Orta Doğu’da kalıcı barış beklentileri küresel risk iştahını desteklemeye devam ederken, yapay zekâ ve çip maliyetlerindeki artışın teknoloji şirketlerinin kârlılığı ile tüketici talebini baskılayabileceği endişesi piyasalarda temkinli bir görünüm oluşturdu. Petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve Fed’in faiz politikasına yönelik beklentiler de yatırımcıların odağında yer aldı.
Küresel piyasalarda, Orta Doğu’da barışın korunacağına dair iyimserlik sürerken, teknoloji ve yapay zekâ alanında yükselen maliyetlerin son kullanıcı talebini azaltabileceğine dair endişeler risk algısını artırdı.
Enerji fiyatlarındaki artış kaynaklı enflasyon riskleri, yapay zekâ ve teknoloji sektöründe çip talebinin maliyetleri yükseltmesiyle dijital alana kayıyor. Talep fazlasının oluşturduğu fiyat baskılarının, son kullanıcıların dijital ürünlere erişimini zorlaştırabileceği öngörülüyor. Bu durumun, döngüsel bir yapıya sahip yapay zekâ ve teknoloji şirketlerinin büyüme ve kârlılığını olumsuz etkileyebileceği endişelerini gündeme getirdi.
Bu çerçevede, tüketici elektroniğinde önde gelen Apple’ın yüksek çip maliyetleri nedeniyle bazı ürünlerinde fiyat artışına gitmesi, söz konusu risklerin daha görünür olmasına yol açtı.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, gıda ve enerji kalemlerinin hariç tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi mayıs ayında aylık bazda %0,3, yıllık bazda ise %3,4 artarak beklentilere paralel gerçekleşti. Ancak endeksteki yıllık artış, Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Analistler, çekirdek PCE verisinin beklentiler dahilinde artış göstermesinin, nisan ve mayıs aylarında petrol fiyatlarının yüksek seyretmesine rağmen fiyatlama davranışlarında ileriye dönük ciddi bir bozulma sinyali olarak görülmediğini belirtti. Bu durumun, önümüzdeki dönemde petrol kaynaklı enflasyonda yavaşlama senaryolarını öne çıkardığı ifade edildi.
Verilerin ardından para piyasalarında, Fed’in yıl sonuna kadar iki kez faiz artışı yapabileceğine dair beklentiler zayıflarken, eylül toplantısında faiz artışı olasılığı ekim ayına ötelenmiş oldu.
ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda %2,1 büyüdü. Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 20 Haziran ile biten haftada 12 bin kişi azalarak 215 bine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında kaldı. ABD’de dayanıklı mal siparişleri ise mayısta %4,5 ile beklentilerden daha sınırlı bir düşüş gösterdi.
Petrol Fiyatlarındaki Dalgalanma Endişe Yaratıyor
Jeopolitik cephede ise Orta Doğu’daki gelişmeler yatırımcıların odağında. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alacağına dair haberler öne çıktı.
ABD ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyesi ülkelerin dışişleri bakanları, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması için müzakerelerin sürdürülmesi gerektiğini vurgularken, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerden herhangi bir ücret talep edilmesinin kabul edilmeyeceğini belirtti.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), ABD ile İran’ın mutabakat zaptından sonra ilk kez Hürmüz Boğazı yakınlarında bir geminin saldırıya uğradığını bildirdi.
Bu gelişmelerle birlikte, birkaç gündür devam eden petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü hareket dün tersine döndü. Brent petrolün varil fiyatı %2,1 artışla 74,96 dolara yükselirken, yeni işlem gününde ise %1,2 düşüşle 74,1 dolardan işlem görüyor.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 3 baz puan gerileyerek %4,36’ya indi ve 8 Mayıs’tan bu yana en düşük seviyeye ulaştı. Yeni günde ise ABD 10 yıllık tahvil faizi yatay seyrederken, dolar endeksi %0,1 düşüşle 101,3 seviyesinde bulunuyor.
Altının onsu ise %0,4 değer kaybıyla 4.009 dolardan alıcı buluyor.
Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yatay seyrederken, Nasdaq endeksi %0,46 düşüş gösterdi. Dow Jones endeksi ise %0,14 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa’da Borsalar Pozitif Kapattı
Avrupa borsalarında, gerileyen petrol fiyatlarının büyüme ve enflasyon risklerini azaltmasıyla risk iştahı yükseldi.
Bölgede mevcut enflasyon-resesyon ikilemi, enerji maliyetlerinin azalabileceğine dair iyimserlikle bir miktar yumuşadı. ABD’de Yüksek Mahkeme’nin “Roundup” adlı yabani ot ilacıyla ilgili davada şirket lehine verdiği karar, hukuki risklerin büyük ölçüde azalacağı beklentisini doğurdu. Bu gelişmeyle Bayer hisseleri %19’a yakın artarak şubat ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Ayrıca, Fransa ve İtalya’nın savunma ve enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini güçlendirme kararı aldığı bildirildi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi %0,65, Fransa’da CAC 40 endeksi %0,55, Almanya’da DAX 40 endeksi %1,03 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi %0,28 yükseldi. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Asya’da Borsalar Negatif Seyrediyor
Asya borsalarında, yapay zekâ ve teknoloji odaklı satışlar öne çıkarken, Japonya’da Tokyo enflasyonu %1,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Bu veri, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) sıkı duruşunu sürdüreceğine dair beklentileri güçlendirdi. Para piyasalarında, bankanın yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapacağına kesin gözüyle bakılıyor.
Dolar/yen paritesi 161,95’e çıkarak son 40 yılın en yüksek seviyesini gördü. Ülke ekonomi yönetiminin kura müdahale edebileceği beklentileriyle paritedeki yükseliş yavaşladı. Dolar/yen paritesi şu sıralarda %0,1 düşüşle 161,63 seviyesinde bulunuyor.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi %4,5, Güney Kore’de Kospi endeksi %6,9, Çin’de Şanghay bileşik endeksi %1,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi %1,9 düşüş gösterdi.
Nato Genel Sekreterinden Aselsan Açıklaması
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü %0,50 değer kaybederek 14.259,75 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre %0,19 düştü.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Türkiye’nin en büyük savunma elektroniği şirketi ASELSAN’ın, NATO’nun her üyesine fayda sağlayacak savunma sanayisi devrimine öncülük ettiğini ve 7-8 Temmuz’da Ankara Zirvesi’nde büyük bir savunma sanayisi günü düzenleneceğini açıkladı.
Dolar/TL dünü 46,5640’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın %0,1 üzerinde 46,6040’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de toptan eşya stokları ile Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puan destek, 14.400 ve 14.500 puan ise direnç seviyeleri olarak öne çıkıyor.
Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:
15.30 ABD, mayıs ayı toptan eşya stokları
17.00 ABD, haziran ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi
17.00 ABD, haziran ayı Michigan enflasyon beklentisi
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: sozcu.com.tr
