Yatırım Rehberi

Panik Yok! Borsalar Düşerken İzleyebileceğin Birkaç İpucu Var

Mayıs 18, 2022 • 6 dakika okuma zamanı
Panik Yok! Borsalar Düşerken İzleyebileceğin Birkaç İpucu Var

Rusya’nın Ukrayna işgali, Uzak Doğu’da tekrar yüzünü gösteren COVID-19 karantinaları, tedarik zinciri darboğazları ve yüksek enflasyon derken Amerikan borsaları bir süredir düşüş yaşıyor. Yalnızca Amerikan borsaları da değil, Avrupa ve kripto para borsaları da düşüşte. 

Fakat paniğe hiç gerek yok! Yükselişler kadar düşüşler de borsaların doğasında vardır. Ayrıca yatırım dünyasında, yaşanan her krizin farklı bir açıdan da bir fırsat olduğu düşünülür. Peki, böyle bir ortamda yatırımlarını korumak için ne yapabilirsin? Hazırsan biraz bunları konuşalım. 

Uzak Durmakta Fayda Var: “Borsayı Zamanlamak”

Her yatırımcı, yatırımını güçlendirmek için bir strateji izler. Yatırıma ilk defa başlayanlar ve hatta yıllardır yatırım dünyasında olanların bile izlediği bir strateji (ya da bu noktada hayal demek de doğru olabilir) vardır: Hisseleri en düşük olduğu seviyeden alıp en yükseğe çıktığında satıp kâra geçmek. Yurt dışında bu mantığa “Market Timing”, yani “Borsayı zamanlamak” adı veriliyor. 

Bu mantığın veya stratejinin yanlış olduğunu söyleyemeyiz ama kusurları oldukça fazladır. Her şeyden önce, hiç kimse bir hisse senedinin gelecekteki fiyatını tam olarak tahmin edemez. Böyle bir gerçek olmasına rağmen geleceğe yönelik tahminde bulunmak ise yatırımcıların bırakamadığı bir alışkanlıktır. 

Omaha Kâhini olarak adlandırılan Warren Buffet bile bunun için şöyle söylemiştir: “Hisse senedi tahmincilerinin sahip olduğu tek değer, falcıların iyi görünmesini sağlamaktır.”

Yazının girişinde de bahsettiğimiz gibi sıklıkla düşüşlerin yaşandığı böyle bir dönemde, “borsayı zamanlamak” isteyen yatırımcılar, istemeden de olsa bu düşüşe ortak oluyor aslında. Çünkü hiç kimse hisselerin en çok ne kadar dibi göreceğini ya da en çok ne kadar yükseleceğini tahmin edemiyor. Dolayısıyla da riskten kaçmak için hisselerini satıp tüm parasını borsadan çekiyor. Bu kadar hisse satışının olduğu yerde de düşüş yaşanması kaçınılmaz oluyor.

👍 Denemekten Zarar Gelmez: “Borsada Zaman Geçirmek”

Kriz dönemlerinde “Borsayı zamanlamak” mantığının da bir antitezi var elbette: Borsada zaman geçirmek! Tüm paranı çekmeden, hisseler düştükçe ufak alımlar yapmak, hisselerin düşeceği veya yükseleceği seviyeleri tahmin etmeden borsada vakit geçirmek olarak özetleyebiliriz.

Borsalar düşüyor diye portföyündeki tüm hisseleri satmadan borsada zaman geçirdikçe, kriz dönemlerindeki borsa hareketlerini de yakından tanımış olursun. Sonuçta denizin soğuk olup olmadığını anlamak için suyun içinde olman gerekir değil mi?

🧮 Rakamlarla Örnek Vermek Gerekirse…

Charles Schwab’ın bu konuda harika bir araştırması var. 

Bu araştırma; ABD borsalarının 2001 – 2020 arasındaki getirilerini analiz ederek borsayı zamanlamanın ve borsada zaman geçirmenin yaptığın yatırıma olan etkilerini gösteriyor.

Diyelim ki 2001 yılında 500 dolarlık bir yatırım yaptın ve 2020’ye kadar belli aralıklarla borsayı zamanlayarak, en dipten alıp en yüksekten satmaya çalıştın. 

Hisselerini sattıktan sonra doğal olarak bir süre elinde nakit bulunmuş ve borsadan çekilmiş oluyorsun. Sonrasında ise tekrar hisse satın alarak elindeki nakiti tekrar borsaya sokuyorsun. 

Hisse satıp sonra tekrar hisse alana kadar geçen süreye, yani borsadan çekilip elinde nakit tuttuğun süreye “kayıp zaman” diyelim.

  • Eğer 10 günlük bir kayıp zamanın olsaydı 500 dolarlık yatırımın da 1.093 dolara yükselirdi.
  • 20 günlük bir kayıp zamanın olsaydı yatırımın 509 dolara yükselirdi.
  • 30 günlük bir kayıp zamanın olsaydı yatırımın yükselmek bir yana, düşüş yaşar ve 375 dolara gerilerdi.
  • 40 günlük bir kayıp zaman sonrasında ise yatırımın 259 dolara kadar gerilerdi.

Fakat hisse al-sat yapmadan, borsayı zamanlamadan, borsada vakit geçirmeye sürekli devam ettiğin takdirde 500 dolarlık yatırımın 1.975 dolara kadar yükselirdi.*

🤔 Peki, Uzmanlar Ne Diyor? Ne Yapıyor?

Warren Buffett, geçtiğimiz aylarda, borsanın 2021 yılının sonunda tarihi zirvesinden sert bir şekilde düşüşe geçmesiyle birlikte kenarda hazırda tuttuğu 144 milyar doları, hisse senedi satın almak için bir fırsat olarak kullanmaya başladı. 

Hatta 92 yaşındaki ünlü yatırımcının her yıl yatırımcılara yazdığı mektupta, 144 milyarın üzerindeki bu nakit paradan bahsetmiş ve aslında böylesine büyük nakit ağırlık pozisyonlardan hiç hoşlanmadığını belirterek bu dönemlerin her zaman gelip geçici olduğunu belirtmişti. 

Yani Berkshire, potansiyeli yüksek iyi şirketleri değerinin altında satın alarak herkesin kasvetli bir ruh hâline sahip olduğu bu günleri bir yatırım fırsatına dönüştürdü.

Warren Buffet’ın neden “dip”ten satın aldığını merak ediyorsan bu yazımızı inceleyebilirsin. 

Ayrıca, Midas olarak, Türkiye’deki yatırımcıların sevdiği bir isim olan Tuncay Turşucu ile yatırım üzerine sohbet ettiğimiz bir podcast serimiz var. Yakın zamanda borsalar düşerken yatırımlarımızı nasıl koruyacağımız üzerine sohbet ederken Tuncay Turşucu da yatırımcılar için şu sözleri sarf etmişti:

“Gerçek bir yatırımcıysan eğer panik yapmana gerek yok. Çünkü olaylara kısa vadeli değil uzun vadede yaklaşıyorsundur. Gerçek bir yatırımcıysan zaten sana lazım olmayacak, riskini minimum tutarak yatırım yapıyorsundur.”

Bölümün tamamını dinlemek istersen de seni buraya alalım.

✍️ Son Olarak…

Borsa grafiklerini üst üste kırmızı renkte görmenin çok da korkulacak bir şey olmadığını, bu grafiklere hangi çerçeveden baktığının önemli olduğunu umarım anlatabilmişizdir. Yazı boyunca altını çizdiğimiz gibi düşüşler borsanın doğasında var. Böyle zamanlarda bir yatırımcı olarak yatırımını korumak için doğru bir strateji izlemek her şeyden önemli.

Belki şu deyişi sen de duymuşsundur: “Her çıkışın bir inişi, her inişin de bir çıkışı vardır.”

Elbet her yeri yemyeşil göreceğimiz günler de gelecek. O günlerde tekrar görüşmek üzere şimdilik hoşçakal sevgili Midaslı.

Panik Yok! Borsalar Düşerken İzleyebileceğin Birkaç İpucu Var

📂 Bu Bülteni Hazırlarken Okuduğumuz Kaynaklar

*Market Timing – Time in the Market Beats Timing the Market

Midas Uygulamasını İndirin

Parça Hisse

Ücretsiz Canlı Veri

1,5 USD İşlem Ücreti