Cardano’nun (ADA) kurucusu Charles Hoskinson, Ethereum’un Cardano’nun Extended Unspent Transaction Output (EUTXO) modelini kopyaladığını, ancak projeden bahsetmeyi adeta tabu haline getirdiğini öne sürdü. Bu çıkışın nedeni, Ethereum ekosisteminde yayımlanan yeni bir araştırma önerisi oldu.
Ethereum Vakfı araştırmacısı Toni Wahrstätter, bu hafta yayımladığı tasarımda ödemeleri tek seferlik nesneler olarak ele alıyor. Yani, ödemeler kalıcı bir durum kaydı yerine geçici birer giriş olarak değerlendiriliyor.
Ethereum’da Yerel UTXO Önerisi ve Durum Büyümesi
Ethereum’da herhangi bir cüzdan adresine yapılan ilk ödeme, zincirde kalıcı bir durum kaydı oluşturuyor. Wahrstätter ise çoğu basit ödemenin böyle bir kayda ihtiyaç duymadığını savunuyor. Önerisine göre, bir ödemenin varlığı geçmişten kanıtlanıyor ve zincirde yalnızca harcanmış bir işaretçi tutuluyor.
Bitcoin (BTC), bu tek seferlik nesne modelini ilk uygulayan ağ olmuştu. Her ödeme bir kez var oluyor, bir kez harcanıyor ve ardından defterin aktif belleğinden siliniyor.
Araştırmacıya göre, bu tasarım ödeme işlemlerinin kalıcı durum kaydını yaklaşık %99,8 oranında azaltıyor. Yeni bir hesap kaydı yaklaşık 100-150 bayt yer kaplarken, yerel bir UTXO yalnızca 0,3 baytlık bir iz bırakıyor. Plan, beklemedeki bir Ethereum Improvement Proposal (EIP) olan Frame Transactions standardı EIP-8141 üzerine inşa ediliyor.
Wahrstätter, konuyu gündeme getirdiği için Vitalik Buterin’e teşekkür etti. Bu fikir, Buterin’in daha hafif bir protokol hedefleyen Lean Ethereum yol haritasını öne çıkardığı dönemde gündeme geldi.
Hoskinson’dan Ethereum’a Eleştiri
Cardano’nun kurucusu Hoskinson, EUTXO tasarımını geliştirmek için on yılı aşkın süre harcadığını ve bu modelin kendi zincirinin akıllı sözleşmelerine güç verdiğini belirtti. EUTXO, fonları bireysel harcanmamış çıktılar olarak izliyor; geleneksel hesap bakiyesi yaklaşımından farklılaşıyor. Ancak Hoskinson, Ethereum geliştiricilerinin bu çalışmayı kabul etmediğini iddia ediyor.
Hoskinson, X platformunda yaptığı paylaşımda, EUTXO’nun akıllı sözleşme dünyasının en büyük yeniliği olduğunu ve Ethereum’un bunu açıkça kopyalamaya çalışırken adını bile anamadığını savundu. Ayrıca, Cardano’nun bir dönem CoinMarketCap’te üçüncü sırada yer aldığını ve milyonlarca kullanıcıya hizmet verdiğini hatırlattı.
Bu açıklamalar, Hoskinson’ın topluluk içindeki bazı kesimlerden gelen istifa çağrılarına rağmen Leios ölçeklenebilirlik güncellemesini savunduğu tartışmalı bir dönemin ardından geldi.
ADA ve ETH İçin Piyasa Görünümü
Piyasa, yaşanan tartışmaya kayıtsız kaldı. ADA, BeInCrypto Markets verilerine göre haftalık bazda %12,5 yükselişin ardından 0,17 dolar seviyesinde işlem görüyor. Ancak token, piyasa değeri açısından 18. sırada yer alıyor ve Hoskinson’ın atıfta bulunduğu üçüncülükten oldukça uzakta.
Ethereum (ETH) ise 1.754 dolardan el değiştiriyor ve 211 milyar dolarlık piyasa değeriyle ikinci sırada bulunuyor. Ayrıca, ADA’daki son toparlanma temmuz başında yeni cüzdan sayısındaki artışla desteklendi.
Wahrstätter’in tasarımı hâlâ bir araştırma önerisi niteliğinde ve henüz resmi bir EIP olarak sunulmuş değil. Bu ölçekte bir değişiklik, topluluk incelemesi ve bir hard fork gerektiriyor. Önümüzdeki aylarda, Ethereum’un Hoskinson’ın kendi modeli olarak gördüğü bu yapıya ne kadar yaklaşacağı netleşecek.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cryptorank.io