Küresel piyasalarda Orta Doğu’da hızla tırmanan jeopolitik gerilim devam ediyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’ndaki petrol tankerlerini hedef aldığını açıklarken, bölgede enerji sevkiyatının sekteye uğraması küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtı.
Küresel petrol ve LNG ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği bu stratejik hat üzerindeki risklerin artması, enerji arzında kesinti endişelerini gündeme getirirken petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
Brent petrol 82 doların üzerine çıkarken ABD ham petrolü de 75 doların üzerinde işlem görüyor. Enerji fiyatlarındaki bu artışın küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskı yaratabileceği ve merkez bankalarının faiz indirim planlarını geciktirebileceği endişesi küresel borsaları baskılıyor.
Jeopolitik risklerin artması yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden olurken küresel hisse piyasalarında satış baskısı güç kazandı.
ABD vadeli endeksleri negatif bölgede işlem görürken Asya piyasalarında daha sert kayıplar dikkat çekti; Japonya ve Güney Kore borsalarında belirgin düşüşler görüldü. Güney Kore’de satış dalgası ve KOSPI ve KOSDAQ endekslerinde çift haneli kayıplar sonrası işlemler geçici olarak durduruldu. KOSPI’deki iki günlük düşüş %20’yi buldu.
Enerji fiyatlarına bağımlılığı yüksek olan ekonomilerde bu tür jeopolitik şokların daha sert piyasa tepkilerine yol açtığı görülüyor.
Artan belirsizlik ortamında yatırımcılar güvenli limanlara yönelirken ABD 10 yıllık tahvil faizi %4 civarında seyrederken dolar endeksi 99 seviyesine yakın işlem görüyor.
Yüksek enerji maliyetleri ve savaşın uzama ihtimali küresel enflasyon görünümünü de yeniden gündeme taşımış durumda.
Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek kalıcı bir aksama petrol fiyatlarının daha yüksek seviyelere taşınmasına ve küresel büyüme üzerinde baskı oluşmasına yol açabilir. Rabobank analistleri, Hürmüz Boğazı’nın en az 3 hafta, en çok ise 3-4 ay kapalı kalabileceği ihtimaline dikkat çekiyor.
IMF de yaptığı değerlendirmede enerji fiyatlarında yaşanabilecek yükselişin hem enflasyonu artırabileceği hem de küresel büyümeyi yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
Benzer şekilde Goldman Sachs ekonomistleri de ABD-İran savaşının beklenenden uzun sürmesi halinde enerji fiyatlarındaki yükselişin ABD’de enflasyonu yukarı çekebileceğine dikkat çekiyor.
Kurumun temel senaryosuna göre enerji maliyetlerindeki artış ABD’de yıllık enflasyonu ocak ayındaki %2,4 seviyesinden mayıs ayında %2,7 civarına taşıyabilir. Ancak Goldman Sachs, bu etkinin kalıcı olmayacağını ve yılın ilerleyen dönemlerinde enflasyonun yeniden yavaşlayarak yıl sonunda %2 civarına gerileyebileceğini öngörüyor.
Değerli metallerde ise oldukça volatil bir görünüm hakim.
Ons altın jeopolitik risklerin etkisiyle kısa süreli yükselişler görse de güçlü dolar ve faiz indirimi beklentilerinin geri çekilmesi nedeniyle zaman zaman satış baskısıyla karşılaşıyor.
Altın 5.160 dolar civarında işlem görürken gümüş ve platin gibi diğer metallerde de dalgalı fiyat hareketleri dikkat çekiyor. Bununla birlikte jeopolitik belirsizliğin devam etmesi durumunda güvenli liman talebinin güçlü kalabileceği değerlendiriliyor.
Yurt içi piyasalar
Yurt içinde piyasalarda ana gündem maddesi jeopolitik risklerin yarattığı baskı ve yabancı yatırımcı çıkışları oldu.
Şubat ayı enflasyon verisinin beklentilere yakın gelmesine rağmen Borsa İstanbul’da satış baskısı devam etti. TÜFE aylık bazda %2,96 artarken yıllık enflasyon %31,53’e yükseldi ve böylece son dört aydır devam eden gerileme eğilimi kesintiye uğradı.
Enflasyonun yükselmesinde özellikle gıda ve konut kalemlerindeki artışların etkili olduğu görülürken yılın ilk iki ayında toplam enflasyon %7,9 seviyesine ulaştı. Enerji fiyatlarındaki yükselişin devam etmesi halinde enflasyon görünümünde yukarı yönlü risklerin artabileceği değerlendirmesi yapılabilir.
Borsa İstanbul’da ise jeopolitik gelişmeler ve küresel riskten kaçış eğilimi satışların derinleşmesine neden oldu.
BIST 100 endeksi gün içinde 12.933 seviyesine kadar gerileyerek günü %3’ün üzerinde kayıpla tamamladı. Bankacılık hisselerinde kayıplar daha belirgin olurken bankacılık endeksi %5’in üzerinde değer kaybetti.
Buna karşın enerji fiyatlarındaki yükselişten faydalanabilecek şirketler görece daha dirençli bir görünüm sergiledi ve Tüpraş endeks içinde pozitif ayrışan hisselerden biri oldu. Endeks açısından 13.000 seviyesi önemli bir teknik eşik olarak izlenirken bu seviyenin altında 12.900 ve 12.800 seviyeleri destek olarak öne çıkıyor.
Türkiye’nin risk göstergelerinde de bozulma dikkat çekiyor. 5 yıllık CDS primi 250 baz puanın üzerine çıkarak son dönemin en yüksek seviyelerine ulaştı.
Küresel risk iştahındaki düşüş ve gelişmekte olan ülkelere yönelik fon çıkışları bu yükselişte etkili olurken tahvil piyasasında da faizlerin yukarı yönlü hareket ettiği görülüyor. İki yıllık gösterge tahvil faizi %37,6 seviyesine yükselirken 10 yıllık tahvil faizi %31,4 civarında işlem görüyor.
TCMB’nin haftalık repo ihalelerine ara vermesi ve likiditeyi sıkılaştırıcı adımlar atması bankacılık hisseleri üzerinde ek baskı yaratıyor.
Kur tarafında ise küresel dolar talebinin artmasıyla birlikte yukarı yönlü eğilim sürüyor. Dolar/TL 44 seviyesine doğru yönelirken 43,90 seviyesi kısa vadede destek konumuna gelmiş durumda.
Ancak Merkez Bankası’nın döviz piyasasına yönelik aldığı önlemler kurdaki yükselişi sınırlayan bir unsur olarak öne çıkıyor.
Önümüzdeki günlerde piyasalarda fiyatlamaların büyük ölçüde jeopolitik haber akışı ve küresel risk iştahındaki değişimlere bağlı kalması beklenirken Borsa İstanbul’da dalgalı seyrin devam etmesi olası görünüyor.
VİOP sabah seansı güne %0,13 düşüşle başladı.
Teknik Görünümü Güçlü Hisseler
Aşağıdaki listede, BIST 100 ve S&P 500 endeksinde bulunan, fiyatı 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamasının üstünde olan, MACD’si 0’ın üstünde, RSI göstergesi 70’ın altında, Stokastik göstergesi 70’in altında ve Stokastik RSI göstergesi 80’in altında olan hisseler yer alıyor.
BIST 100
- Batıçim Çimento (BTCIM)
- Katılımevim (KTLEV)
- Petkim (PETKM)
S&P 500 (Piyasa değerine göre büyükten küçüğe sıralı)
- Walmart (WMT)
- Exxon Mobil (XOM)
- Johnson & Johnson (JNJ)
- Costco (COST)
- RTX Corporation (RTX)
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
