Küresel piyasalar haftaya tarihi bir gelişmeyle, güçlü bir rahatlama rallisiyle başlıyor. ABD ile İran’ın hafta sonu yaklaşık dört aydır süren savaşı sona erdiren ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açan bir anlaşmaya varması, risk iştahını dünya genelinde yükseltirken petrol fiyatlarını sert biçimde aşağı çekti. Aylardır piyasaların ana gündemini belirleyen jeopolitik risk geri çekilirken, gözler bu hafta toplanacak Fed’e döndü.
Jeopolitik cephede uzun süredir beklenen dönüş noktası geldi. Başkan Trump, Pazar günü sosyal medya hesabından ateşkes anlaşmasını duyurarak Hürmüz Boğazı’nın geçiş ücretsiz biçimde yeniden açılmasını ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının derhal kaldırılmasını onayladığını bildirdi. İran tarafı da Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi ve Dışişleri Bakan Yardımcısı aracılığıyla anlaşmayı teyit etti. Sızan 14 sayfalık mutabakat taslağına göre ABD petrol yaptırımlarını kaldırıyor, İran ise Hürmüz’ü 30 gün içinde yeniden açmayı taahhüt ediyor. İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya anlaşmayı bölgesel istikrar ve küresel ekonomi için bir fırsat olarak nitelendirdi. Yine de enerji akışının tamamen normalleşmesinin, Körfez’deki gemi yığılması ve mayın endişeleri nedeniyle aylar alabileceği belirtiliyor.
Anlaşma piyasalarda güçlü bir tepkiye yol açtı. Asya borsaları sabah seansında sert yükseldi. Japonya Nikkei 225 yaklaşık yüzde 5,5 primle rekor kapanışa yönelirken, Güney Kore Kospi yüzde 5,7, Tayvan endeksi yüzde 2,7 ve Avustralya ASX 200 yüzde 1,5 değer kazandı. ABD ve Avrupa vadeli endeksleri yüzde 1,2’nin üzerinde yükselirken, küresel tahviller de değer kazandı, dolar büyük para birimleri karşısında geriledi ve Bitcoin yaklaşık iki haftanın en yüksek seviyesine çıktı.
Petrol fiyatları ise sert düştü. Hürmüz’ün yeniden açılacak olması ve arz endişelerinin hızla azalmasıyla Brent petrol yüzde 4’ün üzerinde gerileyerek 83 dolara doğru indi ve üç ayın en düşük seviyesine sarktı, ABD ham petrolü ise 81 dolar civarına geriledi. Petroldeki bu çöküş, son aylarda enflasyonu yukarı iten ana unsurun ortadan kalkması anlamına geliyor ve küresel ölçekte dezenflasyonist bir etki yaratması bekleniyor.
ABD borsaları zaten Cuma günü iyimserlikle yükselmişti. S&P 500 yüzde 0,50 artışla 7.431,46 puana, Nasdaq yüzde 0,31 yükselişle 25.888,84 puana, Dow Jones ise yüzde 0,70 primle 51.202,26 puana çıkarak üst üste ikinci günü kazançla kapatmıştı. Günün yıldızı, Nasdaq’ta işlem görmeye başlayan SpaceX oldu. 135 dolarlık halka arz fiyatının üzerinde 150 dolardan açılan hisse, günü yüzde 19 yükselişle yaklaşık 161 dolardan kapatarak şirketi 2,1 trilyon dolarlık piyasa değeriyle “2 trilyon dolar kulübüne” taşıdı ve yaklaşık 75 milyar dolarlık büyüklüğüyle dünya tarihinin en büyük halka arzı oldu.
Bu hafta piyasaların odağında merkez bankaları var. Fed’in 16-17 Haziran’daki, yeni Başkan Kevin Warsh yönetimindeki ilk toplantısı, petrol fiyatlarındaki sert düşüşün ardından çok daha farklı bir zeminde gerçekleşecek. Son haftalarda enerji şoku nedeniyle faiz indirimi beklentilerini tamamen fiyatlardan çıkaran piyasalar, anlaşmayla birlikte Fed’in tonunun yumuşayıp yumuşamayacağını yakından izleyecek. Bu hafta ayrıca Japonya ve İngiltere merkez bankaları da toplanacak.
Yurtiçi piyasalar
Borsa İstanbul, anlaşma beklentisinin de etkisiyle Cuma gününü güçlü bir yükselişle kapatmıştı. BIST 100 endeksi yüzde 1,42 değer kazanarak 13.938,48 puana çıkmış ve yeniden 13.900 seviyesinin üzerine yerleşmişti. Asıl dikkat çeken ise bankacılık endeksi oldu. Endeks yüzde 6,44 gibi güçlü bir primle 17.270,36 puana sıçrayarak ralliye öncülük etti. Gün içinde 14.125 seviyesine kadar yükselen endeks, risk iştahının belirgin biçimde toparlandığını gösterdi.
Bugün ise Borsa İstanbul’un, küresel rahatlama rallisine ve özellikle petrol fiyatlarındaki sert düşüşe güçlü bir tepki vermesi beklenebilir. Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı bir ekonomi için petroldeki gerileme; enerji ithalat faturası, cari denge ve enflasyon görünümü açısından doğrudan olumlu bir gelişme. Bu çerçevede endekste yukarı yönlü bir açılış ihtimali öne çıkıyor.
Teknik açıdan 13.900 ve 13.800 destek, yukarıda ise 14.100, 14.200 ve 14.340 dirençleri izleniyor. 14.000 seviyesinin yeniden ve kalıcı biçimde aşılması, kısa vadeli teknik görünümü güçlendirecek ana eşik olarak öne çıkıyor. Bankacılık endeksindeki güçlü ivmenin sürüp sürmeyeceği de endeksin yönü açısından belirleyici olacak.
Kur tarafında dolar/TL hafta sonunu yatay geçirdi ve bu sabah 46,27 civarında, 46,20 eşiğinin üzerinde bulunuyor. Küresel ölçekte doların anlaşma sonrası gerilemesi ve risk iştahındaki artış, gelişmekte olan ülke para birimleri için olumlu bir ortam yaratıyor. Petroldeki düşüşün enflasyon görünümüne olası olumlu etkisi de TL üzerindeki baskıyı orta vadede hafifletebilir. Geçen hafta TCMB politika faizini yüzde 37’de sabit tutmuş, Mayıs enflasyonu ise aylık yüzde 1,71, yıllık yüzde 32,61 olarak açıklanmıştı. En güncel verilere göre toplam rezervler 159,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Genel olarak bugün piyasaların ana teması, ABD-İran anlaşmasının yarattığı küresel rahatlama rallisi, petrol fiyatlarındaki sert düşüş ve bunun enflasyon ile merkez bankası beklentileri üzerindeki etkisi olacak. İçeride ise Borsa İstanbul’un bu olumlu havaya ve düşen petrole ne ölçüde katılacağı izlenecek. Anlaşmanın sahada hızlı ve sorunsuz biçimde uygulanması, risk iştahının kalıcı olması açısından kritik önemini koruyor.
VİOP sabah seansı güne %2,56 artış ile başladı.
Teknik Görünümü Güçlü Hisseler
Aşağıdaki listede, BIST 100 ve S&P 500 endeksinde bulunan, fiyatı 9, 21, 50 ve 200 günlük üssel hareketli ortalamasının üstünde olan, MACD’si 0’ın üstünde, RSI göstergesi 70’ın altında, Stokastik göstergesi 80’in altında ve Stokastik RSI göstergesi 80’in altında olan hisseler piyasa değeri büyükten küçüğe sıralı olacak şekilde yer alıyor.
BIST 100
Halkbank (HALKB)
Vakıfbank (VAKBN)
Ereğli Demir Çelik (EREGL)
Coca-Cola İçecek (CCOLA)
Anadolu Efes (AEFES)
S&P 500
Micron Technology (MU)
Eli Lilly (LLY)
AMD (AMD)
Caterpillar (CAT)
Morgan Stanley (MS)
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
