Yapay zekâ alanındaki yatırım yarışı, 1990’ların sonundaki telekom patlamasını gölgede bırakacak boyutlara ulaşıyor. Güncel piyasa tahminlerine göre, ABD’li büyük teknoloji şirketlerinin önümüzdeki 12 ayda sermaye harcamalarına yaklaşık 916 milyar dolar ayırması bekleniyor. Bu rakamın bir sonraki yıl neredeyse 1,2 trilyon dolara çıkacağı öngörülüyor.
Önceki yatırım patlamalarıyla karşılaştırıldığında tablo daha da çarpıcı. Apollo Global Management Başekonomisti Torsten Slok’un derlediği verilere göre, büyük teknoloji şirketlerinin sermaye harcamalarının 2027’de ABD GSYH’sinin yaklaşık %3,1’ine ulaşması bekleniyor. Telekom yatırımları ise dot-com altyapı patlamasında en fazla %1,2’ye çıkmıştı. Yani bugünkü yapay zekâ yatırımları, ekonomiye oranla neredeyse üç kat daha büyük bir seviyeye ulaşabilir. Üstelik telekom patlamasının aksine, harcamalar hâlâ hızlanıyor.
E-posta ile paylaşılan bir notta Slok, yapay zekâ altyapısının büyüklüğünden çok, büyüme hızının daha önemli olabileceğini vurguladı. “Önemli olan payın seviyesi değil, ne kadar değiştiği; çünkü bu, GSYH’ye eklenir ya da çıkar,” dedi.
Rakamlar bu hızlanmayı net şekilde ortaya koyuyor. Veri merkezi yatırımlarının GSYH içindeki payının 2023’teki %0,6’dan 2027’de %3,1’e çıkması bekleniyor; bu da %2,5 puanlık bir artış anlamına geliyor. Telekom yatırımları ise 1990’ların sonunda sadece %0,4 puan artmıştı. Konut patlaması bile 1990’ların ortasından 2005 zirvesine kadar sadece %2,2 puan eklemişti. Slok, “Bu ölçüme göre, veri merkezi yatırımları en büyük sermaye harcaması döngüsü,” dedi.
Büyüme hızı ise daha da dikkat çekici. Veri merkezi yatırımlarının 2025’te GSYH’nin %1,4’ünden 2027’de %3,1’ine çıkması bekleniyor. Bu, yılda yaklaşık %0,85 puanlık bir artış demek. Konut sektörünün en hızlı büyüme dönemi yılda %0,5 puan civarındaydı. Telekom ise en fazla %0,15 puana ulaşmıştı. Slok, “Yapay zekâ döngüsü, konut patlamasının en hızlı döneminin neredeyse iki katı hızda ilerliyor,” dedi.
Altı Şirket Yapay Zekâ Yatırım Yarışını Sürüklüyor
Güncel piyasa tahminlerine göre, altı ABD’li büyük teknoloji şirketi önümüzdeki 12 ayda yaklaşık 916 milyar dolar harcayacak. Sonraki 12 ayda ise bu rakam 1,17 trilyon dolara yaklaşacak.
Şirketlerin önümüzdeki iki yıl için öngörülen sermaye harcamaları şöyle:
– Amazon.com Inc. (AMZN): 220,3 milyar dolar (ilk 12 ay), 268,8 milyar dolar (ikinci yıl)
– Alphabet Inc. (GOOGL): 201,6 milyar dolar, 288,1 milyar dolar
– Microsoft Corp. (MSFT): 192,2 milyar dolar, 212,5 milyar dolar
– Meta Platforms Inc. (META): 139,5 milyar dolar, 187,3 milyar dolar
– Oracle Corp. (ORCL): 91,7 milyar dolar, 101,2 milyar dolar
– SpaceX (SPCX): 70,6 milyar dolar, 116,6 milyar dolar
Toplam: 916 milyar dolar (ilk yıl), 1,175 trilyon dolar (ikinci yıl)
Ed Yardeni, perşembe günü yayımladığı bir notta, “Yapay zekâ altyapı yatırımları adeta ekonomiye özel bir teşvik programına dönüştü,” dedi. “Ve elbette, devlet bütçe açığı da hâlâ oldukça teşvik edici.”
Dikkat çekici olan sadece büyüklük değil. Şirketler tahminlerini sürekli yukarı yönlü revize ediyor. Amazon, 2026 nakit sermaye harcaması tahminini bellek maliyetlerinin artması nedeniyle yaklaşık 200 milyar dolardan 220 milyar dolara yükseltti. AWS, ek harcamalara rağmen kapasite kısıtlarının süreceğini öngörüyor.
Alphabet, 2026 sermaye harcaması beklentisini önceki aralığından 15 milyar dolar artırarak 195-205 milyar dolara çıkardı. Google Cloud’un geliri geçen çeyrekte %82 arttı.
Microsoft, 2026 takvim yılı için yaklaşık 190 milyar dolarlık sermaye harcaması bekliyor. Bunun yaklaşık 25 milyar doları, bileşen fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Şirket, 2026 boyunca bilgi işlem kapasitesinin kısıtlı kalmasını bekliyor.
SpaceX ise yarışa farklı bir boyut katıyor. Şirketin geçen çeyrekteki sermaye harcamaları yaklaşık 18,4 milyar dolara ulaştı; bunun 15,8 milyar doları yapay zekâ genişlemesine ayrıldı. Analistler, SpaceX’in iki yıl içinde sermaye harcamalarında Oracle’ı geçmesini bekliyor.
Yapay Zekâ Talebi Beklentileri Karşılamazsa Ne Olur?
İşte burada telekom karşılaştırması rahatsız edici bir hâl alıyor. Telekom yatırımları, şirketler talebin üzerinde kapasite inşa ettikten sonra çökmüştü. Bugünün büyük teknoloji şirketleri çok daha güçlü bilançolara sahip. Ancak yatırım döngüleri her iki yönde de işleyebilir.
Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlanma bugün ekonomik büyümeye güçlü bir destek sağlıyor. Ancak yapay zekâ talebi beklentileri karşılamazsa, bu durum kırılganlık yaratabilir. Slok, “Yılda %0,85 puan artan bir döngü, benzer hızda tersine dönebilir. Asıl makro risk, yapay zekâ talebi beklentileri karşılamazsa bu hızda bir çözülme yaşanmasıdır,” dedi.
Şu anda yatırımcılar, yarım trilyon dolara yaklaşan yıllık harcamanın yarı iletkenlerden enerjiye ve altyapıya kadar birçok sektöre etkisini izliyor. Ancak bu altyapıyı haklı çıkaracak gelirler gelmezse riskler başlıyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
