Fed Başkanı Kevin Warsh, ilk Jackson Hole konuşmasında finansal koşulların kısıtlayıcı olmadığını ve temel enflasyonda anlamlı bir iyileşme görülmediğini belirtti. Bu şahin değerlendirme, faiz artışı ihtimalini güçlendirirken, ileriye dönük yönlendirmeyi ise reddetti.
Görevdeki 100. gününü geride bırakan Warsh, Wyoming’de düzenlenen Kansas City Fed sempozyumunda ABD ekonomisinin son dönemdeki şoklara rağmen güçlendiğini, iş gücü piyasasının tam istihdamla uyumlu olduğunu ve enflasyonun hâlâ Fed’in ana odağı olduğunu vurguladı.
Warsh, gelecek ay ne yapacağına dair bir sinyal vermedi ancak faiz artışına karşı olan çoğu argümanı ortadan kaldırırken, artış lehindeki gerekçeleri güçlendirdi.
Warsh, “Ekonominin genel performansından bugün etkilendim; görünüşe göre ekonomi güçlenmiş durumda” dedi.
“Bir ekonominin dayanıklılığının göstergesi, şoklara ne kadar iyi karşı koyduğudur. Bu açıdan hem Main Street hem de Wall Street dikkat çekici şekilde dirençli” ifadelerini kullandı.
Enflasyon konusunda Warsh, PCE endeksinin son 12 ayda yüzde 3,7, son 6 ayda ise yüzde 4,1 seviyesinde olduğunu; sepetin bileşenlerinin yüzde 54’ünün son bir yılda yüzde 3’ten fazla arttığını, pandemiden önceki 20 yılda ise bu oranın yüzde 32 olduğunu belirtti.
Beklentileri aşan yaz dönemi verilerinin “temel eğilimlerde anlamlı bir iyileşme olduğuna işaret etmediğini” söyledi.
Fed Başkanı, “Şu anda Fed’in ana odağı fiyatlar olmalı” diyerek net bir mesaj verdi.
Aynı şekilde, “Temel enflasyonun hedefimize doğru açık ve yeterli hızda ilerlediğinden emin olmalıyız. Aksi takdirde yapacak işimiz var” dedi.
Bu değerlendirme, büyümeyi desteklemek için ek teşvik ihtimalini ortadan kaldırırken, piyasaların tepkisiyle birlikte kısıtlayıcı önlemlerin kapısını araladı.
Haberin yazıldığı sırada, 10 yıllık ABD Hazine tahvili getirisi cuma günkü zirvesinden yüzde 0,5 düşüşle yüzde 4,67’ye, 30 yıllık getiri ise yaklaşık yüzde 0,9 gerileyerek yüzde 5,16’ya indi. Dolar endeksi ise gün içi dip seviyesinden yüzde 0,4 artışla yaklaşık 99,4 puana yükseldi.
Yatırımcılar, 15-16 Eylül’deki Fed toplantısında yüzde 0,25’lik faiz artışı olasılığını Warsh’ın konuşmasından önceki yüzde 35’ten yüzde 55’e çıkardı.
ABD ekonomisinin performansı
Warsh, konuşmasının başında tarihte bir dönüm noktasına işaret ederek, yapay zekâ teknolojisinin savunucularının öngördüğünden daha hızlı ilerlediğini söyledi.
Sadece iki büyük laboratuvarda yıllıklandırılmış yapay zekâ token satışlarının 100 milyar doları aştığını ve bunun bir yılda yüzde 500’den fazla arttığını belirtti.
Yapay zekânın “yeni bir değişken, potansiyel olarak yeni bir üretim faktörü” olduğunu vurgulayan Warsh, bunun verimliliği ne zaman ve ne ölçüde artıracağı, iş gücünü tamamlayıp tamamlamayacağı ve getirilerin nihayetinde nereye yöneleceği gibi Fed’in henüz yanıtlayamayacağı sorular doğurduğunu ifade etti.
Fed bünyesinde verimlilik ve istihdam üzerine yeni bir çalışma grubu oluşturulduğunu, ancak bu grubun tavsiyelerinin mevcut politika kararlarını etkilemeyeceğini belirtti.
Warsh, ABD ekonomisine dair olumlu görüşünü destekleyen kapsamlı kanıtları da sıraladı.
Ekipman ve maddi olmayan varlıklara yapılan iş yatırımlarının yaklaşık yüzde 9 büyüdüğünü, bunun 2021’den bu yana en hızlı seviye olduğunu ve bu yılki sermaye harcamalarındaki büyümenin yarısından fazlasının yapay zekâ yatırımlarından kaynaklandığını söyledi.
S&P 500 şirketlerinin kârlarının yıllık bazda yüzde 20’den fazla arttığını, kredi spreadlerinin tarihi düşük seviyelere yakın olduğunu ve bankaların kredi standartlarını gevşettiğini belirtti. Konut ve tarım sektörlerinde zorluklar olduğunu kabul eden Warsh, genel olarak “geniş finansal koşulları kısıtlayıcı olarak tanımlamanın zor olacağını” ifade etti.
İşsizlik oranının yüzde 4,1 ile tarihsel olarak düşük seviyede olduğunu, işsizlik başvurularının ise son on yılların en düşük seviyelerine yakın olduğunu, enflasyonun ise istisna oluşturduğunu söyledi.
İleriye dönük yönlendirme yok
Fed Başkanı, göreve başladığı mayıs ayından bu yana eleştirilen, gelecekteki adımlar hakkında sinyal vermeme kararını savunmaya önemli bir bölüm ayırdı.
Warsh, ileriye dönük yönlendirmenin 2008 krizinde kendisinin de dahil olduğu meslektaşları tarafından benimsendiğini ve o dönemde gerekli olduğunu, ancak “artık işlevini yitirdiğini” ve “açıklık adına belirsizlik yaratma riski taşıdığını” söyledi.
Warsh, piyasaların Fed’i, Fed’in ise piyasaları okuduğu bir “ayna salonu” sorununa karşı uyardı ve bunun her iki tarafı da yeni gelişmelere karşı körleştirdiğini belirtti.
“Piyasa katılımcılarının bir sonraki işlemleri için öncelikle Fed’e bakacağı bir rejime izin vermemeliyiz” diyen Warsh, bu tür hataların maliyetinin “finansal elitlere” değil, yüksek enflasyon veya güvencesiz işlerle karşı karşıya kalan hanehalkına yüklendiğini vurguladı.
Warsh, ayrıca açık bir tepki fonksiyonu yayımlanması çağrılarını da reddetti ve ekonomik bilginin mekanik bir kurala izin vermediğini savundu.
Bunun yerine altı ilke ortaya koydu: Gelen verileri sorgulamak, eski verilere güvenmemek; arz-talep dengesini değerlendirmenin kesin olmadığını kabul etmek; yüzde 2’lik PCE hedefini sabit ve değişmez görmek; iki görevi birbirinin alternatifi olarak değil, birlikte sürdürmek; alışılmışın dışındaki araçlar yerine kısa vadeli faiz oranlarına odaklanmak ve paranın kendisinin önemli olduğunu unutmamak.
Warsh, “Bugün burada bir karara değil, bir disipline bağlılığımı ifade ediyorum” diyerek konuşmasını tamamladı.
Karar, bir sonraki Fed toplantısında, 16 Eylül’de açıklanacak.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: euronews.com
