E

Enflasyon vergisi, h├╝k├╝metlerin hazine a├ž─▒klar─▒n─▒ kapatmak i├žin kulland─▒─č─▒ dolayl─▒ bor├žland─▒rma sistemidir. Para transfer sistemi olarak da adland─▒r─▒lan modelde, devletler sahip olduklar─▒ bor├žlar─▒ hayat pahal─▒l─▒─č─▒yla azaltmaya ├žal─▒┼č─▒r. Enflasyon dolayl─▒ vergi oldu─ču i├žin halk taraf─▒ndan daha kolay bir ┼čekilde kabul edilebilir. 

Enflasyon vergisi nedir sorusunun yan─▒t─▒, dolayl─▒ y├Ântemlerle bir gelir elde etme sistemi ┼čeklinde verilebilir. H├╝k├╝metler bor├žlar─▒n─▒ ├Âdeyemeyecek duruma geldi─činde piyasadaki fiyat art─▒┼č─▒na izin verir. Bu sayede para arz─▒na cevap verebilecek nakit ak─▒┼č─▒ piyasaya sunulur. Kontroll├╝ bir ┼čekilde toplanan vergi t├╝r├╝, devletin bor├žlar─▒nda azalma sa─člar; ancak halk─▒n al─▒m g├╝c├╝n├╝ tehdit eder. Bu nedenle piyasada ne denli bir enflasyon yarat─▒laca─č─▒ karar─▒ uzun analizler e┼čli─činde verilmelidir. Y├╝ksek boyutlara ula┼čan hayat pahal─▒l─▒─č─▒, vatanda┼člar─▒n refah seviyesini d├╝┼č├╝r ve al─▒m g├╝c├╝n├╝ azalt─▒r. 

Enflasyon vergisinin bir di─čer olumsuz y├Ân├╝ de do─črusal olarak artmamas─▒d─▒r. Belirli bir y├╝zdeye tabii olmayan vergi sistemi, tasarruflar ve g├╝ndelik hayattaki harcamalar vas─▒tas─▒yla al─▒n─▒r. Bu nedenle de gelir e┼čitsizli─čine neden olur. Dar gelirli kesimin servetinin azalmas─▒na neden olabilirken y├╝ksek mal varl─▒─č─▒na sahip ki┼čilerin kazanc─▒n─▒ artt─▒rabilir. Sistem, sabit varl─▒k gelirlerinde ciddi bir d├╝┼č├╝┼če sebep olur. Bu durum da piyasada panik etkisi yarat─▒r. 

Enflasyon vergisi ne anlama gelir sorusunu tam olarak anlamak i├žin h├╝k├╝metlerin neden bor├žland─▒─č─▒n─▒ da net olarak a├ž─▒klamak gerekir. Kamu bor├žlar─▒, bir devletin i├ž ve d─▒┼č organlara verece─či finansal y├╝k├╝ml├╝l├╝klerin t├╝m├╝d├╝r. Bu t├╝r bor├žlar, sava┼č ve do─čal afet gibi ola─čan├╝st├╝ durumlardan veya b├╝t├že planlamas─▒, tasarruf gibi ola─čan sebeplerden artabilir. Baz─▒ durumlarda bahsi ge├žen bor├ž t├╝rleri tahmin edilemeyen rakamlara ula┼čabilir. Bu gibi sebeplerden dolay─▒ h├╝k├╝metler para arz─▒n─▒ tamamlamak ister. Devletler, senyoraj politikas─▒ ad─▒ verilen modeli kullanarak para basma se├žene─čini tercih edebilir. Senyoraj, bor├žlar─▒ ├Âdenebilir k─▒lmaya yard─▒mc─▒ olur. Ancak gere─činden fazla para bas─▒m─▒ nakit kontrol├╝n├╝ zorla┼čt─▒r─▒r. Piyasadaki kontrols├╝z para ak─▒┼č─▒ enflasyona neden olur. Hane halk─▒ taraf─▒ndan elde edilen birikimler harcanmak zorunda kal─▒r. B├Âylelikle tasarruflar, devlet hazinesine ge├žerek vergi sistemi yarat─▒lm─▒┼č olur. 

Enflasyon vergisi, devletin borcunu azalt─▒r; ancak paran─▒n halktan temin edilmesine yol a├žar. ├ťstelik kontrols├╝z enflasyon, paran─▒n de─čerini ├žok├ža d├╝┼č├╝rerek d├Âviz ve alt─▒n gibi bor├ž t├╝rlerini ├Âdemeyi zorla┼čt─▒rabilir. Bu t├╝r bir vergi sistemi d─▒┼čsal bor├žlanma t├╝rlerinde yeterince verimli de─čildir. Ekonomik model, vatanda┼čtan devlete giden net bir para ak─▒┼č─▒ sa─člamad─▒─č─▒ i├žin h├╝k├╝metler taraf─▒ndan s─▒k├ža kullan─▒l─▒r. Ba┼čta Almanya olmak ├╝zere Amerika ve T├╝rkiye gibi ├╝lkeler enflasyon vergisi sistemini kullanm─▒┼čt─▒r. Bu modelin yayg─▒n olarak tercih edilmesinin alt─▒nda yatan en ├Ânemli sebep enflasyonun dolayl─▒ bir vergi t├╝r├╝ olmas─▒d─▒r. Devletler halktan do─črudan bir para talep etmedi─či i├žin bu sistemin kabul g├Ârme olas─▒l─▒─č─▒ di─čer modellere g├Âre daha fazlad─▒r. 

Enflasyon vergisini daha iyi anlamak i├žin ├Ârneklendirme yap─▒labilir. X ├╝lkesinde ya┼čayan ve ayl─▒k 2000 birim para kazanan bir aileyi ele alal─▒m. Ailenin geliri senyoraj nedeniyle %5 oran─▒nda artarak 2100 birim olarak de─či┼čir. Bu sayede evde harcanmaya gerek duyulmayan 100 birim para saklanabilir. Hane halk─▒, giderlerinde bir de─či┼čiklik olmazsa, bu paraya tasarruf g├Âz├╝yle bakar. %5ÔÇÖlik de─či┼čiklik piyasaya sunulmayarak saklan─▒r. Oysa ki enflasyon sonucunda giderlerde de do─črusal bir art─▒┼č ya┼čan─▒r. Bu nedenle de aile paray─▒ harcamak zorunda kal─▒r. B├Âylece h├╝k├╝metler var olan veya olma potansiyeline sahip tasarruflar─▒ hazinesine yeniden kazand─▒r─▒r.