İran’ın ABD Başkanı Donald Trump ile müzakereyi “kesin olarak reddettiği” ve 2029’a kadar Trump’ın görev süresinin bitmesini bekleyeceği iddiası, pazartesi günü sosyal medyada 300 binin üzerinde görüntülenme aldı. Ancak gerçek tablo bu kadar kesin olmayabilir.
Söz konusu iddia, savaşla ilgili gelişmeleri takip eden The Hormuz Letter adlı hesabın, Tahran’daki bir danışmanın açıklamalarına dayandırdığı bir paylaşıma dayanıyor.
İddianın Kaynağı
Açıklamalar, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf’a danışmanlık yapmış olan muhafazakâr analist Mecid Şakeri’ye ait. Galibaf, savaş sürecinde İran’ın başmüzakerecisi olarak görev yaptı.
İran medyasında yer alan çevirilere göre Şakeri, “Trump bizimle bir anlaşmaya varamayacak. Görev süresi bitene kadar ona eşlik edeceğiz.” dedi. Şakeri, X platformunda yaptığı paylaşımda ise zaferin yolunun “ne savaş ne de barış sürecini yönetmekten geçtiğini” belirtti.
Abartılı Olabilir mi?
Şakeri’nin resmi bir devlet görevi bulunmuyor ve açıklamaları İran’ın ilan edilmiş politikası değil, etkili bir görüş olarak öne çıkıyor.
Paylaşımda yer alan, savaş tazminatı olarak 300 milyar dolar talep edildiği gibi daha iddialı ifadeler ise yalnızca ismi açıklanmayan bir “üst düzey İranlı kaynağa” atfediliyor.
Öte yandan İran, iletişimi tamamen kesmiş değil. Reuters’ın aktardığına göre Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, pazar günü yaptığı açıklamada, mesajların aracı ülkeler üzerinden iletilmeye devam ettiğini söyledi. Arakçi, haziran ayında imzalanan geçici mutabakatın Washington tarafından ihlalinin sona ermesi halinde müzakerelerin yeniden başlayabileceğini belirtti.
Bu durum, üç yıllık bir sessizlikten ziyade, koşullu bir bekleme anlamına geliyor.
Trump ise beklemekten memnun görünüyor. Pazar günü Axios’a konuşan ABD Başkanı, “Onlarla sadece yarı müzakere halindeyiz. İran’ın yüksek enflasyonunu ve paralarının olmamasını izliyoruz.” dedi. “Her şey yoluna girer. Hep öyle olur. Bu bir satranç oyunu gibi.” ifadelerini kullandı.
Arakçi ayrıca, Umman ile Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğine ilişkin ayrı bir anlaşmanın “son aşamada” olduğunu söyledi. Polymarket yatırımcıları, boğazdaki trafiğin 31 Aralık itibarıyla normale dönme ihtimalini yüzde 47 olarak fiyatlıyor; bu oran bir hafta önce yaklaşık yüzde 60’tı.
Yatırımcılar Uzun Bir Bekleyişi Fiyatlıyor
Polymarket’te “ABD-İran Nihai Nükleer Anlaşması ne zaman?” başlıklı piyasada, toplam işlem hacmi 14 milyon doları aşarken, 31 Ağustos’a kadar imzalı bir nihai anlaşma olasılığı yalnızca yüzde 1, yıl sonuna kadar ise yüzde 23 olarak fiyatlanıyor.
Tüm bu veriler, orta yol bir senaryoya işaret ediyor: Boğazın yeniden açılması belirsiz, nihai bir anlaşma ise uzak bir ihtimal. Bu tablo, Şakeri’nin tarif ettiği “ne savaş ne barış” sürecine benziyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
