Küresel piyasalar; Orta Doğu’daki gerilimler, ABD’de açıklanan yüksek enflasyon verileri ve SpaceX’in borsada büyük ilgi gören halka arzıyla hareketli bir haftayı geride bıraktı. Yeni haftada ise başta Fed’in yeni başkanı Kevin Warsh yönetimindeki ilk toplantı olmak üzere, küresel merkez bankalarının faiz kararları yakından izlenecek.
Geçen hafta küresel pay piyasalarında Orta Doğu’daki çatışmalar, ABD’nin enflasyon verileri ve SpaceX’in halka arzı öne çıktı. ABD/İsrail-İran Savaşı’nda zaman zaman artan tansiyon, küresel piyasalarda fiyatlamaların odağında kalmaya devam etti.
Haftanın başında Orta Doğu’da yeniden alevlenen çatışmaların gölgesinde piyasalar açılırken, perşembe günü ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile anlaşmaya varıldığını ve bunun törenle imzalanacağını açıklaması, piyasalarda barış beklentilerini güçlendirdi ve risk iştahını artırdı. Ancak önceki deneyimlerden dolayı net sonuç görmek isteyen yatırımcıların bir kısmı temkinli iyimserliğini korudu.
Savaşın makroekonomik etkileri ABD verilerinde de izlenmeye devam etti. Ülkede yıllık enflasyon %4,2’ye yükselerek nisan 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Güçlü istihdam verileri ve yükselen enflasyon nedeniyle Fed’in yıl sonuna kadar bir kez faiz artıracağına kesin gözüyle bakılırken, Trump’ın Orta Doğu’da barışın yakın olabileceğine dair açıklamaları bu beklentileri bir miktar zayıflattı. Para piyasalarında, Fed’in aralık toplantısında %77 olasılıkla politika faizini 25 baz puan artıracağı fiyatlanıyor.
Gelecek hafta piyasaların odağında Orta Doğu’daki gelişmeler ve yeni Fed Başkanı Kevin Warsh’ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları olacak. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh’ın ilk yönlendirmelerindeki tonu yakından izlenecek. Analistler, para politikası metni ve Warsh’ın toplantı sonrası açıklamalarında gelecek döneme ilişkin sinyaller aranacağını, bu sinyallerle birlikte piyasalarda oynaklığın artabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, hisse başına 135 dolardan halka arz edilen Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX’in hisseleri Nasdaq’ta 150 dolardan işlem görmeye başladı. Gün içinde 176,52 dolara kadar yükselen hisseler, günü %19,2 artışla 160,95 dolardan tamamladı. Analistler, SpaceX’in başarılı halka arzının diğer büyük teknoloji şirketlerinin de halka arz planlarını teşvik edebileceğini ifade etti.
Yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilgi sürerken, yapay zeka hizmetlerinin son kullanıcılar için pahalı bulunmasına yönelik analizler, şirket değerlemelerine dair endişeleri yeniden gündeme taşıdı. Analistler, bu durumun yatırımcıları temkinli kalmaya yönelttiğini ve yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemde kalabileceğini aktardı.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 5 baz puan azalarak %4,49’a, dolar endeksi ise haftalık bazda %0,3 düşüşle 99,7 seviyesine geriledi. ABD’de enflasyon ve güçlü istihdamın faiz indirimlerini ötelemesiyle altının onsu haftalık bazda %2,6 değer kaybederek 4.217 dolara indi. Brent petrolün varil fiyatı ise gerilimlerin azalacağı beklentisiyle %6,5 düşüşle 86,1 dolara geriledi.
NEW YORK BORSASI POZİTİF KAPATTI
New York borsasında geçen hafta pozitif bir seyir izlendi. Haftalık bazda S&P 500 endeksi %0,65, Nasdaq endeksi %2,34 ve Dow Jones endeksi %0,66 yükseldi.
Makroekonomik verilerde ABD’de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık %1,1, yıllık %6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Detaylarda enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeye devam ettiği görüldü.
Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda %4,8’den %4,6’ya gerilese de İran savaşının başlamasından önceki seviyenin üzerinde kalmaya devam etti. ABD’nin dış ticaret açığı ise nisanda aylık %1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Gelecek hafta pazartesi sanayi üretimi, New York Fed sanayi endeksi, kapasite kullanımı; salı konut başlangıçları, inşaat izinleri; çarşamba Fed faiz kararı ve Fed Başkanı Warsh’ın açıklamaları; perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Philadelphia Fed imalat endeksi takip edilecek. Cuma günü ABD’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.
AVRUPA’DA İNGİLTERE MERKEZ BANKASI’NIN FAİZ KARARI İZLENECEK
Avrupa borsalarında geçen hafta Almanya hariç alıcılı bir seyir izlendi. Gelecek hafta İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz kararı ile Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamaları yakından takip edilecek.
Geçen hafta ECB, 21 toplantı sonra ilk kez faiz artışına gitti ve 3 temel faiz oranını 25 baz puan artırdı. ECB Başkanı Lagarde, Orta Doğu’daki savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu ve faiz artırımının bu savaşın doğrudan sonucu olduğunu belirtti. Lagarde, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını ve öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini söyledi. İmalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarına karşı stok biriktirme ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik dirençli olduğunu ifade etti.
Bölgede “stagflasyon” endişeleri artarken, gelecek hafta açıklanacak sanayi üretimi ve mayıs ayı nihai enflasyon verileri yatırımcıların odağında olacak.
Makroekonomik verilerde Almanya’da fabrika siparişleri, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı küresel belirsizlik ve talep daralması nedeniyle nisan ayında beklentilerin neredeyse iki katı hızla geriledi. Bu veri, Almanya ekonomisinin ikinci çeyrekte daralabileceğine dair tahminleri öne çıkarıyor. Özellikle otomotiv endüstrisindeki sıkıntılar dikkat çekiyor.
Euro Bölgesi’nde yatırımcı güven endeksi ise haziranla birlikte art arda ikinci ayda da yükselişini sürdürdü.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi %1,01, Fransa’da CAC 40 endeksi %1,61, İtalya’da MIB 30 endeksi %3,22 yükselirken, Almanya’da DAX endeksi %0,55 düştü.
Gelecek hafta pazartesi ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, Euro Bölgesi’nde sanayi üretimi; salı Almanya’da Zew beklenti endeksi; çarşamba Euro Bölgesi ve İngiltere’de enflasyon; perşembe BoE faiz kararı ve ILO işsizlik oranı; cuma Almanya’da ÜFE verileri takip edilecek.
ÇİN HARİÇ ASYA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ
Asya tarafında geçen hafta Çin hariç satıcılı bir seyir öne çıkarken, gelecek hafta Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) 1995’ten bu yana ilk kez politika faizini %1’e yükseltmesi bekleniyor. Bölgede teknoloji odaklı hisselerde çift yönlü oynaklıklar görüldü.
Japonya ve Çin’de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. Çin’de yıllık enflasyon mayıs ayında %1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık %1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Üretici enflasyonu %3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.
Japonya’da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artmaya devam etti. ÜFE, mayısta aylık %0,9, yıllık %6,3 artış göstererek tahminleri aştı.
Analistler, Asya’nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirtiyor. Japonya’da enflasyonun beklentileri aşması, yıl sonuna kadar iki faiz artışı beklenen BoJ’u daha fazla sıkılaşmaya zorlayabilir. Çin’de ise deflasyon risklerinin, Orta Doğu’daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığı, ancak fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediği ifade ediliyor.
Çin’de mayıs ayında ihracat %19,4, ithalat ise %27,4 artarken, dış ticaret dengesi 105,4 milyar dolar fazla verdi. Dış ticaret verilerinin iyi gelmesinde, Çin’in ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlaması sonrası alternatif pazarlar bulmasının etkili olduğu değerlendiriliyor. Ancak ülkede iç talep zayıf kalmaya devam etti.
Bu gelişmelerle haftalık bazda Çin’de Şanghay bileşik endeksi %0,09 artarken, Güney Kore’de Kospi endeksi %0,45, Hong Kong’da Hang Seng endeksi %0,98 ve Japonya’da Nikkei 225 endeksi %0,85 düştü.
Gelecek hafta salı Japonya’da BoJ’un faiz kararı, Çin’de sanayi üretimi ve perakende satışlar; çarşamba Japonya’da dış ticaret dengesi; cuma Japonya’da enflasyon verileri takip edilecek. Cuma günü Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.
MERKEZ BANKASI FAİZİ SABİT TUTTU
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda %1,78 artışla 13.938,48 puandan kapandı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını %37’de sabit tuttu. Duyuruda, yılın ilk aylarındaki yükselişin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğiliminin, mayıs ayında bir miktar gerilediği belirtildi.
Türkiye’nin cari işlemler hesabı nisan ayında 5 milyar 695 milyon dolar açık verirken, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 319 milyon dolar fazla verdi. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 6 milyar 819 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık, eylül 2025 döneminden itibaren ilk kez düşüş göstererek nisanda yaklaşık 37 milyar dolara geriledi.
Dolar/TL haftayı önceki haftalık kapanışın %0,5 üzerinde 46,2690 seviyesinden tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi sanayi üretimi ve bütçe dengesi; salı konut fiyat endeksi; perşembe konut satışları; cuma reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanımı verileri takip edilecek.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: sozcu.com.tr
