Eylül ayı, piyasalarda kendine has bir üne sahip. Tarihsel olarak yılın en dalgalı ayı olarak bilinse de, VIX endeksinin yükseleceğine dair yapılan işlemler yazı tura atmak kadar belirsiz sonuçlar veriyor. TradingView verilerine göre, Cboe Volatilite Endeksi (VIX), 1990’dan bu yana Eylül ayında ortalama %8,2 yükseldi. Bu oran, takvimdeki en güçlü aylık ortalama ve Ağustos ile Şubat’ın önünde yer alıyor. Ancak VIX, 36 Eylül ayının sadece 18’inde ayı yükselişle tamamladı.
Son beş Eylül ayında ise dikkat çekici bir durum yaşandı. VIX, üst üste beş Eylül ayında artış gösterdi:
2021 Eylül’de %40,27
2022’de %22,24
2023’te %29,13
2024’te %11,96
2025’te %6,12
Bu, Eylül ayında ilk kez yaşanmıyor. VIX, 1991’den 1995’e ve 1999’dan 2003’e kadar üst üste beş Eylül ayında yükselmişti. Her iki seride de artış beşinci yılda sona erdi. 1990’dan bu yana VIX, hiç altı Eylül üst üste yükselmedi. Endeks Eylül başında 16 seviyesine yakın işlem görürken, bu ay bu sıra dışı mevsimsel modelin yeni bir testi olacak. Bu seri altıya ulaşacak mı?
Aşırı Olaylar Muhtemelen Sorumlu
Eylül ayındaki %8,16’lık ortalama artış, volatilitenin her yıl bu kadar yükseldiği anlamına gelmiyor. 2008 Eylül’ünde, küresel finans krizinde, VIX %90,75 sıçradı. Bu, 1990’dan bu yana üçüncü en büyük aylık VIX artışıydı. Sadece Ağustos 2015’teki %134,57’lik ve Şubat 2020’deki %112,90’lık artışlar daha büyüktü. Bu nedenle Eylül volatilite işlemleri dikkatli yapılmalı. Tarihsel sinyal, VIX’in genellikle patladığı değil, Eylül’ün piyasalar stres altındayken olağanüstü büyük volatilite şokları ürettiği yönünde.
Wall Street Riski İzliyor mu?
Bank of America teknik stratejisti Paul Ciana, Ağustos ayında yayımladığı notta, “Volatilite döngü diplerine yakınken ve Ağustos-Ekim aylarında mevsimsel riskler artarken, mevcut seviyeler koruma eklemek için fırsat sunabilir” dedi. Bu önemli çünkü volatilite şu anda düşük seyrediyor. Volatilite düşükken, yatırımcılar daha düşük maliyetle aşağı yönlü koruma satın alabiliyor. Piyasalarda ani bir dalgalanma olursa, bu koruma daha değerli hale gelebilir. Ciana, Eylül’de bir satış dalgası öngörmüyor. Bunun yerine, düşük mevcut volatilite ile mevsimsel olarak daha riskli bir dönemin çeliştiğine dikkat çekiyor.
Ve bu yıl, takvimi izlemek için başka bir neden daha var.
Fed Toplantısı Tam Ortasında
Bu yıl, önemli bir piyasa olayı, tarihsel Eylül risk penceresinin tam ortasına denk geliyor. Federal Açık Piyasa Komitesi, 15-16 Eylül’de toplanacak ve yeni Ekonomik Projeksiyonlar Özeti’ni yayımlayacak. Bu projeksiyonlar, yatırımcılara ekonomik büyüme, işsizlik, enflasyon ve faiz oranlarına dair yeni tahminler sunacak. Eylül güncellemesiyle birlikte, tahmin ufku ilk kez 2029 yılına kadar uzatılacak. Bu da piyasalara yeni bir volatilite kaynağı ekliyor.
VIX’e maruz kalmak isteyenler için ProShares VIX Short-Term Futures ETF (VIXY) takip edilebiliyor. Bu fon, her ay daha pahalı vadeli kontratlara geçiyor ve piyasalar sakin kaldığında değer kaybediyor.
Artık soru sadece Eylül’ün dalgalı olup olmayacağı değil. Tarihsel olarak dalgalı bir ay, beş yıllık VIX yükseliş serisi ve önemli bir Fed toplantısı aynı anda çakışacak mı? Yatırımcılar için bu, Eylül ayını daha ilginç kılabilir.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
