Bir hisseye güçlü bir tezin olabilir. Sağlam bir bilanço, lehine esen sektör rüzgârı, uzun vadeli bir büyüme hikâyesi seni o pozisyona ikna etmiş olabilir. Ama en haklı tez bile beklenmedik bir habere karşı dokunulmaz değildir. Zayıf bir bilanço, ani bir düzenleme ya da küresel bir gelişme, en sevdiğin hisseyi bile kısa sürede sert biçimde aşağı çekebilir.
Peki pozisyonundan çıkmadan, tezine olan inancını korurken bu riski nasıl yönetirsin? İşte satım varantı tam da burada devreye girer.
Satım varantı: portföyünün kaskosu
Önceki yazılarda satım varantının bir varlığı belirli bir fiyattan satma hakkı verdiğini konuşmuştuk. Bu hak, elindeki hisse düşerse değer kazanır. Yani spot pozisyonun zarar ederken, satım varantın kâra geçerek bu zararı dengelemeye başlar.
Bunu bir kasko poliçesi gibi düşün. Önceden bilinen, görece küçük bir prim ödersin. Karşılığında, olası büyük bir değer kaybına karşı kendini güvenceye alırsın. Üstelik poliçeyi yaptırdıktan sonra arabayı kullanmaya devam edersin, yani hissen elinde kalır ve yukarı yönlü potansiyelinden vazgeçmezsin.
Somut bir senaryo
Diyelim 80 liradan işlem gören bir hisseden 1.000 adet pozisyonun var, yani 80.000 liralık bir yatırım. Hisseye inanıyorsun ama önümüzdeki dönemde gerçekleşebilecek bir risk seni düşündürüyor.
Kullanım fiyatı 76 lira, vadesi iki ay, çarpanı 1:1 olan bir satım varantını hisse başına 2 lira primle aldığını düşün. 1.000 adetlik koruma için toplam maliyetin 2.000 lira olur, yani pozisyonun yaklaşık %2,5’i.
Şimdi iki senaryoya bakalım.
İşler ters gider ve hisse 64 liraya düşerse: Spot pozisyonundaki kayıp 16.000 liradır. Ancak satım varantın sana 76 liradan satma hakkı verdiği için, nakdi uzlaşıda hisse başına 12 lira, toplamda 12.000 lira değer kazanır. Ödediğin 2.000 lira primi de çıkardığında, net kaybın 16.000 lira yerine yalnızca 6.000 liraya iner. Pozisyonunun büyük kısmı korunmuş olur.
Hisse beklediğin gibi yükselir ve 92 liraya çıkarsa: Spot pozisyonun 12.000 lira kazandırır. Satım varantın değersiz olarak sona erer ve kaybın yalnızca 2.000 lira primle sınırlı kalır, tıpkı kullanmadığın bir sigorta poliçesi gibi. Yani yukarı yönlü kazancının neredeyse tamamı cebinde kalır.
İki senaryoda da gördüğün şey aynı: tezini bozmadan, aşağı yönlü riskini baştan tanımlı bir çerçeveye aldın.
Tek hisse değil, tüm portföy de korunabilir
Bu mantık tek bir hisseyle sınırlı değil. Portföyün ağırlıklı olarak BIST’in geneliyle aynı yönde hareket eden hisselerden oluşuyorsa, endeks dayanaklı bir satım varantı da benzer bir kalkan işlevi görebilir.
Örneğin portföyün büyük ölçüde BIST 30 ile paralel seyrediyorsa, BIST 30 üzerine bir satım varantı, piyasa genelinde gelebilecek bir düşüşte portföyünün toplam değer kaybını yumuşatır. Tek tek her hisse için ayrı koruma kurmak yerine, tek bir araçla geniş bir alanı kısmen sigortalamış olursun.
Dürüst çerçeve: koruma da bedava değildir
Her sigortada olduğu gibi burada da bir bedel ve birkaç ince ayrıntı var.
Örneğimizde kullanım fiyatını 76 olarak, yani güncel fiyatın biraz altında seçtik. Bu, hissenin ilk 4 liralık düşüşünün, yani 80 liradan 76 liraya inişin korumanın dışında kaldığı anlamına gelir, tıpkı bir kaskodaki muafiyet gibi. Kullanım fiyatını güncel fiyata ne kadar yaklaştırırsan koruman o kadar erken devreye girer ama ödeyeceğin prim de o kadar yükselir.
İkincisi, hisse düşmezse ödediğin prim geri gelmez. Bir önceki yazıda konuştuğumuz gibi, varantın zaman değeri vade yaklaştıkça erir. Yani korumanın bir süresi vardır ve bu süre dolduğunda yenilemen gerekir.
Bu yüzden korumayı kurarken kullanım fiyatını, vadeyi ve çarpanı pozisyonuna ve endişe ettiğin süreye göre seçmek önemlidir. Amaç, ödediğin primle aldığın güvence arasında sana uygun dengeyi bulmaktır.
Özetle
Satım varantı, inandığın bir pozisyonu satmak zorunda kalmadan aşağı yönlü riski sınırlamanın esnek bir yoludur. Tek bir hisseyi de, endeksle paralel seyreden bir portföyü de küçük bir prim karşılığında düşüşe karşı kısmen sigortalayabilirsin.
Buraya kadar varantı korunma tarafından ele aldık. Son yazıda ise tüm bu bilgiyi birleştirip varantın hem yükselişte hem düşüşte, senaryo bazlı nasıl kullanılabileceğine bakacağız.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
