Kakao fiyatı geriledi ama çikolata raftan düşmüyor: Hershey ve Mondelez için ne anlama geliyor

Kakao fiyatı geriledi ama çikolata raftan düşmüyor: Hershey ve Mondelez için ne anlama geliyor

Kakao, son iki yılda emtia piyasasında en dalgalı hareketlerden birini yaşadı. Şekerlemelerin ana hammaddesi olan kakao, 2024 sonlarında ton başına 10.000 doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Ardından 2026 Nisan’ında 2.850 dolar civarına kadar geriledi. Ağustos ortasına gelindiğinde ise 5.700 dolar seviyelerine yeniden yükseldi. Tüm bu dalgalanmalara rağmen, market rafındaki küçük boy çikolata paketlerinin fiyatı ise sadece bir yönde hareket etti: Yükseldi ve yüksek kaldı.

Bu kopukluk, Cadılar Bayramı öncesinde dikkat çekiyor. Son iki yıldır tüketicilere, çikolatadaki fiyat artışlarının rekor kakao fiyatlarından kaynaklandığı söylendi. Ancak rekor fiyatlar geride kaldı, raf fiyatları ise düşmedi.

Kakao’daki Dalgalanma

Kakao fiyatlarındaki yükseliş gerçek ve sertti. Dünyadaki arzın yaklaşık %70’ini sağlayan Batı Afrika’da kötü hava koşulları, yaşlanan ağaçlar ve hastalıklar üretimi düşürdü ve vadeli fiyatları tarihi zirvelere taşıdı. Fiyatlar, iki yıl gibi kısa bir sürede uzun vadeli ortalamasının dört katına çıktı.

Düzeltme de en az yükseliş kadar sert oldu. Daha iyi hasatlar, piyasayı yıllar süren arz açığından fazlaya çevirdi ve vadeli fiyatlar zirveden yarıdan fazla düşerek ilkbaharda ton başına 2.850 dolar civarına indi. Ancak bu rahatlama uzun sürmedi. El Niño endişeleri ve ürün kalitesiyle ilgili kaygılar, yaz aylarında kakao fiyatlarını tekrar 5.700 dolar civarına taşıdı ve bu, üst üste dördüncü aylık artış oldu.

Düşüşe rağmen kakao fiyatı hâlâ 2022’deki ortalama 2.400 doların iki katından fazla. Yani rekor seviyeden ucuzladı ama ucuz değil.

Raf Fiyatları Neden Emtia Fiyatları Kadar Hızlı Düşmüyor?

Perakende fiyatları ile emtia fiyatları farklı hızlarda hareket ediyor. Kakao fiyatı yükseldiğinde, üreticiler kâr marjlarını korumak için liste fiyatlarını artırdı ve paket boyutlarını küçülttü. Bu değişiklikler ise genellikle kalıcı oluyor. Maliyetler yükselince fiyatlar hızla artıyor, ancak maliyetler düşünce fiyatlar yavaşça ya da hiç düşmüyor.

Rakamlar bu durumu net gösteriyor. ABD’de ortalama bir çikolata barı 2021 yazında yaklaşık 2,43 dolarken, 2025’te 3,45 dolara çıktı; bu %41’lik bir artış anlamına geliyor. Hershey’nin karışık paketleri yaklaşık %22 zamlandı, Mars ise geçen Cadılar Bayramı öncesinde fiyatları yaklaşık %12 artırdı. Çikolatalı şekerlerin pound başına ortalama fiyatı 8,02 dolar olurken, çikolatasız seçeneklerde bu rakam 5,77 dolardı.

Üreticiler de ucuz kakao stoğu yapmıyor. Her iki büyük çikolata üreticisi de 2026 yılı için kakao alımlarını aylar öncesinden, fiyatların kısa süreliğine düştüğü seviyelerin üzerinde hedge etti. Bu nedenle ilkbahardaki düşüş, gelir tablolarına neredeyse hiç yansımadı. Tüketiciler anında bir indirim göremedi çünkü şirketler de kakao alımında indirimli fiyatlardan yararlanamadı.

Cadılar Bayramı Alışverişinde Nasıl Tasarruf Edilir?

Fiyat baskısı gerçek, ancak Cadılar Bayramı alışverişi bütçeyi zorlamak zorunda değil.

Çikolatasız şekerler en net tasarruf kalemi. Jelibon, ekşi şeker ve sert şekerler pound başına çikolatadan daha ucuz ve yıllardır payını artırıyor. Cadılar Bayramı’nda çikolatanın toplam şeker hacmindeki payı %52’den %44’e geriledi. Meyveli şekerleri tercih eden çocuklar, aile bütçesine katkı sağlıyor.

Birkaç küçük adım daha tasarruf sağlayabilir:

– Erken alıp maliyeti zamana yaymak: Cadılar Bayramı alışverişçilerinin neredeyse yarısı Eylül veya daha önce alışverişe başlıyor. Bu, Ekim sonundaki telaşı ve az indirimli rafları önlüyor.

– Paket fiyatına değil, birim fiyata bakmak: Paketler küçüldükçe fiyat artışları gizleniyor. Bu yüzden ön yüzdeki etikete değil, ons başına fiyata bakmak önemli.

– Toplu dağıtım için market markalarını ve toptan satış kulüplerini tercih etmek, kapı önündeki kase için ise marka ürünleri seçmek.

Hershey ve Mondelez İçin Anlamı

Şekerleme reyonundaki bu dalgalanma, sektöre hakim iki şirketin hisselerine de yansıyor.

The Hershey Company (HSY), 2025 yılında rekor kakao fiyatları nedeniyle kâr marjlarında baskı yaşadı ve düzeltilmiş kârı sert şekilde geriledi. Şimdi ise toparlanma süreci başladı. İkinci çeyrek sonuçlarıyla birlikte beklentilerini yükselten Hershey, 2026 yılı için hisse başına yaklaşık 8,36 ila 8,52 dolar arasında düzeltilmiş kâr ve yaklaşık %4,5 ila %5 net satış büyümesi öngörüyor.

Kakao, şirketin ürün maliyetinin yaklaşık %20’sini oluşturuyor. Bu nedenle fiyatlandırma disiplini ve verimlilik, kakao fiyatlarındaki düşüşten çok daha etkili oluyor. Yönetim, şimdiye kadarki en geniş Cadılar Bayramı ürün yelpazesiyle sezona iddialı giriyor ve sadık müşterilerin çikolatadan vazgeçmeyeceğine güveniyor.

Mondelez International (MDLZ) ise daha temkinli bir tablo çiziyor. Cadbury ve Toblerone’un üreticisi olan şirket, daha geniş ve çikolataya daha az bağımlı bir portföye sahip. Kakao, ürün maliyetinin yaklaşık %10’unu oluşturuyor. Ancak fiyat artışları, satış hacmini olumsuz etkiledi.

2026 için şirket, düzeltilmiş kârda yatay ila %5 arası büyüme ve organik gelirde yatay ila %2 arası büyüme öngördü. Daha sonra bu tahminleri hafifçe yukarı çekti. Ancak bu oranlar, Hershey’den ve analistlerin beklentilerinden daha düşük kaldı. Tüketiciler yüksek raf fiyatlarına tepki gösterdi. Şirketin hedge işlemleri de Hershey gibi mevcut piyasa fiyatlarının üzerinde yapıldığı için, ucuzlayan kakao fiyatlarından tam anlamıyla faydalanılamadı.

Dalgalanma Bitmiş Değil

Ne tüketiciler ne de yatırımcılar için tam bir rahatlama beklenmemeli. Kakao hâlâ oynaklığını koruyor. Hershey’yi takip eden bir analistin ifadesiyle, taze arz fazlası ile devam eden hava riski arasında kalan bir piyasada fiyatlar her iki yöne de sert hareket edebilir.

ABD’li tüketiciler de bütçesini zorluyor ve fiyat odaklı davranıyor. Bu da her yeni fiyat artışının, daha ucuz şekerlere veya daha küçük paketlere yönelme riskini artırıyor. Mondelez’in satış hacmindeki düşüşün nedeni de tam olarak bu esneklik.

Tüketici için pahalı şekerler, yapışkan perakende fiyatlarının ve zirveden uzaklaşsa da hâlâ ucuz olmayan kakao piyasasının bir yansıması. Akıllı alışveriş yapmak, belki de hiç gelmeyecek bir indirimi beklemekten daha önemli.

Yatırımcı için ise tablo, sadece kakao fiyatlarının düşüşüne oynanan basit bir bahis değil; fiyatlandırma gücü ve hedge stratejileriyle ilgili. Ayrıca, yorgun tüketicilerin fiyat artışlarını artık tolere etmemesi gibi gerçek bir risk de barındırıyor.