ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve yedi eyalet, eski ilaç yöneticisi Martin Shkreli’nin ömür boyu ilaç sektöründen men edilmesine ilişkin 2022 tarihli mahkeme kararını “açıkça ve tekrar tekrar ihlal ettiği” gerekçesiyle, salı günü bir federal yargıçtan Shkreli’nin sivil itaatsizlikten sorumlu tutulmasını talep etti.
Biyoteknoloji İşlemlerini Canlı Yayında Paylaştı
New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’ne sunulan ortak başvuruda, Shkreli’nin mayıs 2022’de hapisten çıktıktan sonra en az 60 ilaç şirketinin hisselerinde işlem yaptığı iddia edildi. Düzenleyiciler, Shkreli’nin ayrıca YouTube, X ve Reddit üzerinden yaptığı canlı yayınlar ve paylaşımlarla ilaç şirketlerinin nasıl yönetildiğine dair görüşlerini kamuoyuyla paylaştığını belirtti.
2022 tarihli mahkeme kararı, Shkreli’nin “doğrudan ya da dolaylı olarak herhangi bir şekilde ilaç sektörüne katılımını” yasaklıyor. FTC’ye göre bu karar, bir ilaç şirketinde hisse sahibi olmayı veya şirket yönetimini etkilemeye çalışmayı da açıkça yasaklıyor.
Canlı yayınlarında yaptığı işlemleri izleyicilere gösteren Shkreli’nin, “Biyoteknoloji alanında nasıl işlem yapılır ve yatırım yapılır, size bunu gösteriyorum” dediği iddia edildi. Bir başka yayında ise “Yaptığım işlemlerin önemi yok, çünkü her zaman birkaç biyoteknoloji hissesini bulup işleme alabilirim” ifadelerini kullandığı belirtildi.
Düzenleyiciler ayrıca Shkreli’nin, bazı ilaç hisselerinde açığa satış pozisyonu alarak, bu şirketlerin önemli klinik denemelerinin başarısız olacağını öngördüğü kamuya açık kampanyalar yürüttüğünü de iddia etti.
Düzenleyicilerin Talepleri
FTC ve eyaletler, Shkreli’nin elinde hâlâ bulunan tüm ilaç hisselerini satmasını istiyor. Ayrıca, elde ettiği işlem kârı ve yasal faiz kadar bir para cezası talep ediliyor; zararlar için herhangi bir indirim öngörülmüyor.
Gelecekteki ihlallerin ise artan yaptırımlara, hatta hapis cezasına yol açabileceği belirtiliyor. CNBC’nin haberine göre FTC Komiseri Mark Meador, Shkreli’nin “tekrarlanan ihlallerinin” daha ağır sonuçları haklı kıldığını, bunlar arasında mali cezalar ve gerekirse hapis cezasının da bulunduğunu söyledi. Komisyon, başvuruyu 1-0 oyla kabul etti; Başkan Andrew Ferguson ise oylamaya katılmadı.
Daraprim Olayı
Shkreli’ye yönelik yasak 2015 yılına dayanıyor. Reuters’ın aktardığına göre, Turing Pharmaceuticals’ın CEO’su olarak Shkreli, paraziter hastalıklarda kullanılan Daraprim adlı ilacın fiyatını bir gecede tablet başına 17,50 dolardan 750 dolara çıkarmıştı. Bu fiyat artışı ona “Pharma Bro” lakabını kazandırdı.
Turing, Shkreli’nin ikinci ilaç şirketiydi. CNBC’ye göre, Shkreli bu şirketi, 2014’te Retrophin Inc. yönetim kurulunun kendisini CEO’luktan uzaklaştırmasının ardından kurdu. Retrophin, daha sonra Travere Therapeutics (TVTX) adını aldı.
Jüri olmadan yapılan bir yargılamada, ABD Bölge Yargıcı Denise Cote, Shkreli’nin jenerik rakipleri piyasadan uzak tutmak için “özellikle acımasız ve baskıcı” taktikler kullandığına hükmetti. Shkreli’ye ömür boyu sektörden men cezası verildi ve 64,6 milyon dolar tazminat ödemesi emredildi.
Bir federal temyiz mahkemesi, 2024 yılında bu yasağı onayladı. ABD Yüksek Mahkemesi ise Shkreli’nin cezaya itirazını görüşmeyi reddetti.
Daha Önceki Çatışmalar
2023 yılında FTC, Shkreli’nin hapisten çıktıktan sonra kurduğu Druglike Inc. hakkında soruları yanıtlamaması üzerine yeniden sivil itaatsizlik talebinde bulundu. CNBC’ye göre Shkreli, o dönemde Druglike’ın bir yazılım şirketi olduğunu ve yasağın kapsamı dışında kaldığını savundu.
FTC Rekabet Bürosu Direktörü Daniel Guarnera, “Bugünkü adım, FTC’nin mahkeme kararlarının ihlaline karşı tereddüt etmeyeceğinin göstergesidir” dedi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
