ABD ve İsrail’in hafta sonu İran’a yönelik kapsamlı bir askeri operasyon başlatması küresel piyasalarda yeni haftaya yüksek tansiyonla girilmesine neden oldu.
İran’ın Körfez genelindeki ABD üslerine ve İsrail’e yönelik misilleme hamleleri, çatışmanın bölgesel ölçekte genişleme riskini artırırken, Hürmüz Boğazı’na ilişkin kapanma iddiaları enerji arzı endişelerini ön plana taşıdı.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği bu dar su yoluna ilişkin risk algısı dahi petrol fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi.
Brent petrolde %6-11 aralığında artışlar görülürken fiyatlar 77-80 dolar bandına yöneldi; daha uzun soluklu bir arz kesintisi senaryosunda 100 dolar ihtimali konuşulmaya başlandı. Bu tür bir yükselişin küresel enflasyonu 0,3-0,7 puan yukarı itebileceği, büyümeyi ise aşağı çekebileceği hesaplanıyor.
Artan jeopolitik risk iştahı azaltırken küresel hisse senedi piyasalarında satış baskısı öne çıktı. ABD vadeli endeksleri haftaya %0,5-0,8 aralığında kayıpla başlarken, Avrupa vadeli kontratlarında da %1’in üzerinde düşüşler izlendi.
Asya tarafında Japonya ve Hong Kong borsalarında %1’in üzerinde belirgin gerileme görülürken, enerji ithalatçısı ülkelerin piyasaları daha kırılgan bir tablo çizdi.
Buna karşın güvenli liman talebi güç kazandı; ABD 10 yıllık tahvil faizi %3,92-3,97 bandına gerilerken, ons altın 5.300 doların üzerine yükseldi, gümüş ise 93 dolar eşiğinin üzerinde tutunmaya çalıştı.
Dolar endeksi 97-98 bandında dalgalanırken, çatışmanın süresi ve yayılımı doların yönü açısından belirleyici olacak.
Makro cephede cuuma günü ABD’de üretici fiyat endeksi aylık bazda beklentilerin üzerinde artarak enflasyon baskılarının halen canlı olduğuna işaret etti. Bu hafta ISM imalat endeksi ve tarım dışı istihdam verisi izlenecek. Ancak mevcut konjonktürde piyasaların odağında veri akışından ziyade Orta Doğu’daki gelişmeler bulunuyor.
Çatışmanın kontrollü kalması halinde makro veriler yeniden fiyatlamalarda ağırlık kazanabilir; aksi senaryoda petrol ve enflasyon kanalı üzerinden küresel oynaklık artabilir.
Yurt içi piyasalar
Borsa İstanbul geride kalan haftayı küresel risk iştahındaki zayıflama ve yükselen jeopolitik tansiyonun etkisiyle düşüşle tamamladı. BIST 100 endeksi 13.717 puana gerileyerek haftalık bazda %1,55 değer kaybetti.
Bankacılık endeksi sınırlı pozitif ayrışırken, sanayi ve mali endekslerde kayıplar öne çıktı. 14.532 zirvesinden başlayan düzeltme hareketinde 13.300-13.400 bandı ilk önemli destek bölgesi olarak izlenirken, bu seviyenin altında 13.000 ve devamında 12.800 gündeme gelebilir. 13.700 seviyesi ise kısa vadede direnç konumuna dönüşmüş durumda.
Jeopolitik gelişmelerin ardından ekonomi yönetimi ve düzenleyici kurumlar bir dizi önlem açıkladı.
Finansal İstikrar Komitesi piyasaların sağlıklı işleyişi için gerekli adımların atılacağını duyurdu. TCMB bir hafta vadeli repo ihalelerine geçici olarak ara verirken, fonlamayı gecelik bant üzerinden yaparak gerektiğinde maliyeti artırma esnekliği kazandı. Gecelik TL faizi %37’den %40’a yükseltilerek olası bir kur şokunun önüne geçilmesi amaçlandı. Ayrıca döviz piyasasında oynaklığı sınırlamak amacıyla TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanacağı açıklandı.
SPK ise 6 Mart seans sonuna kadar pay piyasasında açığa satış işlemlerini yasakladı ve emir/işlem oranında düzenlemeye gitti. Kredili işlemlerde ise özkaynak oranı %20’ye düşürüldü. Bu adımların, Borsa İstanbul’daki sert hareketleri önlemeye yönelik olduğu belirtilebilir.
Kur tarafında dolar/TL 43,90 seviyesinin üzerine yerleşerek 44,00 psikolojik eşiğine yöneldi. 43,90 destek konumuna gelirken 44,00 ve 44,50 yukarıda izlenen seviyeler. Ekonomi yönetimi tarfından alınan önlemlerin döviz talebini baskılamaya yönelik olduğu belirtilebilir.
Tahvil piyasasında satış baskısıyla birlikte 2 yıllık gösterge faiz %36,53’e, 10 yıllık faiz %30,58’e yükseldi. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 235-238 baz puan bandında seyrediyor.
Enerji fiyatlarındaki artışın kalıcı hale gelmesi Türkiye açısından enflasyon ve cari denge kanalıyla risk oluşturuyor.
Merkez Bankası hesaplamalarına göre petrolde %10’luk artış yıllık enflasyonu 1,2-1,3 puan yukarı itebiliyor. Yarın açıklanacak Şubat ayı enflasyonunun aylık %2,9-3,8 aralığında gelmesi beklenirken yıllık oranda yeniden yükseliş görülebilir.
Bu tablo, para politikasında ilave gevşeme alanını daraltabilir. 12 Mart’ta gerçekleşecek PPK toplantısı için pas gelmesi ihtimali gündeme geliyor.
Jeopolitik tansiyonun seyrine bağlı olarak hisse piyasasında özellikle havacılık ve turizm hisselerinde baskı, savunma ve enerji tarafında ise görece pozitif ayrışma görülebilir. İran’da bulunan iştiraki Razi Petrochemical nedeniyle Gübre Fabrikaları (GUBRF) daha belirgin negatif ayrışabilir.
Bugün seans açılışıyla birlikte 4Ç GSYH ve İmalat PMI verileri takip edilecek olsa da mevcut ortamda fiyatlamaların ana belirleyicisi çatışmanın süresi ve bölgesel yayılım ihtimali olmaya devam edecek.
VİOP sabah seansı güne %3,23 düşüşle başladı.
Teknik Görünümü Güçlü Hisseler
Aşağıdaki listede, BIST 100 ve S&P 500 endeksinde bulunan, fiyatı 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamasının üstünde olan, MACD’si 0’ın üstünde, RSI göstergesi 60’ın altında, Stokastik göstergesi 70’in altında ve Stokastik RSI göstergesi 80’in altında olan hisseler yer alıyor.
BIST 100
- Altınay Savunma (ALTNY)
- Batısöke Çimento (BSOKE)
- Enerya Enerji (ENERY)
- Garanti Bankası (GARAN)
S&P 500 (Piyasa değerine göre büyükten küçüğe sıralı)
- Walmart (WMD)
- Home Depot (HD)
- Cisco Systems (CSCO)
- KLA Corporation (KLAC)
- Gilead Sciences (GILD)
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
