Pakistan Sanal Varlık Düzenleme Kurumu (PVARA), Sanal Varlıklar Yasası kapsamında sanal varlık lisanslama yönetmeliğini duyurdu ve başvuru portalını kullanıma açtı. Böylece, borsalar ve diğer sanal varlık hizmet sağlayıcılarının lisanslanması ve denetlenmesi için gerekli kurallar tamamlanmış oldu.
5 Mart veya öncesinde sanal varlık hizmeti sunan şirketler, yasanın geçiş hükümlerine tabi tutuluyor. PVARA’nın lisans başvuru portalı, bu şirketlerin en geç 5 Eylül’e kadar uygunluk belgesi (NOC) başvurusu yapmasını şart koşuyor. Başvuru yapmayan firmaların faaliyetlerine son vermesi gerekiyor.
Düzenleyici kurum, başvuru yapılmadan sürenin dolması halinde faaliyetin Sanal Varlıklar Yasası’nın 70. maddesi kapsamında suç teşkil edeceğini belirtiyor. Bu gereklilik, Pakistan’ın mevcut yerli ve yabancı sağlayıcıları düzenleyici onaya bağlı olarak resmi sisteme dahil etme sürecinin bir parçası olarak uygulanıyor.
PVARA, LinkedIn üzerinden yaptığı açıklamada, lisans başvuru sürecinin resmen başladığını ve işletmelerin Pakistan’ın düzenlenmiş sanal varlık piyasasına girişine net bir yol açıldığını duyurdu. Yeni rejim; tüketici koruması, yönetişim, uyum ve piyasa bütünlüğü gibi alanlarda standartlar getiriyor.
PVARA Lisanslama Kuralları 10 Sanal Varlık Faaliyetini Kapsıyor
Duyurulan çerçeve kapsamında PVARA; danışmanlık, aracı-broker işlemleri, saklama, borsa, ödünç verme ve borçlanma, türev ürünler, sanal varlık yönetimi, transfer ve mutabakat, token ihracı ve madencilikle ilgili hizmetler için lisans kategorileri oluşturdu.
Başvuru sahipleri, sunmayı planladıkları hizmetlere göre bir veya birden fazla kategori için başvuruda bulunabiliyor. Borsa lisansları, sanal varlıklar ile itibari para birimleri veya farklı dijital varlıklar arasında takas sunan platformları kapsarken; saklama lisansları, müşteri adına varlık veya erişim bilgisi tutan firmalara yönelik düzenleniyor.
Türev ürün operatörleri, portföy yöneticileri ve kripto ödünç verme hizmeti sunan firmalar için ayrı lisans kategorileri bulunuyor. Ayrıca, varlık referanslı ve itibari para referanslı token ihraççıları ile madencilik, doğrulama veya ilgili altyapı hizmeti sunan işletmeler için de lisans kategorileri oluşturuldu.
Tam bir sanal varlık hizmet sağlayıcı (VASP) lisansı almak isteyen başvuru sahiplerinin, Pakistan’da 2017 Şirketler Yasası kapsamında şirket kurması ve lisans kategorisine bağlı asgari ödenmiş sermaye şartını karşılaması gerekiyor. Yönetici ve kilit personel için uygunluk kontrolleri uygulanırken, operatörlerin kara para aklamayla mücadele, işlem izleme, siber güvenlik ve iş sürekliliği düzenlemelerine uyması zorunlu tutuluyor.
Müşteri varlıkları, düzenlemeler kapsamında ayrı şekilde korunuyor. PVARA Başkanı ve Devlet Bakanı Bilal Bin Saqib, lisanslı sağlayıcıların müşteri varlıklarını şirket varlıklarından ayırması ve yazılı onay olmadan bu varlıkları ödünç veremeyeceğini veya teminat olarak gösteremeyeceğini belirtti.
Rejim genelinde yönetişim, piyasa davranışı, ihtiyatlılık standartları, operasyonel dayanıklılık, teknoloji, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kontrolleri de zorunlu tutuluyor.
Mevcut Kripto Şirketleri İçin NOC Yolu
Pakistan’da lisanslı bir şirket kurmaya hazırlanan firmalar için NOC süreci, iş planı ve kurumsal belgelerin sunulmasıyla başlıyor. Ön onay alındıktan sonra, başvuru sahipleri düzenleyici uyum gerekliliklerini yerine getirip yerel iştirak kurabiliyor ve tam VASP lisansı için başvuru yapabiliyor.
PVARA, NOC sonrası uyum adımları arasında Mali İzleme Birimi’ne kayıt olmayı da şart koşuyor. Yerel şirket kuruluşu ise 2017 Şirketler Yasası kapsamında tamamlanıyor ve ardından tam lisans başvurusu yapılıyor.
Ayrı bir düzenleyici deneme ortamı (regulatory sandbox), yeni sanal varlık ürünlerini test eden işletmelere alternatif bir yol sunuyor. Sandbox’a kabul edilen firmalar, PVARA ile belirlenen sınırlar dahilinde faaliyet gösterebiliyor ve raporlama, varlık koruma ve şeffaflık gerekliliklerini karşılamak zorunda. Test sürecini başarıyla tamamlayan firmalar, ardından VASP lisansı için başvurabiliyor.
Son kurallar, 11 Haziran-2 Temmuz arasında yapılan kamuoyu istişaresi ve paydaş webinarı sonrasında yayımlandı. PVARA, mart ayında parlamentonun Sanal Varlıklar Yasası’nı kabul etmesiyle kalıcı bir düzenleyici otorite olarak kuruldu ve ülkenin kripto hizmet sektörünün lisanslanması ve denetlenmesinden sorumlu hale geldi.
Kural oluşturma sürecinde, düzenleyici kurum kripto paraların ödeme aracı olarak kullanımıyla ilgili sorularla da ilgilendi. Temmuz ayında, Bilal Bin Saqib ile İslam hukukçusu Mufti Taqi Usmani arasında, USDT dahil kripto paralarla yapılan alışverişlerin dini açıdan reddedilmesinin ardından görüşmeler gerçekleşti. Saqib, farklı dijital varlık kategorileri için teknik ve Şeriat incelemeleri yapılmasını önerdi. PVARA ise lisanslama kurallarını geliştirmeye devam etti.
Lisanslı VASP’ler Pakistan Bankacılık Sistemine Erişebilecek
Lisans yapısı, onaylı kripto işletmelerinin Pakistan bankacılık sistemine erişimini de sağlıyor. Bu gelişme, yılın başında merkez bankasının politika değişikliğiyle mümkün oldu.
14 Nisan’da Pakistan Merkez Bankası, düzenlenmiş finansal kuruluşların PVARA lisanslı sanal varlık hizmet sağlayıcılarına hesap açabilmesine olanak tanıyan 2026/10 sayılı genelgeyi yayımladı. Politika kapsamında, müşteri fonlarının sağlayıcıların işletme hesaplarından ayrı tutulmasını sağlayan Müşteri Para Hesapları oluşturuldu.
Bu değişiklik, düzenlenmiş dijital varlık sağlayıcıları için sekiz yıldır süren bankacılık hizmeti kısıtlamasını sona erdirdi. Bankalar, VASP lisansını doğrulamak, gerekli incelemeleri yapmak ve hesapları izlemekle yükümlü. Ayrıca, döviz, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele kurallarına uymaya devam ediyorlar. Finansal kuruluşlar, kendi sermayelerini veya müşteri mevduatlarını kullanarak sanal varlık alım-satımı veya saklaması yapamıyor.
Lisanslı firmaların denetimi, ayrı bir kolluk yapısıyla destekleniyor. Pakistan Federal Soruşturma Ajansı (FIA), temmuz ayında Ulusal Komuta ve Kontrol Merkezi bünyesinde bir kripto birimi kurdu. Bu birim, kara para aklama, terörizmin finansmanı ve diğer suçlarda kripto para kullanımını araştıracak.
FIA Terörle Mücadele Birimi Direktörü Muhammad Athar Waheed, sanal varlıkların düzenlenmesinden PVARA’nın sorumlu olacağını, ajansın ise suç şüphesi olan faaliyetleri soruşturacağını belirtti. NC3 bünyesinde ayrıca kara para aklama soruşturmaları, sınır gözetimi, istihbarat koordinasyonu, siber devriyeler, dark web incelemeleri ve Interpol ile iş birliği gibi işlevler de bulunuyor.
Bazı Uluslararası Borsalar Tam Lisans Yolunda
Bazı uluslararası borsalar, tam lisans yönetmeliği duyurulmadan önce Pakistan’da ön onay sürecine dahil oldu.
Binance ve HTX, Aralık 2025’te ilk düzenleyici onaylarını aldı. Bu sayede, borsalar Pakistan’ın kara para aklamayla mücadele sistemine kayıt yaptırıp tam lisans başvurusu için hazırlık yapabildi. Bu onaylar, o dönemde sınırsız faaliyet izni vermedi; ancak şirketlerin gelişen düzenleyici çerçeveye uygun adımları atmasına olanak tanıdı.
Aynı ay içinde Pakistan, Binance ile devlet varlıklarının (devlet tahvilleri, hazine tahvilleri ve petrol, gaz, metal gibi emtia rezervleri dahil) 2 milyar dolara kadar tokenlaştırılmasını incelemek üzere bir anlaşma imzaladı. Bağlayıcı olmayan bu mutabakat zaptı, sonraki sözleşmelere ve düzenleyici onaya tabi tutuldu.
Lisans başvuru portalının devreye alınmasıyla birlikte, PVARA’nın NOC verilmesi, Mali İzleme Birimi’ne kayıt, yerel şirket kuruluşu ve tam lisans başvurusu adımlarından oluşan bir süreç öngörülüyor. Geçiş hükümlerine tabi şirketlerin, bu adımların ilkini tamamlamak için NOC başvurularını en geç 5 Eylül’e kadar yapması gerekiyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: crypto.news
