Ham petrol vadeli işlemleri, altı gün üst üste yükselişin ardından yatırımcıların kâr realizasyonuna gitmesiyle pazartesi günü varil başına 2 doların üzerinde geriledi. ABD Hazine Bakanı Bessent’in açıkladığı İran yaptırımları ise önceden beklenenin ötesinde yeni bir unsur sunmadı.
Bessent, en sert yaptırım seçeneklerini şimdilik devreye almadı. Ülkelerin İran ile iş yapmaya devam etmeleri halinde dolar bazlı finansal sistemden çıkarılma riskiyle karşılaşacaklarını belirtti ancak hangi ülkelerin hedef alınacağını veya yaptırımların ne zaman yürürlüğe gireceğini açıklamadı. Uyum için zaman tanınacağını ifade etti.
Hazine Bakanlığı, 60 kişi, kurum ve gemiye yeni yaptırımlar açıkladı. Ancak Bessent’in “ABD yaptırımlarının erişemeyeceği kimse yok” açıklamasına rağmen, İran’ın petrol ticaretine aracılık ettiği düşünülen Çinli finans kuruluşları listede yer almadı.
Rystad Energy’nin jeopolitik analiz başkanı Jorge Leon, “ABD bu adımı ‘ekonomik D-Day’ olarak nitelendiriyor ancak ilk önlemler söylemlere kıyasla daha sınırlı görünüyor. Asıl soru, Washington’un İran’ın kalan ticaret ortaklarına yönelik ikincil yaptırımları ne kadar kararlılıkla uygulayacağı” dedi.
Leon, “Çin kilit konumda. İran’ın ham petrol ihracatı abluka nedeniyle zaten sert şekilde düştü ve Pekin neredeyse tek büyük alıcı olarak kaldı. Çin alımlarını ciddi şekilde azaltmadıkça, İran’ın petrol gelirlerinde ek bir düşüş sınırlı kalabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Leon’a göre, petrol piyasasının bu gelişmeye tepkisinin sınırlı kalması, Orta Doğu’daki belirsizliğin sürdüğünü gösteriyor. “Şu anda önemli olan açıklamanın kendisi değil, Çin’in uyup uymayacağı ve İran’ın karşılık verip vermeyeceği” dedi.
Öte yandan, ABD’nin bölgedeki deniz taşımacılığına yönelik eskortlarını artırması, Birleşik Arap Emirlikleri’nin geçen hafta İran ile tüm ticareti durdurduğunu açıklaması ve İran para biriminin dolar karşısında 2 milyonun üzerine çıkması, ABD baskısının etkili olmaya başladığına işaret ediyor.
SEB analisti Bjarne Schieldrop, Reuters’a yaptığı açıklamada, “93 dolar/varil Brent fiyatı, 120-150 dolar aralığı yerine, Hürmüz Boğazı ve genel olarak Basra Körfezi’nden yeterli miktarda petrol akışının sürdüğünü gösteriyor. Dönüm noktası, İran’ın boğazı roket ve dronlarla tamamen kapatmaya karar vermesi olabilir” dedi.
Pazartesi günü, önde gelen iki ham petrol göstergesi %2,3 geriledi. Ekim vadeli Nymex ham petrolü (CL1:COM) 85,01 dolar/varil, ekim vadeli Brent petrolü (CO1:COM) ise 92,17 dolar/varil seviyesinden günü tamamladı.
ABD eylül vadeli Nymex doğalgazı (NG1:COM) ise %0,3 artışla 2,782 dolar/MMBtu seviyesine yükseldi.
İlgili ETF’ler: (USO), (BNO), (UCO), (SCO), (USL), (DBO), (DRIP), (GUSH), (USOI), (UNG), (BOIL), (KOLD), (UNL), (FCG), (XLE)
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Seeking Alpha
