UBS’in bu ay yayımladığı rapora göre, yapay zekâ sağlık sektöründe temel bir teknoloji haline gelmeye hazırlanıyor. Ancak en büyük kazananlar sigorta şirketleri değil, hastaneler olabilir. Raporda, hastanelerin yapay zekâyı operasyonlarını iyileştirmek, iş gücü maliyetlerini azaltmak ve karmaşık geri ödeme sistemlerinden daha fazla gelir elde etmek için kullanarak daha kalıcı bir rekabet avantajı elde edebileceği belirtiliyor.
Analist A.J. Rice, yapay zekânın sağlık sektöründe hızla “temel bir operasyon katmanı” haline geldiğini ve idari görevlerin otomasyonu, klinik iş akışlarının iyileştirilmesi ile hasta, hizmet sağlayıcı ve sigorta şirketleri arasındaki sürtüşmenin azaltılmasına yardımcı olduğunu ifade etti. Yönetilen sağlık şirketlerinin verimlilikte önemli kazanımlar elde etmesi bekleniyor. Ancak rapora göre, bu faydalar zamanla sektör genelinde standart hale gelebilir ve uzun vadede farklılaşma yaratmayabilir.
Sigorta şirketleri, yapay zekâyı hasar işlemleri, ön onay süreçleri, sahtekârlık tespiti ve müşteri hizmetlerinde kullanıyor. UnitedHealth Group (UNH), Elevance Health (ELV), Humana (HUM), Cigna (CI) ve Centene (CNC) gibi şirketler, bu uygulamalar sayesinde idari maliyetleri azaltmayı ve üye deneyimini iyileştirmeyi hedefliyor. Ancak UBS, bu araçların çoğunun yaygın olarak erişilebilir ve kolayca taklit edilebilir olduğunu belirtiyor. Bu nedenle, yapay zekâ sektör genelinde verimlilik çıtasını yükseltecek olsa da, kalıcı rekabet avantajı sağlamayabilir.
Raporda, UnitedHealth’in (UNH) Optum iştiraki bir istisna olarak öne çıkıyor. Optum Insight’ın, yapay zekâ destekli gelir döngüsü ve hasar işleme araçlarını dış sağlayıcılara satabilmesi, şirket için ek bir gelir fırsatı yaratıyor. Ayrıca, UnitedHealth/Optum ve Humana/CenterWell gibi entegre sigorta-sağlık hizmeti modellerinin, yapay zekâyı hem sigorta hem de sağlık hizmeti operasyonlarında kullanarak daha fazla operasyonel kaldıraç ve daha zengin hasta verisi oluşturabileceği vurgulanıyor.
UBS, hastanelerde ise farklı bir dinamik görüyor. HCA Healthcare (HCA), Tenet Healthcare (THC) ve Universal Health Services (UHS) gibi büyük kâr amaçlı hastane zincirleri, yapay zekâyı gelir döngüsü yönetimi, ret itirazları, personel optimizasyonu ve klinik dokümantasyon gibi alanlarda kullanmaya başladı. UBS, bu sistemlerin, yeni teknolojileri daha yavaş benimseyen ve bütçe kısıtlarıyla karşılaşan kar amacı gütmeyen hastanelere göre çok yıllık bir avantaj sağlayabileceğini düşünüyor.
Raporda, büyük dil modellerinin sigorta şirketi retlerine karşı kullanılması örnek gösteriliyor. HCA, yapay zekâ ile tıbbi kayıtları özetleyip itiraz mektupları hazırlayarak, klinisyenlerin ret itirazlarına ayırdığı zamanı azaltıyor ve daha fazla başvurunun yapılmasını sağlıyor. Universal Health Services ise, tüm hasta kayıtlarını inceleyen yapay zekâ tabanlı SmarterDx platformu sayesinde, daha önce doğru faturalandırılmayan hizmetlerden yıllık yaklaşık 50 milyon dolar ek gelir elde ettiğini bildirdi.
Hastanelerdeki en büyük maliyet kalemi olan iş gücü de yapay zekâdan önemli ölçüde etkileniyor. HCA, Palantir (PLTR) ile birlikte hasta talebini tahmin eden ve personel planlaması yapan Timpani adlı bir platform geliştirdi. Ayrıca, Google ile birlikte vardiya değişimlerinde hasta bilgilerini otomatik özetleyen bir hemşire devir teslim aracı test ediliyor. UBS, büyük sağlık sistemlerinde küçük verimlilik artışlarının bile finansal olarak anlamlı kazanımlara dönüşebileceğini belirtiyor.
Raporda, hastane ve sigorta şirketlerinin ötesinde, akut sonrası bakım, diyaliz, personel ve evde sağlık hizmetlerinde de yapay zekâ fırsatları olduğu belirtiliyor. DaVita (DVA), Encompass Health (EHC), BrightSpring (BTSG) (BTSGU) ve Option Care (OPCH) gibi şirketler, tahmine dayalı analizler, hasta etkileşimi, planlama, bakım koordinasyonu ve idari otomasyon için yapay zekâdan yararlanıyor. Ancak UBS, kısa vadede en büyük ekonomik faydanın, yapay zekâyı yaygın şekilde uygulayacak ölçek, veri ve sermayeye sahip büyük kuruluşlarda yoğunlaşacağını düşünüyor.
UBS’in yatırımcılar için temel çıkarımı ise, yapay zekânın sağlık sektöründe kârlılığı artıracağı, ancak bu etkinin tüm şirketlerde eşit olmayacağı yönünde. Sigorta şirketleri idari maliyetlerde düşüşten fayda sağlasa da, rekabet bu kazanımların kalıcı olmasını engelleyebilir. Özellikle hızlı hareket eden ve büyük yatırımlar yapan kâr amaçlı hastaneler ise, sektör genelinde yapay zekâ kullanımı arttıkça marjlarını ve rekabet avantajlarını daha uzun süre koruyabilir.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Seeking Alpha
