SpaceX, uzun süredir yörüngeye fırlatma ve uydu iletişimi hizmetleri sunarken, şimdi yapay zekâ alanında önemli bir dönüşüm gerçekleştiriyor.
Şirketin son dönemdeki odak noktası, yapay zekâ hesaplama altyapısı sağlayıcısı olmaya yönelmesi. Ancak bu yeni strateji, beraberinde çeşitli riskleri de getiriyor.
Son iki ayda SpaceX, yapay zekâ girişimleri Reflection ve Anthropic’in yanı sıra Google’ın ana şirketi Alphabet (GOOG) (GOOGL) ile de anlaşmalar yaptı. SpaceX, acil nakit ihtiyacını karşılamak için bu şirketlere pahalı yapay zekâ donanımlarına erişim hakkı tanıyor.
Teorik olarak, SpaceX bu üç anlaşmadan on milyarlarca dolar gelir elde edebilir. Global X’te tematik araştırma direktörü Tejas Dessai, yayımladığı bir notta “Yapay zekâ hesaplama, SpaceX hikâyesinde büyümenin jokeri” değerlendirmesinde bulundu.
Alphabet, ekim 2026’dan haziran 2029’a kadar aylık 920 milyon dolar ödeme taahhüdü verirken, Anthropic ise temmuz ayından başlayarak mayıs 2029’a kadar toplam 1,25 milyar dolar ödemeyi kabul etti. Reflection ise temmuzdan itibaren bir geçiş dönemi sonrası aylık 150 milyon dolar ile en düşük ödemeyi yapacak.
SpaceX’e göre Alphabet’in veri merkezlerine erişimi eylül ayına kadar “indirimli ücretle” artacak. Anthropic ile yapılan anlaşmada da benzer bir madde bulunuyor; şirket mayıs ve haziran aylarında SpaceX’e indirimli ücret ödeyecek.
Kısa vadede bu indirimli ücretler hesaba katılsa bile, SpaceX yıl sonuna kadar Reflection’dan 900 milyon dolar, Alphabet’ten 2,76 milyar dolar ve Anthropic’ten 7,5 milyar dolar olmak üzere toplamda 11 milyar dolardan fazla gelir elde edebilir. 2025 yılında ise SpaceX, üç iş kolundan toplam 18,7 milyar dolar gelir elde etti.
CFRA analisti Keith Snyder, bu anlaşmaların SpaceX’in değerlemesi için “kurtarıcı” olduğunu belirtiyor. Snyder’a göre bu anlaşmalar, şirkete kendi yapay zekâ modellerini geliştirmek için zaman kazandırıyor.
2025’te SpaceX’in yapay zekâ birimi 3,2 milyar dolar gelir elde ederken, 6,35 milyar dolar operasyonel zarar açıkladı ve bu birim şirketin en kötü performans gösteren bölümü oldu. Son çeyrekte ise 818 milyon dolar gelir karşılığında 2,47 milyar dolar zarar kaydedildi.
Yeni anlaşmaların önemli bir şartı ise, birkaç ay sonra iptal edilebilmeleri. Her bir anlaşma, ilk üç ayın ardından 90 gün önceden bildirmek koşuluyla taraflara sözleşmeyi feshetme hakkı tanıyor. Bu madde, SpaceX CEO’su Elon Musk’ın özellikle istediği bir koşul olarak öne çıkıyor.
Musk, geçen ay X’te yaptığı bir paylaşımda, Anthropic ile yapılan anlaşmadaki bu maddeyi şöyle açıkladı: “Onları ortada bırakmayacağız ve makul bir çıkış yolu sunacağız, ancak hesaplama kapasitesi çok sıkışırsa, bir noktada geri almamız gerekebilir.”
Diğer şirketlerin de anlaşmaları iptal etmek için kendi gerekçeleri olabilir. Anthropic, mümkün olduğunca fazla hesaplama gücü elde etmeye çalışsa da, rakip bir şirkete para aktarmaktan vazgeçebilir.
Google ise kendi hesaplama kapasitesine sahip ve yeni altyapı yatırımlarıyla kaynaklarını farklı alanlara kaydırabilir. Epoch AI tahminlerine göre Google, 2025 sonunda Microsoft (MSFT), Meta Platforms (META) ve Amazon.com (AMZN) gibi rakip hiper ölçekleyicilere kıyasla önemli bir hesaplama gücü avantajı elde etti. Google, bu anlaşmanın Gemini Enterprise platformuna yönelik talebi karşılamak için kapasite sağlayacağını belirtti.
Google, bu ay Alabama’daki veri merkezini genişletmek için 1,5 milyar dolarlık yatırım yapacağını ve Teksas’ta yeni bir veri merkezi planladığını açıkladı. Mayıs ayında ise Missouri’de altyapı yatırımlarına 15 milyar dolar ayıracağını duyurdu. Şirket, bu yıl 180 ila 190 milyar dolar arasında sermaye harcaması yapmayı planlıyor; bu tutar, 2025’teki harcamaların iki katı ve büyük ölçüde altyapıya ayrılacak.
Zamanlamadan dolayı, SpaceX’in bu anlaşmalardan elde edeceği gelirleri 2026 sonuna kadar kaydetmesi bekleniyor. Ancak Google, eylül sonuna kadar SpaceX’in yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda, bir aylık ek süre sonunda anlaşmayı iptal etme hakkına sahip.
Yüksek risk, düşük marj
Bir diğer önemli konu ise bu anlaşmaların SpaceX’in kendi yapay zekâ modelleri üzerindeki etkisi. Musk’ın da belirttiği gibi, SpaceX hesaplama kapasitesini kolayca dağıtırsa, kendi projeleri için kaynak sıkıntısı yaşanabilir. Yapay zekâ yarışında hesaplama gücü, yetenekle birlikte en çok aranan kaynaklardan biri.
CFRA’dan Snyder, “En büyük endişem, kendi modellerini geliştirme konusunda kendilerini kısıtlamaları” diyor.
Pitchbook analisti Franco Granda’ya göre SpaceX, Colossus I ve Colossus II veri merkezi komplekslerindeki mevcut kapasitenin yaklaşık %73’ünü ve planlanan kapasitenin yarısını Google ve Anthropic’e kiraladı. Reflection’a ne kadar kapasite ayrıldığı net değil, ancak şirket Colossus II’de bazı Nvidia (NVDA) GB300 platformlarına ve destekleyici donanımlara erişim satın aldı.
Ayrıca, SpaceX’in üçüncü çeyrek sonunda 60 milyar dolara satın almayı planladığı yapay zekâ kodlama girişimi Cursor için de kapasite ayrıldı. Şirketler, nisan ayından bu yana yeni yapay zekâ modelleri üzerinde birlikte çalışıyor ve Cursor, SpaceX’in veri merkezlerini hesaplama gücü eksikliğini gidermek için kullanıyor.
Granda, bu ortaklık ve planlanan satın alımın, SpaceX’in öncü modelinin rakiplerinin gerisinde kaldığını fiilen kabul ettiği anlamına geldiğini belirtiyor. SpaceX ve Cursor, yakında yeni bir model yayımlamayı planlıyor; bu da şirketin yapay zekâ model pazarında elini güçlendirebilir. Cursor’un ayrıca SpaceX’in yapay zekâ gelirini artırması bekleniyor.
Bununla birlikte, neocloud modeline geçiş SpaceX’in kârlılık profiliyle ilgili soru işaretleri de doğuruyor. CFRA’dan Snyder, “Bunun yüksek marjlı bir iş olduğunu sanmıyorum, muhtemelen oldukça düşük” değerlendirmesinde bulundu.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: morningstar.com
