Uniswap Labs, Uniswap v4 üzerinde Permissioned Pools (İzinli Havuzlar) özelliğini başlattı. Bu yeni özellik, serbestçe her cüzdan arasında işlem göremeyen regüle varlıklar için zincir üstü erişim kontrolleri ekliyor.
Açık kaynaklı hook standardı sayesinde, onaylı kullanıcılar tokenlaştırılmış fonlar, menkul kıymetler, hisse senetleri ve diğer kısıtlı varlıkları otomatik piyasa yapıcı (AMM) havuzları üzerinden takas edebiliyor. Uniswap, regüle zincir üstü varlık ihraç ve yönetimi yapan şirketlerle birlikte çalışarak geliştirdiği bu ürünü 23 Temmuz 2026’da duyurdu. Sistem, ihraççıların uyumluluk kontrollerini zincir üstünde görünür ve uygulanabilir kılıyor.
Lansman ortakları arasında Superstate, Securitize ve Dowgo yer alıyor. Her bir ortak, standardın veya uyumluluk bağlantılarının geliştirilmesine katkı sağladı. Bu yenilik, Uniswap v4’teki mevcut havuzlarda herhangi bir değişikliğe yol açmıyor. Standart havuzlar izin gerektirmeden işlem görmeye devam ederken, ihraççılar kimlik doğrulama, transfer kuralları veya yatırımcı uygunluğu gerektiren varlıklar için kısıtlı formatı tercih edebiliyor.
Uniswap Permissioned Pools Nasıl Çalışıyor?
Permissioned Pools, her takas öncesinde ihraççı tarafından yönetilen bir izinli listeyi kontrol ediyor. Aynı kontrol, bir kullanıcı likidite sağlayıcı pozisyonu oluşturmak istediğinde de uygulanıyor. Cüzdan adresi onaylı değilse, işlem gerçekleşmiyor. Liste ve kurallar Uniswap veya genel bir arayüz yerine doğrudan ihraççı tarafından yönetiliyor. Uniswap, bu kontrollerin “protokol seviyesinde, arayüzde değil” çalıştığını belirtiyor; böylece kısıtlama havuzun akıllı sözleşme sürecinin bir parçası haline geliyor.
Sistem, geliştiricilerin işlemin belirli noktalarında havuza özel talimatlar eklemesini sağlayan Uniswap v4 hook’larını kullanıyor. Ayrıca, v4’ün sanal muhasebe sistemiyle, regüle varlıklar izinli bir sözleşme içinde kalırken takaslar hesaplanabiliyor. Onaylı yatırımcılar, geleneksel emir defteri yerine yine AMM üzerinden işlem yapıyor. Likidite sağlayıcılar varlıkları havuza sunarken, havuzun kodu fiyatlama ve takası ihraççının erişim kurallarına göre yönetiyor.
Regüle Varlıklar AMM’lere Bağlanıyor
Superstate, tokenlaştırılmış hisse senetleri ve fonlar için formatın geliştirilmesinde erken dönem tasarım ortağı olarak yer aldı. Şirket, zincir üstü finansal ürünler ihraç ediyor ve tokenlaştırılmış fonlar ile şirket hisseleri için hizmetler sunuyor. 23 Temmuz tarihli güncellemesinde, bu standardın uygun tokenlaştırılmış hisse senetlerini AMM’ler, borç verme piyasaları ve diğer onaylı finansal uygulamalarla entegre edebileceğini belirtti.
Securitize, daha geniş standardın lansmanından önce Uniswap Labs ile birlikte çalıştı. Şirketler, Securitize’in DS Protocol’ü üzerinden ihraç edilen varlıkların uyumlu zincir üstü ticaretle entegre olmasına odaklandı. Dowgo ise kimlik doğrulama ve transfer kontrollerini destekleyen ERC-3643 entegrasyonunu sağladı. Uniswap, Dowgo’nun Avrupa Birliği’nin DLT Pilot Rejimi kapsamında DLT TSS yetkilendirmesi aldıktan sonra Permissioned Pools’u kullanmayı planladığını açıkladı. Dowgo, başvurusunun Fransa’nın ACPR otoritesi tarafından incelendiğini belirtti.
Uniswap v4’te Standart Havuzlar İzin Gerektirmeden Devam Ediyor
Yeni sistem, yalnızca bir ihraççı veya geliştirici belirli bir varlık için Permissioned Pool oluşturduğunda devreye giriyor. Uniswap v4’e genel bir kimlik doğrulama eklenmiyor. Geliştiriciler, Uniswap Labs’ten onay almadan standart havuzlar oluşturmaya devam edebiliyor ve kullanıcılar mevcut protokol kurallarıyla bu havuzlara erişebiliyor.
Bu ayrım, regüle ihraççılara AMM likiditesine ayrı bir erişim yolu sunarken, protokolün genelini kapalı bir ticaret platformuna dönüştürmüyor. Uniswap, geliştiricilerin iki modelden birini seçebileceğini belirtiyor: v4 üzerinde izin gerektirmeden havuz oluşturmak veya yasal transfer koşulları olan bir varlık için kısıtlı havuz kurmak. İhraççı, izinli liste ve yatırımcı erişiminden sorumlu olurken, hook bu kararları takas ve likidite işlemlerinde uyguluyor.
Tokenlaştırılmış Varlıkların Büyümesi, Uyumluluk İhtiyacını Artırıyor
Permissioned Pools, Uniswap’ın haziran ayında web uygulaması, cüzdanı ve API’si üzerinden tokenlaştırılmış menkul kıymetleri sunmasının ardından geldi. O güncelleme, uygun kullanıcılara Apple, Nvidia ve Tesla gibi şirketlerle bağlantılı blok zinciri tabanlı ürünlere erişim sağladı. Uniswap, bazı ürünlerin doğrudan sahiplik sunmayabileceğini ve KYC, transfer veya coğrafi kısıtlamalara tabi olabileceğini vurguladı. Yeni havuz standardı, ihraççılara bu tür kuralları doğrudan ticaret altyapısında uygulama imkânı tanıyor.
Uniswap, tokenlaştırılmış varlık piyasasının 2030’a kadar 11 trilyon dolara ulaşabileceği tahminini paylaştı. Mevcut rakamlar ise bu öngörünün oldukça gerisinde. crypto.news’in aktardığına göre, Mayıs 2026’da tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının toplamı yaklaşık 34 milyar dolara, tokenlaştırılmış hisse senetleri ise 1,55 milyar dolara yaklaştı. İlgili haberlerde, transfer acentelerinin genellikle cüzdan izinli listelerini ve tokenlaştırılmış menkul kıymetlerin resmi sahiplik kayıtlarını kontrol ettiği belirtiliyor.
Düzenleyici kurumlar, bu ürünlerin sahiplik ve paydaş haklarını nasıl koruduğunu incelemeye devam ediyor. Daha önce aktarıldığı üzere, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, borsaların yatırımcı koruması ve kayıt tutma konusundaki soruları sonrası önerilen tokenlaştırılmış hisse senedi muafiyetini erteledi. Securitize CEO’su Carlos Domingo, herhangi bir çerçevenin “doğru enstrümanlara uygulanması gerektiğini” ifade etti. Permissioned Pools, işlem erişimini akıllı sözleşme seviyesinde düzenlerken, her ihraççının kendi ürünü ve piyasası için geçerli menkul kıymet yasalarına ve lisanslama kurallarına uyması gerekiyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: crypto.news
