ABD/İsrail-İran Savaşı’nın diplomatik yollarla yakın zamanda sona erebileceğine dair umutlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın kesinlik içeren açıklamalarıyla güç kazandı.
Trump, İran’la anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçtiklerini ve bu sürecin önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanarak bir imza töreni düzenleneceğini söyledi. İran lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya ise Trump, anladığı kadarıyla cevabın evet olduğunu ifade etti.
Ancak İran basını, Trump’ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu.
Orta Doğu’da uzlaşı sürecine ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen, bölgede gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine yönelik iyimserlik petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde sert hareketlere yol açtı.
ABD Başkanı Trump’ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı’nın açılacağını söylemesiyle Brent petrolün varil fiyatı dün %5,6 düşüşle 17 Nisan’dan bu yana ilk kez 90 doların altına geriledi.
Gerileyen petrol fiyatlarının mevcut enflasyon risklerini bir miktar azaltmasıyla ABD tahvil piyasasında alımlar güç kazandı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek %4,47’ye çekildi.
Analistler, Trump’ın açıklamalarının kesin bir ton taşımasına rağmen yatırımcıların anlaşmaya ilişkin somut gelişmeleri görmek istediğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiğini belirtti.
Bu gelişmelerin ardından para piyasalarında, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında %77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.
Öte yandan ABD’de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda %1,1, yıllık bazda ise %6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeye devam ettiği görüldü.
ABD’de tüketici enflasyonunun ardından üretici fiyatlarındaki artışın da enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, enflasyonist baskıların kısa vadede güçlü kalabileceğine işaret etti.
Bununla birlikte, iş modellerinde giderek yaygınlaşan yapay zekânın şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üzerinde aşağı yönlü etki yaratabileceği değerlendiriliyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra ABD’de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. ABD’li milyarder iş insanı Elon Musk’ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi SpaceX, 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştirecek.
Şirketten yapılan açıklamada, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında “SPCX” koduyla işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına bağlı olarak 15 Haziran’da tamamlanmasının öngörüldüğü belirtildi.
Analistler, SpaceX’in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini ve bunun uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini ifade etti.
PETROL FİYATLARI DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi %4,46’da, dolar endeksi ise 99,7 seviyesinde yatay seyrediyor.
Dün %3,4 artışla 4.211 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni günde %0,7 azalışla 4.183 dolardan alıcı buluyor. Brent petrol ise yeni işlem gününde de düşüşünü sürdürerek %0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor.
Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi %1,75, Nasdaq endeksi %2,54 ve Dow Jones endeksi %1,86 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
ECB, 21 TOPLANTI SONRA SIKILAŞMA ADIMI ATTI
Avrupa borsaları dün pozitif seyrederken, Orta Doğu’daki gelişmeler bölge gündeminin odağında yer aldı.
Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka, 21 toplantının ardından bu adımı atmış oldu.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu’da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu’daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.
Lagarde, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.
İmalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.
Yüzde 2’lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için ortalama enflasyon tahmini (mart ayındaki %2,6’lık öngörüden) %3,0’e yükseltildi.
Enflasyonun 2027’de %2,3 olması beklenirken, %2’lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü.
Bu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi %0,3 artışla 1,1580’e çıktı.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de temmuz toplantısı için tüm seçenekleri açık tuttuklarını ve gerekirse yeniden harekete geçmeye hazır olduklarını belirtti.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,48, Almanya’da DAX 40 endeksi %0,06, Fransa’da CAC 40 endeksi %0,48 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,95 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
ASYA BORSALARINDA RİSK İŞTAHI YÜKSELDİ
Orta Doğu’da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler yeni günde Asya borsalarında da öne çıkıyor. Güney Kore’de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkat çekerken, bölge genelinde alıcı bir seyir izleniyor.
Öte yandan Japonya’da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda %2, aylık bazda ise %0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Aynı ayda kapasite kullanım oranı da %0,8 azaldı.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi %3,2, Güney Kore’de Kospi endeksi %6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi %1,4 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi %1,7 yükseldi.
YURT İÇİNDE ÖDEMELER DENGESİ VERİLERİ TAKİP EDİLECEK
Dün yatay seyreden Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü %0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %1,69 yükseldi.
Öte yandan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.
Dolar/TL dünü 46,1860’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,1 üzerinde 46,2510’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere’de büyüme, sanayi üretimi, Almanya’da enflasyon ile ABD’de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
10.00 Türkiye, haziran ayı piyasa katılımcıları anketi
10.00 Türkiye, nisan ayı ödemeler dengesi istatistikleri
17.00 ABD, haziran ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: bigpara.hurriyet.com.tr
