Ethereum Vakfı Protokol kümesi, yaklaşan Hegotá güncellemesi için 62 Ethereum İyileştirme Önerisini (EIP) değerlendiren bir seviye listesi yayımladı ve kuantum dirençliliği için Aralık 2029’u hedef olarak belirledi.
Hegotá listesinde iki madde S-seviyesi yani “mutlaka uygulanmalı” olarak değerlendirildi. Bu maddeler, çatallanmanın tanımını belirliyor ve güncelleme takvimi de bu maddelere göre şekilleniyor.
Mutabakat katmanında, FOCIL (Fork-Choice Enforced Inclusion Lists, EIP-7805) öne çıkıyor. Bu öneri, bir doğrulayıcı komitesinin geçerli halka açık mempool işlemlerinin dahil edilmesini zorunlu kılarak sansür direncini güçlendirmeyi amaçlıyor. Böylece, baskın bir blok üreticisinin işlemleri kolayca sansürlemesi engelleniyor.
İcra katmanında ise Frame Transactions (EIP-8141) “mutlaka uygulanmalı” etiketi aldı. Bu öneri, hesap soyutlamasını Ethereum’a yerel olarak entegre ederek güvenliği ve kuantum sonrası hazırlığı artırmayı hedefliyor. Tek bir işlemin, doğrulama, işlem ücreti ödeme ve yürütme için programlanabilir “frame”lere bölünmesini öneriyor. Böylece cüzdanlar, zincir dışı operatörlere ihtiyaç duymadan özel imzalar, sponsorlu işlem ücretleri ve toplu işlemler kullanabiliyor.
EF Protocol, blog yazısında “Her iki ana maddenin güvenli şekilde hayata geçirilmesi ve aralarındaki etkileşimin test edilmesi, çatallanmanın temel mühendislik taahhüdünü oluşturuyor” ifadelerine yer verdi.
A-seviyesi önerilerin ise, ana maddelerle birlikte uygulanacağı ancak teslimat sürecinde zorunlu bir kesinti gerekirse çıkarılabileceği belirtildi. Bu seviyede, FOCIL ile birlikte gönderilecek FOCIL Uygunluğu için VOPS Profilleri (EIP-8369) ile Frame Transactions ile birlikte gönderilecek Keyed Nonces (EIP-8250) ve Recent Roots (EIP-8272) yer alıyor.
B-seviyesi öneriler tek tek değerlendirilecek, toplu olarak eklenmeyecek. C-seviyesi öneriler ise daha düşük önceliğe sahip olsa da tamamen elenmiş değil. 28 EIP ise DFI (dahil edilmeyecek) olarak işaretlendi.
Kuzey Yıldızı
EF Protocol ayrıca mevcut ve ortaya çıkan önceliklerini özetleyen bir yazı yayımladı.
Kuzey yıldızı olarak, EF Protocol, Aralık 2029’a kadar Ethereum Katman 1’in icra, mutabakat ve veri katmanlarının tamamında kuantum dirençli olmasını hedefliyor. Bu takvim, Google, Cloudflare ve Microsoft’un bağımsız geçiş hedefleriyle uyumlu.
EF Protocol, “Zamanlaması kimsenin kontrolünde değil, bu yüzden kesinliği beklemek yerine bir hedef belirledik” dedi. “Şimdilik, Ethereum Katman 1’in Q-gününün en erken 2030’da yaşanabileceğini öngörerek plan yapması gerekiyor.”
Protokol, 2030 varsayımının kasıtlı olarak iddialı olduğunu, ancak en güvenilir tahminlerin Q-gününü daha ileri bir tarihe koyduğunu belirtti. Kendi belirledikleri 2029 son tarihinin, en azından Ocak 2027’ye kadar pazarlık konusu edilmeyeceğini, bu tarihte kuantum gelişmelerinin dış uzmanlarla yeniden değerlendirileceğini ekledi.
Hegotá, kuantum sonrası çatallanma değil; sonraki kuantum sonrası güncellemelerin takvime uygun ilerleyip ilerlemediğini belirleyen çatallanma olarak öne çıkıyor. Mevcut yol haritasına göre, asgari düzeyde kuantum sonrası bir kilometre taşı J* (gelecekteki bir çatallanma için geçici ad) ile, tam direnç ise L* ile hedefleniyor.
Glamsterdam’ın 2026’nın son çeyreğinde hayata geçirilmesinden Aralık 2029’a ulaşmak için, çatallanma başına ortalama 7,2 aylık bir döngü gerekiyor. Bu da hata payını oldukça daraltıyor. Çatallanmalar üst üste binecek; Hegotá hayata geçirilirken I* spesifikasyonları olgunlaşacak. J*’dan L*’ye kadar olan araştırmaların da paralel şekilde ilerlemesi gerekecek.
Kuantum sonrası hazırlık, protokolün beş çoklu çatallanma araştırma başlığından biri. Diğer başlıklar ise hızlı kesinlik, gizlilik, durum ve zkEVM olarak sıralanıyor.
Protokol, “Kuantum sonrası hazırlığı erkenden hayata geçirmek güvenli ve stratejik açıdan sorumlu bir adım. Bu, Ethereum’un 50, 100 ve 1.000 yıl boyunca var olmayı hedeflediğinin en net göstergesidir” ifadelerini kullandı.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: theblock.co
