Merkezi Kanada’nın Montreal kentinde bulunan IATA, Rio de Janeiro’da düzenlenen 82. IATA Yıllık Genel Kurulu ve Dünya Hava Taşımacılığı Zirvesi’nde küresel hava taşımacılığı sektörünün finansal görünümüne ilişkin raporunu yayımladı.
Raporda, hava yolu şirketlerinin kâr beklentilerinin Ortadoğu’daki çatışmalar ve artan yakıt maliyetleri nedeniyle aşağı yönlü revize edildiği belirtildi. Aralık 2025 için öngörülen 41 milyar dolarlık net kâr tahmini, 23 milyar dolara çekildi. Bu rakam, 2025 yılında elde edilen 45 milyar dolarlık net kârın oldukça gerisinde kaldı.
Bu düşüş, yolcu talebinin güçlü kalmasına ve uçakların daha yüksek doluluk oranlarıyla uçmasına rağmen sektörün jeopolitik şoklara ve yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığını bir kez daha ortaya koydu.
Yakıt faturası 350 milyar dolara çıkacak
Raporda, hava yolu şirketlerinin toplam yakıt giderlerinin bu yıl 252 milyar dolardan 350 milyar dolara yükseleceği öngörüldü. Yakıt maliyetlerinin, işletme giderlerinin neredeyse üçte birini oluşturduğu vurgulandı.
Maliyetlerdeki bu artış, yolcu başına kârlılığı da olumsuz etkiledi. Şirketlerin yolcu başına elde edeceği net kârın geçen yılki 9,10 dolar seviyesinden bu yıl 4,50 dolara gerilemesi bekleniyor.
Sektörün net kâr marjının ise %2’ye düşeceği tahmin ediliyor.
Gelirlerde artış ve doluluk rekoru beklentisi
Olumlu tarafta ise IATA, istikrarlı seyahat talebi, bilet fiyatlarındaki artış ve koltuk yükseltme ile uçak içi hizmetler gibi ek gelirlerin etkisiyle sektör cirosunun bu yıl %9,4 artarak 1 trilyon 165 milyar dolara ulaşmasını bekliyor.
Yolcu doluluk oranının %84 ile tarihi rekor kırması, küresel yolcu sayısının %2,4 artışla 5,1 milyara, kargo hacminin ise 71,7 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor.
Bölgesel ayrışma ve Ortadoğu’da zarar beklentisi
Raporda, küresel görünümün bölgelere göre ciddi farklılıklar gösterdiği belirtildi.
Çatışmaların merkezinde yer alan Ortadoğu’daki hava yolu şirketlerinin, zayıflayan talep ve operasyonel aksaklıklar nedeniyle toplu olarak zarar açıklaması bekleniyor. Diğer tüm bölgelerin ise azalan oranlarda da olsa kâr elde etmeye devam edeceği öngörülüyor.
Jet yakıtı fiyatlarındaki %70’lik artış kârları eritiyor
Raporda görüşlerine yer verilen IATA Genel Direktörü Willie Walsh, Ortadoğu’daki çatışmaların ve artan yakıt maliyetlerinin sektör görünümünü olumsuz etkilediğini vurguladı.
Walsh, küresel ölçekte hava yolu şirketlerinin kârlılığının 2025’e kıyasla yarı yarıya azalmasının beklendiğini belirtti. “Kârlar geçen yılki 45 milyar dolardan bu yıl 23 milyar dolara, marjlar ise %4,2’den %2’ye gerileyecek. Jet yakıtı fiyatlarındaki %70’lik hızlı yükseliş, tüm şirketlerin mali tablolarını olumsuz etkiliyor.
Ek maliyetlerin bir kısmı fiyat ayarlamaları ve verimlilik artışıyla karşılansa da bu durum kârlılığı geçen yılki seviyede tutmaya yetmiyor. Yıla zayıf bilançolarla başlayan küçük ölçekli taşıyıcılar zor bir süreçten geçiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Walsh, Körfez bölgesindeki taşıyıcıların hava sahalarının neredeyse tamamen kapanmasının ardından büyük bir operasyonel belirsizlikle karşı karşıya kaldığına dikkat çekerek, “Bu şirketler bağlantıları sürdürmek adına harika bir iş çıkarıyor ancak büyük finansal etkiler kaçınılmaz.” ifadelerini kullandı.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, yolcu başına düşen 4,50 dolarlık kârın mevcut şartlar altında bir direnç göstergesi olduğunu belirterek, “Ancak bu miktar, FIFA Dünya Kupası stadyumlarının çoğunda bir sosisli sandviç bile almaya yetmez ve diğer maliyetler ya da vergiler yükseldiğinde şirketlere yeterli bir tampon alanı bırakmaz.” uyarısında bulundu.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cnbce.com
