Verisk’in (VRSK) felaket modelleme birimi, küresel sigorta sektörüne yönelik 2026 Küresel Modellemiş Felaket Kayıpları Raporu’nu yayımladı. Yıllık olarak hazırlanan rapora göre, sigorta sektörünün ortalama bir yılda 171 milyar dolar sigortalı felaket kaybına karşı hazırlıklı olması gerekiyor. Bu rakam, geçen yıla kıyasla 19 milyar dolar artış göstererek Verisk’in bugüne kadar açıkladığı en yüksek tahmin oldu. Sektörün kayıp ölçütü, ABD’de on yıl aradan sonra ilk kez kasırga karaya ulaşmayan bir yıl geçirilmesine rağmen yükseldi. Bu durum, dünya genelinde hem mülk değerlerinde hem de sigortalı varlıklarda devam eden büyümeyi yansıtıyor.
Verisk Catastrophe and Risk Solutions Başkanı Rob Newbold, sakin geçen bir kasırga sezonunun piyasada riskin azaldığı algısı yaratabileceğini, bunun da fiyatların gevşemesine, sigortacıların daha fazla riski kendi portföylerinde tutmasına ve yeni iş yazmak için daha fazla sermayenin rekabet etmesine yol açabileceğini belirtti. Ancak 2025’in, temel risk ortamının değiştiğini ve ABD kasırga faaliyetinin düşük olduğu yılların artık daha sakin bir felaket ortamı anlamına gelmediğini gösterdiğini vurguladı.
Üst üste altıncı yıl küresel sigortalı felaket kayıpları 100 milyar doların üzerinde gerçekleşti. Bu tablo, depremler ve kasırgalar gibi şiddetli risklerden ziyade, rekor seviyedeki orman yangınları ve yaygın dolu, rüzgar ve hortum hasarına yol açan şiddetli fırtına faaliyetleriyle şekillendi.
Newbold, daha dinamik bir risk ortamının, felaket modellerinin sigortacıların fiyatlama, sermaye tahsisi ve risk transferi kararlarını yalnızca tek bir sezonun sonucuna değil, tüm risk yelpazesine göre almalarına yardımcı olduğunu belirtti.
Verisk’in 171 Milyar Dolarlık Kayıp Ölçütü Ne Anlama Geliyor?
Raporun öne çıkan rakamı, Verisk’in küresel sigortalı ortalama yıllık kaybı (AAL) olarak adlandırılıyor. Bu, şirketin küresel model portföyü üzerinden yapılan simülasyonlarla elde edilen, felaket riskine dair uzun vadeli bir tahmin. Bu rakam, 2026 veya başka bir yıl için kayıp tahmini değil; sigortacıların farklı olay, risk ve bölgelerdeki potansiyel kayıpları değerlendirmek için kullanabileceği bir ölçüt.
Rakamı daha iyi anlamak için bazı ek bilgiler öne çıkıyor:
– ABD, modellenen sigortalı felaket riskinin büyük kısmını oluşturuyor. 171 milyar dolarlık küresel sigortalı AAL’nin 117 milyar doları (yüzde 68) ABD’ye ait.
– Şiddetli fırtınalar, modellenen sigortalı felaket riskinin yüzde 40’ını oluşturuyor ve bu oran diğer tüm risklerden daha yüksek. Bu risk, Verisk’in küresel sigortalı AAL’sine en büyük katkıyı sağlıyor. Onu tropikal siklon (yüzde 27), deprem (yüzde 10), kış fırtınası (yüzde 9), sel (yüzde 7) ve orman yangını (yüzde 6) izliyor. 2025’te de tek bir kasırga yerine, sık yaşanan riskler sektör kayıplarını belirledi.
– Şiddetli bir felaket yılı, küresel sigortalı AAL’nin neredeyse üç katı kayıp yaratabilir. Raporda, giderek daha şiddetli ancak olası kayıp senaryoları da inceleniyor: Sektörde yıllık yüzde 1 olasılıkla yaşanabilecek 100 yıllık bir dönemde, modellenen toplam sigortalı kayıplar 477 milyar dolara ulaşıyor. 250 yıllık dönemde ise bu rakam 606 milyar dolara çıkıyor.
Verisk bu raporu ilk kez 2012’de yayımladığında, tahmini küresel sigortalı AAL 59 milyar dolardı. Bugün bu rakam 171 milyar dolara çıkarak neredeyse üç katına ulaştı. Bu değişim, Verisk’in model kapsamını 20’den fazla ülke ve bölgeye genişletmesi, bilim, veri ve modelleme yöntemlerindeki ilerlemeler, risk algısındaki güncellemeler ve sigortalı varlık büyümesiyle de bağlantılı.
Riskin Ötesinde Kayıpları Artıran Faktörler
Felaket kayıpları, yalnızca bir yıldaki fırtına, orman yangını veya depremlerin sayısı ve şiddetiyle şekillenmiyor. Uzun vadeli bazı eğilimler, risk altındaki mülk değerini ve gelecekteki felaketlerin potansiyel maliyetini artırmaya devam ediyor:
– Sigortalanacak daha fazla mülk var. Verisk’in modellediği ülkelerdeki mülk riski, 2021’den bu yana yıllık yaklaşık yüzde 7 büyüdü. Bu artışta hem yeni inşaatlar hem de varlık değerlerindeki yükseliş etkili oldu.
– Yeniden inşa maliyetleri artıyor. ABD’de konut yeniden inşa maliyetleri, 2021’den bu yana yıllık yaklaşık yüzde 5 yükseldi. Bu oran, tüketici enflasyonunun üzerinde ve felaket aktivitesi değişmese bile potansiyel kayıp maliyetini artırıyor.
– Daha fazla insan ve mülk, riskli bölgelerde yoğunlaşıyor. Nüfus artışı, felaket riski yüksek bölgelerde devam ediyor. Gelişmeler ise sel ovaları, orman yangını bölgeleri ve diğer yüksek riskli alanlarda yayılıyor. Örneğin İngiltere’de tek ailelik evlerin yüzde 7,1’i hâlihazırda 100 yıllık sel ovasında yer alıyor. 2022-2024 arasında inşa edilen her dokuz yeni evden biri sel riski olan bölgede bulunuyor. Verisk’in modellerine göre bu oran 2050’ye kadar her yedi yeni evden birine çıkabilir.
Bu eğilimler, hava koşullarından bağımsız olarak sigortalı felaket kayıplarını artırıyor ve sektörün risk ölçütünün neden yükselmeye devam ettiğini açıklıyor.
Uygulamada Ne Anlama Geliyor?
Verisk’in modelleri, 2025 gibi bir yıla ABD’de karaya ulaşan büyük bir kasırga eklenmesi halinde, yıllık sigortalı felaket kayıplarının yaklaşık 200 milyar dolara çıkabileceğini gösteriyor. Sektör raporları, 2025 yılı için toplam sigortalı kayıpların 107-129 milyar dolar aralığında gerçekleştiğini belirtiyor. Bu rakam, tek bir büyük olaydan değil, bir yıl içindeki tüm risklerin toplamından oluşuyor. Verisk’in raporu, bu rakamı sektörün hazırlıklı olması gereken öngörülebilir bir senaryo olarak ele alıyor. Tüketiciler için ise, önemli doğal felaketlerin arttığı bir yıl; primlerde artış, poliçe koşullarında değişiklik ve en çok etkilenen bölgelerde sonraki yıllarda daha az sigorta teminatı anlamına gelebilir.
Sakin Bir Kasırga Sezonu Neden Sakin Bir Yıl Değil?
Verisk’in raporu, ABD’de karaya ulaşan kasırganın olmadığı bir yılın, piyasada fiyatların düşmesine ve sigorta koşullarının gevşemesine yol açabileceğini, oysa bu dönemlerde disiplinin daha da önemli olduğunu vurguluyor. Raporda, düşük kayıplı yılların, felaket modellerinin sigortacıların dayanıklılığı ve oynaklığı ayırt etmesine yardımcı olduğu dönemler olduğu belirtiliyor.
Verisk Catastrophe and Risk Solutions Başkan Yardımcısı ve Baş Araştırma Sorumlusu Dr. Jay Guin, 171 milyar dolarlık rakamın tek bir kasırga sezonunun veya bir yılın kayıplarıyla belirlenmediğini, bunun yerine mevcut risk verileri ve güncel iklim koşullarıyla şekillenen, farklı risk ve bölgelerdeki potansiyel olayların geniş dağılımını yansıttığını ifade etti. Bu daha geniş bakış açısı, sektörün yalnızca geçmiş deneyimlerle ortaya çıkmayan kayıp senaryolarına da hazırlıklı olmasını sağlıyor.
Küresel Koruma Açığı Devam Ediyor
Raporda, kalıcı ve dengesiz bir koruma açığı da sayısal olarak ortaya konuyor. Küresel ölçekte, doğal felaketlerden kaynaklanan ekonomik kayıpların yalnızca yaklaşık yüzde 38’i sigortalı. Bu da modellenen ekonomik AAL’nin 450 milyar doların üzerinde olduğu anlamına geliyor. Avrupa’da ise bu açık küresel ortalamadan daha geniş: Bölgenin yıllık beklenen ekonomik felaket kayıpları 110 milyar dolar seviyesinde, ancak bunun yalnızca 24 milyar doları (yüzde 22) sigortalı. Temmuz 2025’te Orta Teksas’ta yaşanan ve son 50 yılın en ölümcül sel felaketi olan ani su baskınları, ulusal sel sigortası sahiplik oranının yüzde 3 olduğu bir bölgede meydana geldi. En çok etkilenen ilçede bu oran yüzde 2,5 seviyesindeydi. Mart 2025’te Myanmar’da meydana gelen depremde ise, yaklaşık 12 milyar dolarlık ekonomik kaybın yalnızca 100 milyon dolardan azı sigortacılar tarafından karşılandı.
Newbold, koruma açığını daraltmanın daha geniş sigorta erişimi ve riskin net bir şekilde anlaşılmasını gerektirdiğini belirtti. Model kapsamını genişleterek ve hem Verisk hem de üçüncü taraf modelleri platformlarında erişime açarak, sigortacıların daha fazla pazarda riski değerlendirmesine ve sigorta kapsamı yetersiz kalan topluluklara ulaşmasına yardımcı olduklarını ifade etti.
Rapor Hakkında
2026 Küresel Modellemiş Felaket Kayıpları Raporu, Verisk’in sigorta ve reasürans müşterilerinin her gün kullandığı felaket modelleme yazılımı ve modelleriyle hazırlanıyor. 120’den fazla ülke ve bölgeyi kapsayan bu modeller sayesinde, rapordaki rakamlar müşterilerin kendi ortamlarında da test edilebiliyor.
Verisk’in felaket modelleri, Verisk Analytics, Inc.’in tamamına sahip olduğu iştiraki AIR Worldwide Corporation tarafından geliştiriliyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: quiverquant.com
