č Saatleri Nedir?

BIST 100 ka├žta a├ž─▒l─▒r ve ne zaman kapan─▒r diye d├╝┼č├╝nebilirsiniz. Endeks ├žal─▒┼čmalar─▒ resm├« i┼č g├╝nlerinde yap─▒l─▒r. Borsa ─░stanbulÔÇÖun a├ž─▒k oldu─ču g├╝nlerde ger├žekle┼čtirilen ├žal─▒┼čmalar sabah 09.40 saatinde ba┼člar. Borsa 100 ├žal─▒┼čma saatleri yar─▒m i┼č g├╝nlerinde 12.40ÔÇÖta sonlan─▒r. ├çal─▒┼čmalar tam mesai g├╝nlerinde 18.10ÔÇÖa kadar s├╝rer. Borsa ─░stanbul, hafta sonlar─▒nda, din├« ve mill├« bayramlar ba┼čta olmak ├╝zere resm├« tatillerde kapal─▒ oldu─ču i├žin bu g├╝nlerde endeks i┼člemi yap─▒lmaz.

Benchmark nedir sorusuna k─▒saca ÔÇť├Âl├ž├╝tÔÇŁ olarak yan─▒t verilebilir. Bu terim, T├╝rk├žede k─▒yaslama anlam─▒na gelen benchmarking eylemi ile ili┼čkilidir. S├Âz konusu terimin anlam─▒na de─čindikten sonra ÔÇťBenchmark (├Âl├ž├╝t) ne i┼če yarar?ÔÇŁ sorusunun cevab─▒ verilebilir. 

Benchmark, referans noktas─▒n─▒ belirlemek amac─▒yla kullan─▒l─▒r. Bir i┼čletmenin geli┼čmesi i├žin se├žti─či bir rakiple kendini k─▒yaslamas─▒n─▒ temel alan metottur. Bu i┼člem, piyasada rekabet g├╝c├╝n├╝ art─▒rmak i├žin kullan─▒┼čl─▒ bir y├Ântemdir. Ancak ilgili y├Ântemin sonu├ž verebilmesi i├žin k─▒stas al─▒nacak i┼čletmenin do─čru belirlenmesi gerekir.

Benchmark (├ľl├ž├╝t) A┼čamalar─▒ Nelerdir?

Benchmarking y├Ântemi, temelde d├Ârt a┼čamadan olu┼čur. Bunlar s─▒ras─▒yla ┼ču ┼čekildedir:

Planlama a┼čamas─▒nda ilk olarak i┼čletme ya da organizasyon i├žerisindeki eksikler tespit edilir. Ard─▒ndan eksiklerin giderilmesi i├žin izlenebilecek yol haritalar─▒ olu┼čturulur. Son olarak ise olu┼čan ├ž├Âz├╝m yollar─▒ ├╝zerine yo─čunla┼č─▒l─▒r.

├ľrnek se├žimi a┼čamas─▒, benchmark ara┼čt─▒rmas─▒ olarak da ifade edilebilir. Bu a┼čamada k─▒yaslaman─▒n yap─▒laca─č─▒ benchmark (├Âl├ž├╝t) i┼čletme se├žilir. Bu se├žim s─▒ras─▒nda dikkat edilmesi gereken iki unsur vard─▒r. Biri; se├žilen i┼čletme ile benchmarking yapan organizasyonun sekt├Âr, i┼č g├╝c├╝, bulunduklar─▒ pazar ve benzeri a├ž─▒lardan yak─▒n olmas─▒d─▒r. Di─čeri ise se├žilen ├Âl├ž├╝t i┼čletmenin ger├žekten de iyi y├Ânetiliyor olmas─▒d─▒r. Se├žimin ard─▒ndan s├Âz konusu i┼čletmeyle ileti┼čime ge├žilir ve i┼č birli─či yap─▒l─▒r.

├ť├ž├╝nc├╝ a┼čama, benchmark analizidir. Performans art─▒r─▒c─▒ uygulamalar i┼čletmeye adapte edildikten sonra birtak─▒m kar┼č─▒la┼čt─▒rmalar yap─▒l─▒r. Ard─▒ndan analizler do─črultusunda ├ž─▒kan sonu├žlar de─čerlendirilir. 

Benchmarking metodunun son a┼čamas─▒ ise uygulamad─▒r. Bu, benchmarking yolculu─čunun en ├Ânemli a┼čamas─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ bu a┼čamada i┼čletme imaj─▒n─▒n ve t├╝m ├žal─▒┼čanlar─▒n yeni uygulamalara adapte olmas─▒ gerekir. T├╝m ad─▒mlar do─čru ┼čekilde takip edildi─činde bu y├Ântem ba┼čar─▒yla sonu├žlan─▒r.

Benchmark (├ľl├ž├╝t) Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Benchmark (├Âl├ž├╝t) nas─▒l kullan─▒l─▒r sorusuna cevap vermek i├žin y├Ântemin alt ba┼čl─▒klar─▒n─▒ bilmek ve bunlardan birini se├žmek gerekir. Benchmarkingin birbirinden farkl─▒ versiyonlar─▒ bulunur. Bunlar; s├╝re├ž, performans ve stratejik benchmarking ┼čeklinde isimlendirilir.

S├╝re├ž benchmarking, organizasyonlar─▒n i┼č yap─▒┼č ┼čeklini model al─▒r. Bu y├Ântem; m├╝┼čteri ┼čikayetleri, faturalama, sipari┼č alma ya da i┼č ba┼čvurular─▒n─▒n kabul├╝ gibi s├╝re├žler i├žin kullan─▒l─▒r. Performans benchmarking ise i┼čletmenin pazar i├žindeki konumunu belirler. Fiyat, etnik ├Âzellikler, yan hizmet ve g├╝venirlik gibi unsurlar─▒ belirleme noktas─▒nda faydal─▒d─▒r. 

Stratejik benchmarking daha geni┼č pencerelidir. Sadece kendi sekt├Âr├╝ne odaklanmaz. Herhangi bir ┼čirketin ba┼čar─▒ hikayesinden kendine bir yol haritas─▒ olu┼čturabilir. Siz de i┼čletmeniz i├žin bu y├Ântemlerden birini ya da farkl─▒ alanlarda olmak ┼čart─▒yla ├╝├ž├╝n├╝ birden kullanabilirsiniz.

Benchmark (├ľl├ž├╝t) ├ľrnekleri Nelerdir?

Hem d├╝nyadan hem ├╝lkemizden benchmark ├Ârnekleri vermek m├╝mk├╝nd├╝r. Henry Ford, bu y├Ântemi ilk kullanan ki┼čilerden biridir. Ziyaret etti─či bir fabrikada g├Ârd├╝─č├╝ y├╝r├╝yen bant sistemini otomobil yap─▒m─▒na entegre etmi┼čtir. 1980ÔÇÖlerden sonra ba┼čta Amerika Birle┼čik Devletleri olmak ├╝zere t├╝m Bat─▒ ├╝lkelerini etkisi alt─▒na alan y├Ântem, zamanla T├╝rkiyeÔÇÖde de uygulanmaya ba┼člam─▒┼čt─▒r. 

Sabanc─▒ Holding, T├╝rkiyeÔÇÖde bu y├Ântemi kullanan ┼čirketlerden biridir. Holding b├╝nyesinde yer alan Beksa, Brisa, Dusa, Kordsa ve Olmuksa i┼čletmeleri 1997ÔÇÖde BENCHSA adl─▒ bir ├žal─▒┼čma grubu kurmu┼čtur. Bu grup, benchmarking s├╝recini ve dolay─▒s─▒yla i┼čletmelerini geli┼čtirmek i├žin ├žal─▒┼čmalar yapmaktad─▒r.

Menkul k─▒ymetlere ili┼čkin al─▒m sat─▒m s├╝re├žleri, fiyat belirleme ve emir toplama gibi hususlarda ihtisas sahibi olan ki┼čiler, borsa eksperleri olarak bilinir. Peki borsa eksperleri kimlerdir? ─░┼čletme, iktisat ve ekonometri gibi b├Âl├╝mlerin birinden mezun veya denkli─či olan bir bran┼č sahibi olma gibi ┼čartlar─▒ yerine getiren ki┼čiler, borsa eksperi olarak faaliyet g├Âstermeye hak kazan─▒r. Eksperlik s─▒nav─▒n─▒ ba┼čar─▒yla ge├žen bireyler, mesleki yeterlilik kazanmak ad─▒na firmalar taraf─▒ndan d├╝zenlenen e─čitimlere kat─▒lmal─▒d─▒r. 

Borsa eksperi nedir sorusuna tam manas─▒yla cevap vermek ad─▒na de─činilmesi gereken birka├ž husus mevcuttur. Borsa eksperleri, serbest piyasaya y├Ânelik al─▒m sat─▒m emirlerini i├ž y├Ânetmelikte yer alan esaslar─▒ referans alarak kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒r. S├Âz konusu fiyatlar─▒ izleme ve al─▒m sat─▒m i┼člemlerinin sonu├žland─▒r─▒lmas─▒n─▒ sa─člamakla y├╝k├╝ml├╝ bireylerdir. Borsa y├Ânetim kurulunca atanan bu uzman ki┼čiler, rekabet ko┼čullar─▒n─▒ g├Âzeterek pe┼čin i┼člem t├╝rlerini denetler. 

Borsa Eksperleri Neden ├ľnemlidir?

Borsa eksperleri, b├╝y├╝k ├Âl├žekli yat─▒r─▒mlar yapan banka ve ┼čirketlerde g├Ârev alan ihtisas sahibi bireylerdir. Bu ki┼čilerin orta ├Âl├žekte yat─▒r─▒m yapan ┼čirketlerde veya bireysel olarak da ├žal─▒┼čmalar─▒ imk├ón d├óhilindedir. Genel borsa kurallar─▒n─▒n ve y├Ânetmeliklerin tamam─▒na h├ókim olan eksperler, yasal s├╝re├žlere ili┼čkin bilgi birikimine ve vizyona sahiptir. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n borsadaki faaliyetlerini etik ve hukuki kurallara uygun bir ┼čekilde ger├žekle┼čtirmeleri ad─▒na b├╝y├╝k ├Ânem arz eden bir mevkide yer al─▒rlar.

Borsa Eksperi Olmak ─░├žin Neler Gereklidir?

Borsa eksperleri hakk─▒nda bilgi sahibi olmak, mesleki yeterlilik kazanmak isteyen bireyler a├ž─▒s─▒ndan bir hayli faydal─▒ olacakt─▒r. Borsa eksperi olmak i├žin belirlenen ┼čartlara uygun olmak, bireysel niteliklerle desteklenmedi─či takdirde bu mesle─či icra etmek i├žin yetersiz kalabilir. Borsa eksperi olmak i├žin lisans veya ├Ân lisans mezuniyetinin olmas─▒ gerekir. Mesle─či icra etmek isteyen ki┼čiler; iktisat, i┼čletme, finans, bankac─▒l─▒k ve ekonometri gibi bran┼člardan birini ba┼čar─▒yla tamamlam─▒┼č olmal─▒d─▒r. Mezuniyet sonras─▒nda borsaya ili┼čkin temel kabiliyet e─čitimlerini ba┼čar─▒yla tamamlamak da olduk├ža ├Ânemlidir.

Borsa eksperi olabilmek i├žin son olarak ilgili uzmanl─▒k s─▒nav─▒n─▒ ba┼čar─▒yla tamamlamak gerekir. S─▒nav─▒n ard─▒ndan firmalar taraf─▒ndan d├╝zenlenen kurslara kat─▒larak mesleki yeterlilik edinmek m├╝mk├╝nd├╝r. Bu s├╝re├žleri ba┼čar─▒yla tamamlamak i├žin gereken nitelikler; analitik d├╝┼č├╝nme ve problem ├ž├Âzme becerisi, borsa, ticaret ve hukuk alanlar─▒na h├ókim olmak gibi edinimlerdir. Banka ve ├Âzel ┼čirketlerde ├žal─▒┼čma imk├ón─▒ bulan borsa eksperleri, d├╝┼č├╝nme becerileri geli┼čmi┼č meslek erbaplar─▒ olarak bilinir.

Borsa Eksperlerine Y├Ânelik Bilinmesi Gerekenler Nelerdir?

Ba─č─▒ms─▒z olarak mevzuatta yer almayan Borsa Eksperleri Hukuku, Menkul K─▒ymetler Borsas─▒ HukukuÔÇÖnda yer alan y├Ânetmelikle g├╝vence alt─▒na al─▒nm─▒┼čt─▒r. Eksperler, menkul k─▒ymetler borsalar─▒n─▒n i├ž te┼čkilat─▒nda borsa organ ve komiteleri ile beraber yer al─▒r. Borsa eksperli─či ile ilgili y├Ânetmelikte yer alan hususlara h├ókim olmak bir hayli ├Ânemlidir. ├ľrne─čin ticaret a├ž─▒s─▒ndan h├╝kmen yasaklanm─▒┼č ki┼čilerin bu mesle─či icra etmesi m├╝mk├╝n de─čildir. ─░ki y─▒ldan fazla hapis cezas─▒na ├žarpt─▒r─▒lmam─▒┼č olmak da bir gerekliliktir. 

Oda ve borsa y├Ânetim kurulu ├╝yelerinin g├Ârevleri s├╝resince eksper olarak faaliyet g├Âstermesi m├╝mk├╝n de─čildir. Bu husus, ba─č─▒ms─▒z ve etik bir g├Ârev payla┼č─▒m─▒ a├ž─▒s─▒ndan b├╝y├╝k ├Ânem arz eder. Eksper listelerinde yer alan 30 ila 70 ya┼č aras─▒ndaki bireyler, bilirki┼či olarak da g├Ârev alma hakk─▒na sahiptir. Borsa alan─▒nda istihdam edilen eksperlerin y├Ânetmelikte ├Âng├Âr├╝len vas─▒flara uygun olmas─▒ ve y├╝k├╝ml├╝l├╝klere uymas─▒ zorunludur. Aksi takdirde mevzuat h├╝k├╝mlerine g├Âre i┼člem yap─▒labilir. 

┼×irketler, yeni hisse senedi ihra├ž ederek finansman ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamay─▒ ama├žlar. Bu y├Ântem, ┼čirketin yeni bir yat─▒r─▒m yapmas─▒ ya da mevcut bor├žlar─▒n─▒ hafifletmesi i├žin tercih edilebilir. Hisse senedi ihrac─▒, genellikle halka arz ile kolayca ger├žekle┼čtirilebilir. Halka arz, hisse senetlerini sat─▒┼ča ├ž─▒kard─▒─č─▒n─▒ ilan eden bir ┼čirketin ├žok say─▒da yat─▒r─▒mc─▒ya kurulu┼ča ortak olmalar─▒ i├žin yapt─▒─č─▒ ├ža─čr─▒d─▒r. Hisse senedi ihrac─▒ baz─▒ durumlarda ise halka arz edilmeden de yap─▒l─▒r. 

Halka arz edilmeksizin yap─▒lan sat─▒┼člarda ki┼čiler, arac─▒l─▒k hususunda yat─▒r─▒mc─▒ kurulu┼člardan yard─▒m al─▒r. Halka arza arac─▒l─▒k faaliyetleri, bakiyeyi y├╝klenim belgesine sahip olan kurumlar veya yat─▒r─▒m bankalar─▒ taraf─▒ndan ger├žekle┼čtirilir. Bu faaliyetlerde ise bakiyeyi y├╝klenim terimiyle s─▒k├ža kar┼č─▒la┼č─▒l─▒r. Bakiyeyi y├╝klenimde arac─▒ kurum, halka arz s├╝recinde sat─▒lmayan finansal enstr├╝manlar─▒n t├╝m├╝n├╝ sat─▒n almay─▒ garanti eder. Bakiyeyi y├╝klenim nedir sorusunun cevab─▒ bu ┼čekilde a├ž─▒klanabilir.

Bakiyeyi Y├╝klenim ├ľzellikleri Nelerdir?

Bakiyeyi y├╝klenimde arac─▒ kurum, sermaye piyasas─▒ ara├žlar─▒n─▒n halka arz yoluyla sat─▒lmayan k─▒s─▒mlar─▒n─▒n tamam─▒n─▒ sat─▒n alaca─č─▒n─▒ beyan eder. S├╝re├ž, bir arac─▒l─▒k s├Âzle┼čmesi ile resm├« h├óle getirilir. S├Âzle┼čme ise hisse senedi ihra├ž eden ki┼čiler ve yat─▒r─▒mc─▒ kurulu┼člar aras─▒nda ger├žekle┼čir. 

Yat─▒r─▒mc─▒ kurulu┼č, sat─▒n alma beyan─▒n─▒ belirli bir ├╝cret ya da komisyon kar┼č─▒l─▒─č─▒nda verir. Bu durumda yat─▒r─▒mc─▒ kurulu┼č, s├Âz konusu olan sermaye arac─▒n─▒n sat─▒lmamas─▒ i├žin ├žaba sarf etmi┼č olur. Ayn─▒ zamanda bu riski, bekleme ├╝creti ad─▒ verilen belirli bir miktar kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ├╝stlenir.

Bakiyeyi Y├╝klenim ├ľnemi Nedir?

Halka arz, pek ├žok firmaya ve ki┼čiye ├Ânemli bir finans kayna─č─▒ sunar. Bunun yan─▒ s─▒ra ┼čirketlerin y├Ânetimlerinin, prestijlerinin ve itibarlar─▒n─▒n geli┼čmesine de katk─▒ sa─člar. ┼×irketlerin halka a├ž─▒lmas─▒, sermaye piyasalar─▒n─▒n derinle┼čmesine yard─▒mc─▒ olur. ├ľzellikle arac─▒ finansal kurulu┼člar─▒n faaliyetleri de halka arz s├╝re├žlerinin ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde s├╝rd├╝r├╝lmesinde rol oynar. Arac─▒l─▒k faaliyetinde bulunan kurumlar, halka arz s├╝recinin t├╝m├╝nde aktif bir ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r. Bir kurumun dan─▒┼čmanl─▒k yapt─▒─č─▒ ┼čirkete, halka arz fiyatlar─▒n─▒n ve miktar─▒n─▒n belirlenmesi konusunda bilgi vermesi gerekir. G├╝venilir arac─▒ kurumlar hem halka arz edilen ┼čirketlerin hem de yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kolayca kar┼č─▒lar.

Arac─▒l─▒k y├╝klenimi, halka arz faaliyetlerini y├╝r├╝tmesinin yan─▒ s─▒ra ┼čirketlere pek ├žok fayda da sa─člar. Arac─▒l─▒k y├╝klenimi t├╝rleri, piyasada ├žok fazla tan─▒nmayan ┼čirketlerin ilk pay sat─▒┼č─▒nda olu┼čabilecek talep eksikli─čini ortadan kald─▒r─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra i┼člem ge├žmi┼či bulunmayan ve bilgileri halk taraf─▒ndan ├Âz├╝msenmemi┼č olan ortakl─▒klara da fayda sa─člar. B├Âylece pek ├žok yeni ┼čirket, b├╝y├╝me konusunda daha ├Âzg├╝venli bir ┼čekilde hareket eder.