Nvidia (NVDA) CEO’su Jensen Huang, Bill Gates’in yapay zekânın çok sayıda işi kalıcı olarak ortadan kaldırabileceği yönündeki uyarısına karşı çıkarak, bu teknolojinin aksine daha önce hiç görülmemiş ölçekte net istihdam yaratacağını savundu.
Huang, Fox Business’a verdiği demeçte, “Bill’i çok severim ama onun gördüğünü ben görmüyorum” dedi. Bazı işlerin ortadan kalkacağını kabul eden Huang, Gates’in bundan sonrasına dair yanlış bir çıkarımda bulunduğunu belirtti.
Gates’in Görüşü
Gates, bu hafta yayımladığı bir makalede, yapay zekânın geçmiş teknolojik devrimlerden farklı olarak insanın bilişsel emeğinin yerini alabileceğini, yalnızca çalışanları daha verimli kılmakla kalmayacağını savundu. Gates’e göre, ilk olarak müşteri hizmetleri, yazılım mühendisliği ve paralegal gibi giriş ve orta seviye pozisyonlar etkilenecek; ardından daha yetenekli robotlar fiziksel işleri de tehdit edecek.
Gates, bu dönüşümün hızını yavaşlatmak için yapay zekâ token’ları ve robotlardan vergi alınmasını, elde edilecek gelirin ise yeniden eğitim ve daha güçlü bir sosyal güvenlik ağı için kullanılmasını öneriyor.
Huang’ın Farklı Ekonomik Döngü Yorumu
Huang ise tam tersini düşünüyor. Ona göre yapay zekâ, çalışanların verimliliğini artırıyor; artan verimlilik kârları yükseltiyor ve iddialı şirketler bu kârları büyümek ve yeni istihdam yaratmak için yeniden yatırıma yönlendiriyor. Huang, “Bazı işler ortadan kalkacak ama çok daha fazla yeni iş yaratılacak” dedi.
Gates, yer değiştirme (substitution) etkisine odaklanırken, Huang genişleme (expansion) etkisini öne çıkarıyor.
Şimdiye Kadar Yapay Zekâ Kaynaklı Bir İstihdam Krizi Yok
İşgücü piyasası, her iki ismin de tezlerini destekleyecek veriler sunuyor. Raporlara göre, temmuz ayına kadar ABD’de açıklanan 112.713 işten çıkarmanın yaklaşık yüzde 24’ünde gerekçe olarak yapay zekâ gösterildi ve bu oran beş ay üst üste en yüksek neden oldu.
Buna rağmen, toplam açıklanan işten çıkarmalar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 41 azaldı ve temmuz ayı, son iki yılın en düşük aylık toplamı oldu. Yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmalar gerçek olsa da, yaygın bir istihdam çöküşü henüz yaşanmadı.
Gates Kanaryayı Bulmuş Olabilir
Daha endişe verici bulgular ise genç çalışanlarda görülüyor. Stanford Üniversitesi araştırmacıları, milyonlarca çalışanın bordro verilerini inceleyerek, yapay zekâya yüksek oranda maruz kalan 22-25 yaş arası mesleklerde istihdamın, daha az maruz kalan akranlarına göre yüzde 19 daha düşük olduğunu tespit etti.
Bu uyumun esas olarak işten çıkarmalardan ziyade işe alımların azaltılmasıyla gerçekleştiği görülüyor. Araştırmacılar, bu sonuçların doğrudan yapay zekâdan kaynaklandığına dair kesin bir kanıt olmadığını da vurguluyor.
Yapay zekâ kaynaklı iş kaybının ilk işareti, kitlesel işten çıkarmalar değil; şirketlerin giriş seviyesinde daha az kişiyi işe alması olabilir.
Tahmin Piyasalarının Görüşü
Tahmin piyasalarında ise şimdilik yaygın bir istihdam şoku fiyatlanmıyor. Polymarket yatırımcıları, ABD’de temmuzda yüzde 4,1 olan işsizlik oranının bu yıl yüzde 5’e ulaşma ihtimalini yalnızca yüzde 11 olarak görüyor. Piyasa, Gates’in endişe ettiği gibi keskin bir işsizlik artışına dair belirgin bir işaret görmüyor.
Şu an için veriler, iki milyarder arasında bir yerde duruyor: Yapay zekâ bazı işleri ortadan kaldırıyor ve giriş seviyesi işe alımları baskılıyor gibi görünüyor; ancak Gates’in öngördüğü çapta bir istihdam yıkımı henüz gerçekleşmiş değil.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
