ABD Savunma Bakanlığı, Alibaba Group (BABA), Baidu (BIDU) ve otomobil üreticisi BYD dahil olmak üzere çok sayıda Çinli şirketi, Çin ordusuna destek verdiklerine inandığı kuruluşlar listesine ekledi. Bu adım, Washington ile Pekin arasındaki hassas diplomatik ilişkileri daha da karmaşık hale getirdi.
Savunma Bakanlığı, pazartesi akşamı güncellenmiş “1260H listesi”ni yayımladı. Bu liste, Pentagon’un Çin’in askeri veya savunma sanayisiyle bağlantılı gördüğü şirketleri içeriyor.
Bu tanımlamalar doğrudan bir yaptırım getirmese de, Savunma Bakanlığı’nın bu ay sonundan itibaren listede yer alan şirketlerle doğrudan sözleşme yapmasını yasaklıyor. Ayrıca, 2027’den itibaren bu şirketlerin ürün veya hizmetlerinin üçüncü taraflar aracılığıyla tedarik edilmesi de engellenecek.
Baidu’nun ABD’de işlem gören depo sertifikaları %2,1 değer kaybederken, Alibaba hisseleri %0,8 ve BYD hisseleri %0,8 geriledi.
Bu eklemeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçen ay Pekin’de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı görüşmenin ardından geldi. İki lider, ticaret konusunda bir ateşkes üzerinde anlaşmış ve ortak bir yatırım ve ticaret kurulu kurulacağını duyurmuştu. Listenin güncellenmesi, iki ülke arasındaki ilişkilerde süregelen gerilimi ve Washington’un Çin teknolojisini stratejik bir tehdit olarak görmesinden kaynaklanan güvenlik endişelerini bir kez daha öne çıkardı.
Pentagon, şubat ayında benzer şekilde genişletilmiş bir listeyi kısa süreliğine yayımlamış, ardından Trump’ın Çin ziyareti öncesinde herhangi bir açıklama yapmadan geri çekmişti. Pazartesi günü yayımlanan yeni liste, büyük ölçüde şubat ayındaki güncellemeyle örtüşüyor ancak o dönemde çıkarılan Çinli bellek çip üreticileri CXMT ve YMTC’yi yeniden ekliyor. Bu şirketlerin listeden çıkarılması, o dönemde Washington’daki Çin karşıtı çevrelerden eleştiri almıştı.
Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre, listede yer alan şirketler Çin’in Devlete Ait Varlıklar Denetim ve Yönetim Komisyonu ile bağlantılı kabul ediliyor ve Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı ile olan ilişkileri nedeniyle Çin’in savunma sanayisine “askeri-sivil füzyon” katkısı sağladıkları belirtiliyor.
Listeye ayrıca biyoteknoloji devi WuXi AppTec, lidar üreticisi RoboSense Technology ve insansı robot üreticisi Unitree de eklendi. ABD’li çip üreticisi Nvidia, geçen hafta bu şirketle araştırma amaçlı robot geliştirmek için iş birliği yapmayı planladığını açıklamıştı.
Listeye yapılan bu kapsamlı eklemeler, Washington’un Çin’deki sivil teknoloji şirketlerinin devletin askeri öncelikleriyle ayrılmaz şekilde bağlantılı olduğu görüşünü yansıtıyor. Bu yaklaşım, ABD’nin Çin’in yarı iletken, yapay zekâ donanımı ve ileri üretim teknolojilerine yönelik kısıtlamalarının temelini oluşturuyor.
WuXi AppTec, bu tanımlamaya itiraz ettiğini ve listeden çıkarılmak için derhal adım atacağını açıkladı. Alibaba, Baidu ve BYD ise konuya ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cnbc.com
