Nvidia’nın bu akşam açıklayacağı bilanço öncesinde opsiyon piyasasında iki gelişme dikkat çekiyor: Bireysel yatırımcıların put alımlarındaki artış ve IV Rank göstergesinin 100 seviyesine ulaşması.
Bu görünüm, düşüşe karşı korunmanın ve bilanço hareketine pozisyon almanın maliyetini artırıyor. Aynı zamanda opsiyon satın almak yerine prim tahsil eden stratejileri gündeme getiriyor.
Ancak yüksek prim, yüksek belirsizliğin karşılığı. Nvidia’nın bilanço sonrasında sert düşmesi durumunda tahsil edilen prim zararın yalnızca bir bölümünü karşılayabilir. Bu nedenle put satışı ile put credit spread arasındaki seçim, yatırımcının ne kadar prim kazanmak istediği kadar ne kadar düşüş riski taşımaya hazır olduğuyla ilgili.
Cboe verileri: Nvidia’da put alımları arttı
Cboe’nin 16 Kasım tarihli raporuna göre, 12 Kasım Perşembe günü kendi borsalarındaki Nvidia bireysel yatırımcı pozisyon açılışlarının %32’sini put alımları oluşturdu. Yılbaşından bu yana ortalama %21 olan bu payın yükselmesi, hissede aşağı yönlü beklentilerin ve korunma talebinin güçlendiğine işaret ediyor.
Bu veri, yatırımcıların %32’sinin Nvidia’nın düşeceğini düşündüğü anlamına gelmiyor. Ölçülen şey, yeni pozisyon açılışları içindeki put alımlarının payı. Putlar, düşüş beklentisiyle alınabileceği gibi eldeki Nvidia hisselerini korumak için de kullanılabiliyor.
Dolayısıyla buradan “bireysel yatırımcılar düşüş bekliyor, hisse mutlaka yükselecek” sonucu çıkarmak mümkün değil. Ancak bilanço öncesinde yatırımcıların aşağı yönlü senaryolara daha fazla ağırlık verdiği görülüyor.
Aynı rapora göre opsiyonlar, bilanço nedeniyle bir günlük yaklaşık %8 hareket fiyatlıyor. Son dört bilançoda gerçekleşen ortalama hareket ise %4,8. Piyasa bu kez geçmiş dört çeyreğin ortalamasından daha büyük bir hareket için prim ödüyor. Bununla birlikte dört çeyreklik ortalama, bu bilançoda yaşanabilecek hareketin üst sınırı değil.
IV Rank’in 100 olması ne anlama geliyor?
Stocknear’ın 16 Kasım kapanış verilerine göre Nvidia’nın IV Rank göstergesi 100, yaklaşık 30 gün vadeli opsiyonların ima ettiği yıllıklandırılmış oynaklık ise %63,6 seviyesinde.
IV Rank, güncel ima edilen oynaklığın son bir yıldaki en düşük ve en yüksek değerler arasında nerede bulunduğunu gösteriyor. Göstergenin 100 olması, kullanılan veri setinde oynaklığın yıllık aralığın tepesinde bulunduğu anlamına geliyor.
Başka bir ifadeyle, Nvidia opsiyonlarının oynaklık bileşeni kendi geçmişine göre pahalı. Ancak bu durum, opsiyonların kesinlikle gereğinden pahalı olduğunu veya buradan sonra oynaklığın yükselemeyeceğini göstermiyor.
Üstelik 30 günlük oynaklıktan hesaplanan IV Rank, her vade ve kullanım fiyatının aynı ölçüde pahalı olduğunu da söylemiyor. Bilanço işlemi için seçilen sözleşmelerin fiyatı, vadesi ve alış-satış makası ayrıca değerlendirilmeli.
Yüksek oynaklık neden prim satışını gündeme getiriyor?
Opsiyon satın alan yatırımcı, fiyat hareketi beklentisi için prim ödüyor. Opsiyon satan yatırımcı ise bu primi tahsil ederek karşılığında bir yükümlülük üstleniyor.
Bilanço açıklandıktan sonra belirsizliğin azalması, opsiyonların ima edilen oynaklığında düşüş yaratabilir. “IV crush” olarak bilinen bu durum, diğer koşullar aynı kalırsa satılan opsiyonu daha düşük bedelle geri alma imkânı sağlayabilir.
Put satışının tezi, Nvidia’nın mutlaka sert yükselmesi olmak zorunda değil. Hissenin yatay kalması veya seçilen kullanım fiyatına göre sınırlı gerilemesi de işlem için yeterli olabilir.
Ancak oynaklıktaki düşüş, sert fiyat düşüşüne karşı koruma sağlamaz. Nvidia bilanço sonrasında kullanım fiyatının belirgin biçimde altına inerse, putun içsel değerindeki artış oynaklık düşüşünün olumlu etkisini aşabilir.
Cash secured put nasıl çalışır?
Nakit teminatlı put satışında yatırımcı, belirli bir kullanım fiyatından put satar ve hisse alım yükümlülüğünü karşılayacak nakdi ayırır. Standart bir Nvidia opsiyon sözleşmesi 100 hisseyi temsil eder.
Karşılığında prim tahsil edilir. Atama gerçekleşirse yatırımcı, piyasa fiyatı daha düşük olsa bile hisseleri kullanım fiyatından almakla yükümlüdür. Bu nedenle stratejinin temel şartı, Nvidia’yı o seviyeden gerçekten almak istemek ve gerekli nakdi bulundurmaktır.
Tamamen varsayımsal bir örnekte, 140 dolar kullanım fiyatlı bir putun hisse başına 3 dolardan satıldığını düşünelim. Bu rakamlar güncel işlem kotasyonu değildir.
Bir kontratta tahsil edilen prim 300 dolar, hisse alım yükümlülüğü ise 14.000 dolar olur. Prim dikkate alındığında efektif alış maliyeti hisse başına 137 dolardır.
Vade sonunda hisse 140 doların üzerinde kalırsa put değersiz sona erer ve 300 dolarlık prim yatırımcıda kalır. Hisse 120 dolara gerilerse 137 dolarlık efektif maliyete karşılık 100 hissede 1.700 dolar zarar oluşur.
Hissenin sıfıra düşmesi durumunda teorik azami zarar, masraflar hariç 13.700 dolardır. Dolayısıyla nakit teminat, yükümlülüğün finansmanını sağlar; hisse değer kaybını ortadan kaldırmaz.
Put credit spread riski nasıl sınırlar?
Put credit spread, aynı vadede daha yüksek kullanım fiyatlı bir putun satılması ve daha düşük kullanım fiyatlı bir putun alınmasıyla kurulur.
Satılan puttan elde edilen prim, alınan puta ödenen primden yüksek olduğunda işlem başlangıcında net prim tahsil edilir. Alınan put, sert düşüş senaryosunda koruma sağlayarak stratejinin zararını sınırlar. Aynı zamanda NVDA örneğinde olduğu gibi 15.000 dolar gibi bir teminata ihtiyaç duymadan yalnızça alış/satış yaptığın iki kontratın kullanım fiyatları arasındaki fark kadar teminat yatırman yeterlidir.
Bu yapının bedeli, tek başına put satışına göre daha az prim tahsil edilmesidir. Ancak bilanço gibi fiyatın bir anda büyük hareket edebildiği bir olayda, riskin baştan belirlenebilmesi önemli bir fark yaratır.
Varsayımsal put credit spread örneği
Bilanço sonrasına denk gelen aynı vadede şu işlemlerin yapıldığını varsayalım:
- 140 dolar kullanım fiyatlı put satışı: 3 dolar prim.
- 130 dolar kullanım fiyatlı put alışı: 1 dolar prim.
- Net tahsil edilen prim: Hisse başına 2 dolar, bir spread için 200 dolar.
Bu fiyatlar yalnızca stratejinin işleyişini göstermek içindir; güncel piyasa kotasyonu değildir. Hesaplamalar standart 100 hisse çarpanıyla, komisyon ve işlem masrafları hariç yapılmıştır.
Kullanım fiyatları arasındaki fark 10 dolar olduğundan, bir spread’in azami kazancı 200 dolar, azami zararı ise 800 dolar olur. Vade sonu başabaş noktası 138 dolardır.
Vade sonunda Nvidia 140 dolar veya üzerinde kalırsa iki put da değersiz sona erer ve 200 dolarlık azami kazanç elde edilir. Hisse 138 dolarda kapanırsa işlem başabaş olur. Hisse 135 dolarda kapanırsa zarar 300 dolar, 130 dolar veya altında kapanırsa zarar 800 dolar olur.
Bu örnekte yatırımcı 200 dolar kazanma karşılığında 800 dolar riske eder. Yüksek primin cazibesini değerlendirirken bu ilişkinin de görülmesi gerekir.
Put credit spread, IV düşüşünden ne kadar yararlanır?
Put credit spread’i yalnızca “IV düşerse kazanır” şeklinde değerlendirmek eksik olur. Çünkü stratejide bir opsiyon satılırken diğeri satın alınıyor. Oynaklıktaki düşüş, satılan putun değerini azaltırken koruma amacıyla alınan putun değerini de azaltabilir.
Bu nedenle spread’in oynaklığa duyarlılığı, tek başına put satışına göre genellikle daha düşüktür. Net etki; hissenin fiyatına, kullanım fiyatlarına, kalan vadeye ve iki opsiyonun oynaklık değişimine bağlıdır. Fidelity de iki bacağın oynaklık etkilerinin önemli ölçüde birbirini dengeleyebileceğini belirtiyor.
Dolayısıyla put credit spread’in temel dayanağı, Nvidia’nın seçilen seviyelerin üzerinde kalacağı görüşüdür. Oynaklığın düşmesi bu görüşü destekleyebilir; ancak düşüş riskini tek başına telafi etmez.
Bilanço öncesinde vade ve risk yönetimi neden önemli?
Bilanço sonrasındaki ilk vade, belirsizlik priminin çözülmesini daha doğrudan yansıtabilir. Ancak vade yaklaştıkça hisse fiyatındaki küçük değişimler bile pozisyonun değerini hızla etkileyebilir. Daha uzun vade ise bilanço sonrasında da piyasa ve şirket riskini taşımayı gerektirir.
Cboe’nin raporundaki yaklaşık %8’lik beklenen hareket, kullanım fiyatlarını değerlendirirken bir referans olabilir. Bu aralığın dışındaki kullanım fiyatları güvenli bölge anlamına gelmez. Gerçekleşen hareket, opsiyonların fiyatladığı seviyeyi aşabilir.
Bilanço sonrası fiyat boşluğu oluşması da önemli. Hisse ertesi seansa çok daha aşağıdan başlayabilir ve stop emri planlanan seviyeden gerçekleşmeyebilir. Bu nedenle pozisyon büyüklüğü, yalnızca hedeflenen stopa göre değil, taşınabilecek azami zarara göre belirlenmeli.
Kâr elde etmek için vade sonunu beklemek şart değil. Spread daha düşük bir net bedelle geri kapatılabilirse aradaki fark kâr olarak gerçekleşir. Örneğin 2 dolara açılan spread’in 1 dolara kapatılması, masraflar hariç 100 dolar kazanç sağlar.
ABD tipi hisse opsiyonlarında erken atama da mümkündür. Özellikle vade sonunda hisse iki kullanım fiyatı arasındaysa, kısa putun atanması ve uzun putun değersiz sona ermesi sonucunda hisse pozisyonu oluşabilir. Spread’in tanımlı risk yapısının korunması için vade ve atama süreci yönetilmelidir. Fidelity
Bu ortamda hangi strateji daha tutarlı?
Nvidia’yı belirlenen fiyattan portföyüne eklemek isteyen ve 100 hisselik alımı karşılayacak nakdi bulunan yatırımcı açısından nakit teminatlı put satışı değerlendirilebilir. Burada tahsil edilen prim, olası hisse alımının maliyetini azaltır; fakat büyük bir düşüşte oluşabilecek zarar devam eder.
Amacı bilanço etrafında sınırlı riskle prim tahsil etmek olan yatırımcı açısından ise put credit spread daha kontrollü bir yapı sunar. Alınan koruma putu kazancı azaltırken sert düşüşteki zararı sınırlar. Aynı zamanda nakit teminat oranı çok çok daha düşüktür.
Bununla birlikte IV Rank’in 100 olması ve bireysel yatırımcıların put alımlarının artması, bu stratejilere tek başına üstünlük kazandırmaz. İşlemin mantıklı olabilmesi için tahsil edilen net prim, kullanım fiyatları arasındaki mesafe ve kabul edilen düşüş riski birlikte değerlendirilmelidir.