Hollanda Veri Koruma Kurumu, Uber’e sürücülerin hesaplarını otomatik sistemler üzerinden devre dışı bıraktığı ve sürücülere yeterli bilgi sağlamadığı gerekçesiyle 825 milyon euro ceza verdi.
Bu karar, Avrupa Birliği’nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) kapsamında bugüne kadar verilen en yüksek ikinci para cezası olarak öne çıkıyor.
Sürücü hesaplarını algoritmalar kapattı
Hollanda makamlarına göre Uber, özellikle dolandırıcılık şüphesi bulunan sürücülerin hesaplarını otomatik sistemlerle geçici olarak askıya aldı. Sistemler, bazı sürücüleri daha yüksek ücret elde etmek amacıyla gereksiz güzergah değişiklikleri yapmak veya tamamlamayı düşünmedikleri yolculukları kabul etmekle suçladı. Ayrıca, bazı düşük müşteri puanına sahip sürücülerin hesaplarının da bilgisayar sistemleri tarafından kalıcı olarak kapatıldığı belirtildi.
Uber ise kalıcı hesap kapatma kararlarının otomatik olarak alınmadığını savundu.
Bir bilgisayar böyle karar vermemeli
Hollanda Veri Koruma Kurumu Başkan Yardımcısı Monique Verdier, Uber’in ciddi ihlaller gerçekleştirdiğini belirtti. Verdier, sürücülerin tek bir sistem kararıyla gelirlerini kaybedebileceğine dikkat çekerek, bir bilgisayarın böylesine ağır sonuçları olan kararları kendi başına vermemesi gerektiğini vurguladı.
GDPR, kişilerin istihdamı ve gelirleri üzerinde önemli etkiler yaratabilecek kararların yalnızca otomatik sistemler tarafından alınmasına sınırlamalar getiriyor. Bu tür durumlarda anlamlı insan denetimi ve itiraz imkanı gerekiyor.
Uber karara itiraz edecek
Uber, Hollanda Veri Koruma Kurumu’nun kararına itiraz edeceğini açıkladı. Şirket, 825 milyon euroluk cezayı orantısız bulduğunu ve sürücülerin haklarını ciddiye aldığını savundu. Uber ayrıca hesapların askıya alınması süreçlerinde insan incelemesi ve itiraz mekanizmalarının bulunduğunu belirtti. Şirket, 2021 yılında Avrupa genelinde düşük müşteri puanı nedeniyle yalnızca 126 sürücünün hesabının kapatıldığını ifade etti.
Soruşturma Fransa’daki şikayetle başladı
Soruşturmanın geçmişi 2018-2022 dönemine uzanıyor. Süreç, bir Fransız Uber sürücüsünün şikayetiyle başladı. Uber’in Avrupa merkezinin Hollanda’da bulunması nedeniyle soruşturmayı Hollanda Veri Koruma Kurumu yürüttü.
Hollanda makamları daha önce de Uber hakkında veri gizliliği konusunda yaptırım uygulamıştı. 2024’te kurum, Avrupalı sürücülerin kişisel verilerinin ABD’ye aktarılması nedeniyle Uber’e 290 milyon euro ceza vermişti.
GDPR’da yalnızca Meta’nın cezası daha yüksek
825 milyon euroluk yeni ceza, GDPR kapsamında Avrupa’daki en ağır yaptırımlardan biri oldu. Listenin ilk sırasında, Facebook kullanıcılarının verilerinin ABD’ye aktarılması nedeniyle Meta’ya 2023 yılında verilen 1,2 milyar euroluk ceza bulunuyor.
Avrupa’daki düzenleyiciler son yıllarda büyük teknoloji şirketlerinin veri kullanımı, yapay zeka ve algoritmik karar alma süreçlerini daha sıkı denetlemeye başladı. Hollanda Veri Koruma Kurumu da algoritmalar ve yapay zekanın dışlama ve ayrımcılık gibi riskler yaratabileceğine özellikle dikkat çekiyor.
Teknoloji şirketlerine Avrupa baskısı artıyor
Uber’e verilen ceza, Avrupa’nın büyük teknoloji şirketleri üzerindeki düzenleyici baskısının yeni bir örneği olarak öne çıkıyor. GDPR kapsamında şirketlerin yalnızca verileri nasıl topladığı ve sakladığı değil, bu verilerle çalışan otomatik sistemlerin insanları nasıl etkilediği de mercek altında.
Uber’in itiraz sürecinin nasıl sonuçlanacağı ise 825 milyon euroluk cezanın nihai tutarı açısından kritik olacak.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: cnbce.com
