Orta Doğu’daki çatışmaların küresel tedarik zincirlerine yansıması, otomotiv sektöründe motor yağı tedarik sorununu gündeme getirdi. İlk etapta mevcut stoklarla üretime devam eden firmalar, ABD ve Avrupa’daki yüksek kaliteli baz yağ rezervlerinin azalmasıyla ciddi bir hammadde sıkıntısıyla karşı karşıya kaldı.
Financial Times’ın aktardığına göre, aralarında Volkswagen, Stellantis ve Toyota’nın da bulunduğu büyük otomotiv üreticileri, üretim ve araç bakım hizmetlerinde aksamaların önüne geçmek için alternatif motor yağı ve yağlayıcı formüllerine yönelmeye başladı. Ancak sektör yöneticileri, yeni tedarik kanallarının da oldukça sınırlı olduğunu ve olası yeni bir şok karşısında sektörün savunmasız kaldığını belirtiyor.
Motor yağı fiyatlarında savaş etkisi
Motorun sağlıklı çalışması ve arızaların önlenmesi için kritik öneme sahip olan rutin yağ değişimleri, araç sahipleri için çok daha maliyetli ve zaman alıcı hale gelebilir. Krizin boyutunu rakamlar da ortaya koyuyor: Motor yağı üretiminde kullanılan ve yüksek derecede rafine edilen “Group III” baz yağlarının ton fiyatı, Avrupa ve ABD’de savaş öncesi seviyelerin neredeyse üç katına çıkarak 4.000 dolar seviyesine ulaştı.
Bağımsız Yağ Üreticileri Derneği (ILMA) İcra Kurulu Başkanı Holly Alfano, alternatif tedarikçilerin de kapasitelerinin sınırlı olduğunu vurguladı. Alfano, nakliye hatlarında yaşanacak yeni bir aksaklık, rafineri arızası ya da başka bir tedarik şokunun durumu hızla kötüleştirebileceğini ve sektörün şu anda adeta bıçak sırtında ilerlediğini söyledi.
Hürmüz Boğazı açılsa bile sevkiyatlar ekimi bulacak
Krizin en büyük tetikleyicilerinden biri, mart ayında İran füzelerinin Shell’in Katar’daki büyük gazdan sıvıya dönüştürme (GTL) tesisini vurması oldu. Tesisin ciddi hasar alması ve onarım sürecine girmesiyle Group III baz yağ tedariki neredeyse tamamen durdu.
Emtia araştırma şirketi Argus Media’nın baz yağ fiyatlandırmasından sorumlu küresel başkanı Gabriella Twining, ABD ve Avrupa’daki bazı Orta Doğulu tedarikçilerin stoklarının tamamen tükendiğini ve mücbir sebep ilan etmek zorunda kaldıklarını belirtti. Twining, seçeneklerin her geçen gün azaldığını ve Hürmüz Boğazı yarın açılsa bile Avrupa ve ABD’ye yeni sevkiyatların ulaşmasının en erken ekim ayını bulacağını ifade etti.
Otomotiv devleri harekete geçti
Otomobil üreticileri, araç bakımlarının aksamaması için teknik onay süreçlerini hızlandırarak alternatif motor yağı karışımlarını değerlendirmeye aldı:
Stellantis, yeniden formüle edilen yağlayıcıları test ettiklerini ve endüstri standartlarına uygun alternatif ürünleri güvenceye aldıklarını açıkladı.
Volkswagen, hammadde sıkıntısının tüm sektörü etkileyen küresel bir kriz olduğunu vurgulayarak, teknik şartnamelerine ve kalite standartlarına uygun yeni kaynakları değerlendirdiklerini belirtti.
Toyota, gerekli alternatif tedariki sağladığını duyururken; Suzuki, Japonya’daki bazı bayilerinde haziran ayından bu yana yaşanan yağ değişimi gecikmeleri nedeniyle tüm tedarik zincirini incelemeye aldığını açıkladı.
Fiyatlar ikiye katlandı, taksi ücretleri arttı
Japonya’nın Osaka kentindeki bir taksi şirketi, tedarik durumunun bir miktar toparlandığını ancak baz yağ fiyatlarının ikiye katlanması nedeniyle taksi ücretlerini artırmak zorunda kaldıklarını bildirdi.
Uzmanlar, sektördeki birleşmeler nedeniyle tedarikçi sayısının azaldığına ve Güney Kore gibi alternatif üreticilerin de ham petrol tedarikinde sıkıntı yaşadığına dikkat çekerek, önümüzdeki dönemde yağ krizinin daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: ekonomim.com
