ABD Başkanı Donald Trump, kasım 2024 seçimlerini kazandığında ikinci döneminin amacını açıkça belirtmişti. ABD, 2024 yılında dünyadan aldığı malların satışını 1,22 trilyon dolar aşmıştı ve bu açığın kapatılması gerekiyordu. Bunun için gümrük vergileri devreye alındı.
Ancak aradan geçen on dokuz aya rağmen bu açık kapanmadı. Üstelik açığın en hızlı büyüyen kısmı, Washington’ın özellikle vergi uygulamaktan kaçındığı bir kalemde ortaya çıktı: Yapay zekâ altyapısı için yapılan ithalat.
Temmuz Ayı Dış Ticaret Açığı, Mart 2025 Seviyelerine Genişledi
ABD mal ticareti açığı, perşembe günü yayımlanan Nüfus Bürosu ön raporuna göre, hazirandaki 101,4 milyar dolardan temmuzda 118,8 milyar dolara yükseldi. Bu, ithalatçıların ilk gümrük vergisi dalgası öncesi sevkiyatları hızlandırdığı mart 2025’ten bu yana görülen en yüksek aylık mal açığı oldu; o dönemde rekor 158,7 milyar dolara ulaşılmıştı.
İthalat yüzde 3,7 artışla 318,2 milyar dolara çıkarak son 16 ayın zirvesine ulaştı. İhracat ise yüzde 2,9 düşüşle 199,4 milyar dolara geriledi ve bu, üst üste üçüncü aylık düşüş ile ocak ayından bu yana en düşük seviye oldu.
Artışın neredeyse tamamı tek bir kalemde toplandı. Bilgisayarlar, bilgisayar aksesuarları ve yarı iletkenleri kapsayan sermaye malları ithalatı yüzde 11,3 artışla 140,1 milyar dolara yükseldi. Diğer tüm ithalat kalemlerinin toplamı ise yüzde 1,6 geriledi.
Sermaye malları, ABD’nin yurtdışından aldığı tüm malların artık yüzde 44’ünü oluşturuyor. Bu kalem, ağustos 2025’te 92 milyar dolardı; bugün ise yüzde 52 daha yüksek.
Gümrük vergilerinin temel aritmetiği ne kadar az değiştirdiğini göstermek için: Mal ticareti açığı, 2024 genelinde aylık ortalama 101,3 milyar dolardı; bu yıl haziranda ise 101,4 milyar dolar seviyesindeydi.
Trump’ın Gümrük Vergisi Hesabı, Farklı Bir İthalat Türüyle Karşı Karşıya
Oxford Economics, temmuz verilerinin “yapay zekâ altyapısıyla bağlantılı yüksek teknoloji ürünlerine yönelik durmaksızın süren iş harcamalarını” gösterdiğini belirtti. Firmanın analizine göre, sermaye malları ithalatının 2027’ye kadar güçlü kalması bekleniyor.
Ayrıca net ticaretin, üçüncü çeyrek GSYH büyümesinden yaklaşık 1 puan götürebileceği, risklerin ise daha büyük bir negatif etkiye işaret ettiği tahmin ediliyor. Kıdemli ABD ekonomisti Matthew Martin, “Daha zayıf bir dolar, önümüzdeki aylarda ABD mallarını nispeten ucuzlatarak ihracatı destekleyebilir; ancak bu etkinin ithalat kaynaklı baskıyı telafi etmesini beklemiyoruz” dedi. Martin, “Yapay zekâ donanımına yönelik süregelen talep, öngörülebilir gelecekte sermaye mallarını güçlü tutacak” diye ekledi.
Yapay Zekâ Ticaret Açığında Güney Kore Detayı
Sermaye mallarındaki bu artışın arkasında bir ülke öne çıkıyor: Güney Kore.
Temmuz ayında, Güney Kore’nin ABD’ye ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68,7 artarak 17,43 milyar dolara ulaştı. Toplam Kore ihracatı ise 98,89 milyar dolar ile kayıtlardaki en yüksek ikinci ay oldu ve art arda on dördüncü kez kendi takvim ayı rekorunu kırdı.
Sadece yarı iletken ihracatı 41,01 milyar dolara yükseldi; bu, yüzde 178,8’lik bir artış anlamına geliyor ve üst üste ikinci ayda 40 milyar doların üzerinde gerçekleşti.
Bu bir tesadüf değil. ABD, yapay zekâ veri merkezleri inşa ediyor. Güney Kore ise bu merkezlerdeki en kritik bileşenlerden bazılarını, yani belleği sağlıyor.
Yapay zekâ sistemleri, işlemciler ile bellek arasında verinin hızlıca taşınabilmesi için yüksek bant genişliğine sahip belleğe (HBM) ihtiyaç duyuyor.
Samsung Electronics (SSNLF), SK Hynix (SKHY) ve Micron Technology (MU), küresel DRAM üretiminin yüzde 95’inden fazlasını kontrol ediyor. Üç şirket de wafer kapasitelerini, yapay zekâ hızlandırıcılarının yanında yer alan bu üst üste yığılmış yüksek bant genişlikli bellek çiplerine kaydırmış durumda.
SK Hynix, 2026 kapasitesinin fiilen satıldığını açıkladı. CEO Kwak Noh-jung, temmuz ayında yaptığı açıklamada, 2027’nin sektör tarihinde arz tarafında en kötü yıl olacağını söyledi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
