Gelecee Yat覺r覺m: Metaverse Hisseleri – 1. B繹l羹m

Makaleyi sesli dinle

Matrix bir sistemdir, Neo. Bu sistem bizim d羹man覺m覺z. Ama sistemin i癟indeyken ne g繹r羹yorsun? 襤 adamlar覺, 繹retmenler, avukatlar, marangozlar. Kurtarmaya 癟al覺t覺覺m覺z insanlar覺n zihinleri. – Morpheus

The Next Big Thing olarak da bahsedilen S覺radaki Devrimsel Teknolojik Gelime, 90’lar覺n sonunda internet, 2000’lerde sosyal medya, 2010’lu y覺llarda ise dijital para birimleri yani kripto paralard覺.

Ge癟tiimiz ekim ay覺nda Facebook’un Connect 2021 konferans覺 ile duyurduu, irketin Metaverse inas覺na ge癟ii ise belki de 2020’li y覺llar覺n devrimsel teknolojisi olmaya aday Metaverse羹n balang覺c覺 olacak.

Facebookun duyurusuyla birlikte, imdiden bir癟ok irket Metaverse i癟erisinde kendi d羹nyas覺n覺 ina etmeye balad覺 bile. Baz覺 irketlerse halihaz覺rda sahip olduklar覺 teknolojilerle Metaverse i癟erisinde yer alma ans覺na sahip.

Fark覺nday覺z, 癟eitli irketlerden farkl覺 teknolojileri ve bu teknolojilerin her birini ayr覺 ayr覺 takip etmek kulaa olduk癟a zor geliyor. Dolay覺s覺yla biz bu i癟eriimizde; Metaverse evreninin i癟inde yer almas覺 planlanan 7 farkl覺 irketi; 繹zelliklerini, finansallar覺n覺 ve bu irketlerin Metaverse planlar覺n覺 senin i癟in derledik.

Serimizin ilk b繹l羹m羹nde incelediimiz irketler:

Meta Platforms (FB)

AutoDesk (ADSK)

Roblox (RBLX)

Dilersen 繹nce Metaverse nedir, biraz bundan bahsedelim.

Metaverse

Ne yaz覺k ki Matrix’in ne olduunu tam olarak kimse anlatamaz, onu kendin g繹rmek zorundas覺n. – Morpheus

Metaverse, asl覺nda hayat覺m覺za yeni giren bir kavram deil. Art覺r覺lm覺 ger癟eklik ile sanal ger癟eklik uygulamalar覺 bir yana Sims, Second Life veya Open Simulator gibi 2 boyutlu video oyunlar覺yla bile asl覺nda uzun zamand覺r hayat覺m覺z覺n olduk癟a i癟inde… 

Metaverse, insanlar覺n birbirleriyle, 癟evreyle, eyalarla ve iletmelerle sanal olarak etkileime girmesine olanak sunan 3 boyutlu 癟evrimi癟i bir sanal d羹nya! 

Bir video oyununun i癟ine girerek sanal maazalardan al覺veri yapt覺覺n覺, d羹nyan覺n bir ucundaki arkadalar覺n覺 an覺nda ziyaret ettiini hatta hayalindeki evi saniyesinde ina ederek orada yaad覺覺n覺 d羹羹n. 襤te en basit haliyle Metaversete bizi bunlar bekliyor!

Fakat Metaverse, tabii ki sadece sanal d羹nyada bo gezintilerle veya hayali ev ina etmekle s覺n覺rl覺 deil. Metaverse, hem kullan覺c覺lar覺n hem de iletmelerin yararlanabilecei bir dizi f覺rsat覺 beraberinde getiriyor. Oyunlardan i toplant覺lar覺na, dijital eyalardan sanal gayrimenkullere kadar her eyin Metaverse i癟inde bir yeri var.

Peki, Metaverse i癟indeki f覺rsatlar neler?

  • Al覺veri! Ger癟ek d羹nyada al覺veriin bir par癟as覺 olan her eyin Metaverse evreni i癟erisinde de kar覺l覺k bulacak olmas覺, 羹phesiz ki irketlerin younlaaca覺 noktalardan biri olacak. Bu durum; giyim, seyahat, konut ve elence sekt繹rlerinin tamam覺 i癟in yeni f覺rsatlar anlam覺na gelebilir. Hatta Nike, imdiden kollar覺 s覺vad覺 bile!
  • 襤 D羹nyas覺! Tek bir irket taraf覺ndan oluturulacak sadece bir tane metaverse olmayacak. Metaversete her irket kendi sanal evrenini, kendi i modeline ve kaynaklar覺na g繹re tasarlayacak. B羹t羹n bu sanal evrenlerin toplam覺 ise Metaverse羹 oluturacak. rnein, Microsoftun sanal evreni daha kurumsal bir ger癟eklik olarak kar覺m覺za 癟覺kacakken Robloxunki bir oyun ger癟eklii olarak kar覺m覺za 癟覺kacak.
  • Finans! E tabii sistem i癟erisinde al覺veriin ilerleyebilmesi i癟in bir 癟eit metaverse ekonomisine ihtiya癟 duyulacak. Haliyle Metaverse羹n i癟indeki her irketin, her evrenin kendi para birimi ve bu para birimlerinin baland覺覺 ortak bir dijital paran覺n olmas覺, kulaa hi癟 de imkans覺z gelmiyor deil mi? Peki, sence bu ortak dijital para ne olacak?
  • Elence! Pandemi d繹neminde Instagram, Twitch ve YouTube benzeri platformlarda yap覺lan konser ve spor etkinlikleri; sanal etkinliklerin potansiyelini imdiden g繹sterdi. Metaverse, hem bu etkinliklerin 癟ok daha interaktif bir ekilde ger癟ekleebilmesi hem de etkinlik i癟i reklam 繹elerinin daha geni bir kitleyi kolayl覺kla hedefleyebilmesi i癟in m羹kemmel bir ortam oluturacak.

Asl覺nda, b繹l羹m ba覺nda Morpheusun da dedii gibi, u an Metaverse羹n ne olaca覺n覺 tam olarak bilemiyoruz. Hen羹z 癟ok yeni bir end羹stri ve onu tam olarak tan覺mam覺z i癟in b羹y羹k olas覺l覺kla 繹nce bu evrene bizzat ad覺m atarak kendi varl覺覺m覺zla deneyimlememiz gerekecek!

te yandan kesin olarak bildiimiz bir ey var: imdiden bir癟ok irket Metaverse i癟in kollar覺 s覺vam覺 durumda! Metaverse, yap覺s覺 gerei tek bir irket taraf覺ndan oluturulmayacak. Bu yeni end羹stri, bir癟ok irket i癟in yepyeni f覺rsatlar ve olanaklar anlam覺na gelecek.

Metaverse irketleri ve Hisse Senetleri

(Eer bu yaz覺m覺z覺 Midas uygulamas覺ndan okuyorsan, bahsettiimiz irketlerin hepsine sayfan覺n en 羹st羹nden ulaabilir, Hisse Detay sayfalar覺na giderek irketleri inceleyebilirsin.)

1. Meta Platforms (FB)

Gelecekte insanlar覺n birlikte 癟al覺malar覺 ve bir arada olmalar覺, metaverse kullan覺m覺n覺n ana ama癟lar覺ndan biri olacak. – Mark Zuckerberg

u anki Metaverse heyecan覺n覺n arkas覺ndaki ana irket tabii ki Meta Platforms’tan bakas覺 deil. Ad覺ndan da anla覺laca覺 gibi Meta, a覺rl覺kl覺 olarak Metaverse羹 ina etmeye ve geniletmeye odaklanacak.

Bunu ise; Facebook, Instagram ve WhatsApp’tan kazand覺覺 sosyal medya uzmanl覺覺 ve Oculus VR覺 sat覺n almas覺n覺n ard覺ndan kazand覺覺 art覺r覺lm覺 ger癟eklik (AR) ve sanal ger癟eklik (VR) uzmanl覺覺n覺 bir araya getirerek yapmay覺 hedefliyor.

  • Meta’n覺n be ana platformu – Facebook, Messenger, Instagram, WhatsApp ve Oculus VR – her ay 3,58 milyar kiiye ula覺yor. Sadece Facebook ge癟en 癟eyrei 1,93 milyar g羹nl羹k aktif kullan覺c覺 say覺s覺 ile sonland覺rd覺.
  • Meta; VR, AR ve sosyal medya ekosistemlerini Metaversete birletirme potansiyeline ve teknolojisine sahip.
  • irket, gelirinin 癟ounu Facebook ve Instagram reklamlar覺ndan elde ediyor. Gelirinin hen羹z b羹y羹me aamas覺nda olan k覺sm覺 ise, ekosistemini PC’lerin ve telefonlar覺n 繹tesine ta覺yan Oculus VR g繹zl羹klerinden ve Portal ak覺ll覺 ekranlar覺ndan geliyor. 
  • Meta k覺sa s羹re 繹nce bu donan覺m serisine bir 癟ift Ray-Ban ak覺ll覺 g繹zl羹羹 ekledi. Gelecekte ek AR cihazlar覺n覺 da piyasaya s羹rmeyi planl覺yor. Kaynak
  • Metaverse i癟erisindeki yerini VR yan kuruluu olan Oculus’un 羹zerine ina ediyor.
  • Oculus ise, ge癟tiimiz ekim ay覺nda piyasaya s羹r羹lmesinden bu yana d羹nya 癟ap覺nda yakla覺k 10 milyon Quest 2 oyuncu kulakl覺覺 satt覺. Bu, irkete Metaverse i癟in yeni oyunlar ve oyun d覺覺 deneyimler haz覺rlamak i癟in salam bir temel oluturabilir.
  • Oyun cephesinde ise Meta, daha fazla i癟erik oluturabilmek i癟in Beat Games, Downpour Interactive ve BigBox gibi pop羹ler VR oyun gelitiricilerini h覺zl覺 bir ekilde sat覺n al覺yor. Kaynak
  • Meta, oyun d覺覺 cephede ise k覺sa s羹re 繹nce kullan覺c覺lar覺n覺n dijital avatarlar覺yla sanal toplant覺lar yapmalar覺n覺 salayan yeni bir VR kurumsal i birlii platformu olan Horizon Workrooms’u piyasaya s羹rd羹. Kaynak
  • irket her y覺l arat覺rma ve gelitirmeye milyarlarca dolar yat覺r覺m yaparken imdiden milyarlarca kullan覺c覺ya sahip.

Metan覺n Finansal Performans覺 (2021 – 3. eyrek)

  • Ayl覺k aktif kullan覺c覺 say覺s覺 bir sene 繹nceye oranla %6 b羹y羹yerek 2,91 milyar kiiye ulat覺.
  • Geliri bir sene 繹nceye k覺yasla %35 b羹y羹yerek 29 milyar dolar oldu.
  • Oculus VR ve Portal ak覺ll覺 ekranlar覺ndan kazand覺覺 reklam d覺覺 geliri, bir sene 繹nceye k覺yasla %194,7 artarak 734 milyon dolara ulat覺.
  • Hisse ba覺na k璽r覺 (EPS) bir sene 繹nceye k覺yasla %18,8 art覺 g繹stererek 3,22 dolar oldu.

Meta Hisselerinin Deerlemesi: Ucuz mu, Pahal覺 m覺?

irketin finansal performans覺na bakarak hisse fiyat覺n覺n ne kadar pahal覺 veya ucuz olduunu hesaplamam覺za yarayan oranlara Deerleme Oranlar覺 ad覺 verilir.

F/K yani Fiyat/Kazan癟 oran覺n覺n nas覺l hesapland覺覺n覺 繹renmek i癟in buraya t覺klaman yeterli!

F/G yani Fiyat/Gelir oran覺 (Price-To-Sales), irketin k璽r edip etmediine bakmaz. 羹nk羹 her irketin farkl覺 olgunlukta ve sekt繹rde olduunu d羹羹nerek k璽r etme kabiliyetinden 癟ok, sat覺lar覺ndan kazand覺覺 gelirlerine oranla hisse fiyat覺n覺n ne kadar y羹kseldiini 繹l癟er. (Hisse Fiyat覺 / Hisse Ba覺na Gelir)

  • Metan覺n y覺llar i癟inde F/K ve F/G oranlar覺 kar覺lat覺rmal覺 olarak azalm覺. Yani hisse fiyat覺, k璽r ve gelirinin art覺 h覺z覺na oranla daha yava y羹kselmi.
  • irketin 2021in 3. 癟eyrei itibar覺yla fiyat/gelir oran覺 ise 8,25 ediyor.
  • Baz覺 rakiplerinin F/G oran覺 ise 繹yle:
    • TWTR, 7,84
    • GOOGL, 7,89
    • RBLX, 38,13
  • irket hisseleri son 5 sene i癟inde %178 y羹kseldi.

2. AutoDesk (ADSK)

  • irketin en bilindik uygulamalar覺ndan olan AutoCad her m羹hendisin, mimar覺n veya tasar覺mc覺n覺n bina, 羹r羹n, altyap覺 projesi ve daha fazlas覺n覺 hem 2B hem de 3B olarak bilgisayar ortam覺nda tasarlamalar覺na olanak tan覺yor.
  • AutoCad h璽l璽 irketin temel 羹r羹n羹 konumunda ve sadece bu y覺l覺n ikinci 癟eyreinde, irketin 1 milyar dolardan fazla sat覺 ger癟ekletirmesine yard覺mc覺 oldu.
  • irket i癟in as覺l ilgin癟 olan nokta ise, gelitiricilerin video oyunlar覺 ve her t羹rl羹 elence uygulamas覺n覺n sanal d羹nyalar覺n覺 tasarlamak ve ina etmek i癟in de AutoCadi kullanmaya balamalar覺 oldu.
  • Firma imdi 3D animasyon oluturmak, her t羹rl羹 sanal elementin dizayn覺, inas覺 ve VR/AR entegrasyon alanlar覺 oluturmak i癟in gelitiricilere 羹r羹n paketi sunmaya balad覺. r羹n paketine g繹z at.
  • irketin bu segmentten elde ettii gelirleri ise son 癟eyrekte y覺ll覺k %10 artt覺.
  • irketin VR/AR uygulamalar覺 gelitirmek i癟in sunduu 3D Max ve Maya programlar覺 bulunuyor.
  • As覺l heyecan verici nokta ise, video oyunu tasar覺m ve inas覺n覺n 繹tesinde, irketin Revit ve Navisworks ad覺nda iki adet Metaverse inas覺nda faydal覺 olabilecek yap覺 bilgi modelleme ara癟lar覺na da sahip olmas覺! irketin kendi web sitesinde bulunan mimari, m羹hendislik ve inaat sayfas覺ndan incelenebilir.

AutoDeskin Finansal Performans覺 (2021 – 3. eyrek)

  • irketin son 癟eyrekteki toplam sat覺lar覺n覺n %97’si yinelenen aboneliklerin gelirlerinden oluuyor. Yani, toplam gelirlerinin %97si 羹r羹nleri sat覺n alanlar覺n tekrar eden sat覺n al覺mlar覺yla olumu!
  • Geliri bir sene 繹nceye k覺yasla %18 b羹y羹yerek 1,12 milyar dolar oldu.
  • Abonelik gelirlerinin b羹y羹mesi ise bir sene 繹nceye k覺yasla %21 oldu.
  • Hisse ba覺na k璽r覺 (EPS) bir sene 繹nceye k覺yasla %27,88 art覺 g繹stererek 1,33 dolar oldu.

AutoDesk Hisselerinin Deerlemesi: Ucuz mu, Pahal覺 m覺?

  • AutoDesk 2019 itibar覺yla k璽r璽 ge癟erek pozitif F/K deerine ulam覺. 2019dan bu yana F/K deeri de azal覺 g繹stermi. Yani, k璽r覺n覺n art覺 h覺z覺na oranla hisse fiyat覺 daha yava artm覺. 
  • F/G oran覺 ise istikrarl覺 bir ekilde y羹kselmi. Son 6 y覺l i癟erisinde 8lerden 13lere y羹kselmi. Yani hisse fiyat覺, gelirinin art覺 h覺z覺na oranla daha h覺zl覺 y羹kselmi diyebiliriz.
  • irketin 2021in 3. 癟eyrei itibar覺yla fiyat/gelir oran覺 ise 13,83 ediyor.
  • Baz覺 rakiplerinin F/G oranlar覺 ise 繹yle:
    • VMW, 4,16
    • WDAY, 14,18
    • ADBE, 20,89
  • irket hisseleri son 5 sene i癟inde %223 y羹kseldi.

3. Roblox (RBLX)

Roblox platformunu, ayn覺 konserler gibi bir癟ok s羹r羹kleyici deneyimin de oyunlar覺n her zaman devam etmesi gibi s羹rekli devam ettii sanal bir evren olarak g繹r羹yorum. – Roblox CEOsu

Roblox en basit haliyle, kodlama bilgisi olmadan video oyunlar覺n kolayca gelitirilip oynanabildii 癟evrimi癟i bir elence platformu. Platformun kullan覺c覺lar覺 ise 癟ounlukla gen癟 nesil oyuncular. Zira 2020 y覺l覺nda d羹nya 癟ap覺nda en 癟ok indirilen 6. oyun uygulamas覺 oldu. Kaynak

  • Roblox’taki sanal evren, asl覺nda u an konuulan Metaverse kavram覺na en yak覺n oluumlardan biri. irket halihaz覺rda bu platformuyla 癟ok geni ve h覺zl覺 b羹y羹yen bir sanal d羹nyaya ve kullan覺c覺 say覺s覺na sahip.
  • Platformun kendi dijital para birimiyle kullan覺c覺lar hem sosyalleiyor hem de Rolox evreni i癟erisindeki etkinliklerle sanal deneyimler ya覺yor.
  • Bu d羹nya 羹zerinde hem konserler hem yar覺malar hem de oyunlar sanal bir ekilde ger癟ekleiyor.
  • ok yak覺n bir zamanda Nike da Metaversee Roblox platformu 羹zerinde NIKELANDi oluturarak giri yapt覺. Kaynak
  • Eer irket Nike gibi daha fazla markay覺 platformunda sanal d羹nyalar kurmaya ikna edebilirse, gelirlerinin bu k覺sm覺n覺 b羹y羹tebilir.
  • Gelecekteki gelir modellerinin yan覺na interaktif reklam modelini de konumland覺rmay覺 planl覺yorlar. Roblox platformu i癟erisindeki oyuncular i癟in interaktif bir oyun-reklam deneyimi sunacak model, kullan覺c覺lar覺n reklam覺 oluturan oyun i癟erisinde vakit ge癟irmelerini hedefliyor. Kaynak
  • Platformunda bulunan topluluu geniletmek ve yeni d羹nyalar oluturarak Metaverse i癟erisinde kendi evrenini salamlat覺rmak i癟in irket sat覺n almalara b羹y羹k paralar harcamaya balad覺. Buna en iyi 繹rnek, 癟eitli oyun topluluklar覺n覺 bir araya getirmek 羹zere oluturulmu bir platform olan Guilded’i yak覺n zamanda sat覺n almas覺d覺r. Kaynak
  • irket 癟ok geni ve gen癟 bir kullan覺c覺 taban覺na sahip. Kullan覺c覺lar覺n覺n 癟ou h璽l璽 13 ya覺n alt覺ndaki 癟ocuklar olsa da asl覺nda bundan on y覺l sonra ideal demografik yap覺da olacaklar.
  • Platformdaki i癟eriklerin b羹y羹k 癟ounluu kullan覺c覺lar覺 taraf覺ndan oluturulduu i癟in b羹y羹k st羹dyolara deil, i癟erik 羹reticilerine ihtiya癟lar覺 var. te yandan, irket zaten g羹癟l羹 bir temele ve geni bir toplulua sahip.
  • Platformlar覺n覺n 3 boyutlu yap覺s覺 ile eitim sekt繹r羹ne giri yaparak ders konular覺n覺n oyunlat覺r覺lmas覺 ve interaktif bir deneyim sunarak 繹rencilere aktar覺lmas覺n覺 y繹n羹nde 癟al覺malar yap覺yorlar. Kaynak

Robloxun Finansal Performans覺 (2021 – 3. eyrek)

  • G羹nl羹k aktif kullan覺c覺 say覺s覺 bir sene 繹nceye oranla %31 b羹y羹yerek, 47,3 milyon kiiye ulat覺.
  • Platformda kullan覺c覺lar覺n ge癟irdii toplam s羹re bir sene 繹nceye oranla %28 b羹y羹yerek, 11,2 milyar saate y羹kseldi.
  • Geliri bir sene 繹nceye k覺yasla %102 b羹y羹yerek, 509,3 milyon dolar oldu.
  • Net zarar覺 ise bir sene 繹nceye oranla %52 b羹y羹yerek 73 milyon dolar seviyesinde ger癟ekleti.
  • Hisse ba覺na k璽r覺 (EPS) zarar olarak bir sene 繹nceye k覺yasla %44 art覺 g繹stererek -0,13 dolar oldu.

Roblox Hisselerinin Deerlemeleri: Ucuz mu, Pahal覺 m覺?

  • irketin 2021in 3. 癟eyrei itibar覺yla fiyat/gelir oran覺 38,13 ediyor.
  • Baz覺 rakiplerinin F/G oranlar覺 ise 繹yle:
    • ATVI, 5,22
    • TTWO, 5,80
    • FB, 8,25
  • irket hisseleri halka arz olduu mart ay覺ndan bu yana %76 deer kazand覺.

Bu 襤ncelemeyi Haz覺rlarken Okuduumuz Kaynaklar

(Bu yaz覺da kullan覺lan t羹m finansal verilere EquityRT ve irketlerin 癟eyreklik bilan癟olar覺 arac覺l覺覺yla ula覺lm覺t覺r.)

Facebook Connect 2021 

Facebook Q3 2021 Results

FB Earnings Presentation Q3 2021

Roblox Q3 2021 Supplemental Materials

AutoDesk Fiscal 2022 Q3 Results

Avatars and Identity in the Metaverse, Part 1

Smart, J.M., Cascio, J. and Paffendorf, J., Metaverse Roadmap Overview, 2007.

Mesh for Microsoft Teams, Microsoft.com

Bu sayfada yer alan haberler ve haberlerin i癟erdii irketler hakk覺ndaki bilgiler yat覺r覺m dan覺manl覺覺 kapsam覺nda deildir.

Detayl覺 bilgi i癟in: Midas Sorumluluk Beyan覺