Küresel havayolu sektörü, İran savaşı nedeniyle yükselen jet yakıtı fiyatlarının etkisiyle bu yıl daha fazla iflas ve konsolidasyon riskiyle karşı karşıya. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Genel Direktörü Willie Walsh, Reuters’a yaptığı açıklamada, bazı havayolu şirketlerinin faaliyetlerine son vermesini, bazılarının ise daha büyük şirketler tarafından satın alınmasını beklediğini belirtti. Walsh, Rio de Janeiro’daki IATA yıllık zirvesinde, yüksek yakıt fiyatlarının bazı taşıyıcılar için başa çıkılması güç bir yük oluşturduğunu vurguladı.
Reuters’ın aktardığına göre, düşük maliyetli havayolu şirketleri, premium kabinler, yüksek gelirli yolcular ve kredi kartı sadakat programları gibi yüksek marjlı gelir kaynaklarından yoksun oldukları için artan maliyetlerden en fazla etkilenen grup oldu. Spirit Airlines geçen ay iflas etti. Walsh, bunun son örnek olmayacağını, kârlı olmayan hatlarda kesintiler ve yakın vadede bilet fiyatlarında bir gevşeme beklenmediğini ifade etti.
IATA’nın Yakıt Fiyatı Monitörü’ne göre, jet yakıtı varil başına 141,64 dolardan fiyatlandı ve haftalık bazda %11,4 geriledi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ise Spirit’in iflasında İran savaşının ana neden olmadığını, şirketin başarısızlığının “kendi iş modelinin sorunlarından” kaynaklandığını savundu.
ABD’de Düşük Maliyetli Taşıyıcılar Baskı Altında
Walsh, Ryanair’in Avrupa’daki güçlü performansının düşük maliyetli modelin hâlâ geçerli olduğunu gösterdiğini belirtti. ABD’de ise United Airlines (UAL), Delta Air Lines (DAL) ve American Airlines (AAL), düşük maliyetli rakiplerini piyasadan çıkarmaya devam ediyor. Walsh, United CEO’su Scott Kirby’nin American’ı satın alma önerisini ise ciddi düzenleyici engeller nedeniyle gerçekçi bulmadığını söyledi.
Bu olası birleşme, siyasi cephede de tepkiyle karşılanıyor. Senatör Elizabeth Warren, birleşmenin en yakın rakibinin iki katı büyüklüğünde bir havayolu yaratacağını ve bunun tüketicilere daha yüksek bilet fiyatları olarak yansıyacağı uyarısında bulundu.
Yakıt Tek Sorun Değil
Finansal baskı yalnızca yakıt maliyetleriyle sınırlı değil. Walsh’a göre, Boeing (BA), Airbus, GE Aerospace ve RTX’in (RTX) iştiraki Pratt & Whitney gibi üreticilerdeki teslimat gecikmeleri, havayolu şirketlerine geçen yıl yaklaşık 11 milyar dolara mal oldu. Walsh, üreticilerin de sektörün yaşadığı zorluklara ortak olması gerektiğini belirtti. Küresel kapasitenin %14’ünü oluşturan Körfez taşıyıcıları ise Dubai, Doha ve Abu Dabi’deki merkezlerde ciddi operasyonel aksaklıklarla karşı karşıya. Ancak Walsh, bu şirketlerin uzun vadede stratejik konumlarını koruyacağını öngörüyor.
Aynı zamanda, sürdürülebilir havacılık yakıtlarının beklenenden yavaş gelişmesi, sektörün 2050’ye kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmasını tehdit ediyor. Bu gecikme, halihazırda ciddi baskı altında olan sektörde düzenleyici belirsizliği daha da artırıyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
