Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, HIV önleyici tedavide çığır açan uzun etkili enjeksiyon ilacı Lenacapavir’in ülke genelinde kullanıma sunulması için 1,3 milyar randlık büyük bir girişimin başlatıldığını duyurdu.
Ramaphosa, bu finansmanı “katalizör bir yatırım” olarak nitelendirirken, ortaklığın Güney Afrika’nın uzun süredir savunduğu temel bir ilkeyi yansıttığını vurguladı: Hayat kurtaran ilaçların sadece ayrıcalıklı bir kesime değil, ihtiyacı olan herkese ulaşması gerektiğini belirtti.
Lenacapavir’in neden önemli bir gelişme olarak görüldüğünü anlamak için ilacın işleyişine bakmak gerekiyor. Lenacapavir, kendi sınıfında ilk olan bir “kapsid inhibitörü” olarak virüsün dış kabuğunu bloke ediyor ve böylece virüsün çoğalmasını ve insan hücrelerine girmesini engelliyor.
İlacın vücuda yavaş salınımı sayesinde, yılda sadece iki kez enjeksiyon yapılması yeterli oluyor. Güney Afrika ve Uganda’nın da dahil olduğu geniş kapsamlı küresel klinik çalışmalarda, ilacın neredeyse %100’e yakın bir etkinlik gösterdiği bildirildi.
Bu sayede, her gün koruyucu hap alma zorunluluğu yerine yılda iki kez yapılan basit bir enjeksiyonla, gerçek hayatta sıkça karşılaşılan doz atlama sorunu tamamen ortadan kalkıyor.
Finansman ve Hedefli Birinci Faz Dağıtım
Bu açıklama, dünyanın en yüksek HIV yüküne sahip ülkesi olan Güney Afrika’da kamu sağlığı açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
1,3 milyar randlık bu program, Güney Afrika hükümetinin finansmanı ile The Global Fund ve Children’s Investment Fund Foundation (CIFF) gibi uluslararası kuruluşların desteğiyle hayata geçiriliyor.
Programın ilk fazında, yüksek HIV oranına sahip 24 bölgede yer alan 360 kamu sağlığı kliniğinde uygulama başlayacak. Hükümetin hedefi, 2027 sonuna kadar başta ergen kızlar, genç kadınlar ve hamile anneler olmak üzere riskli gruplara öncelik vererek yaklaşık bir milyon kişiye ulaşmak.
Yüksek Maliyetler ve Yerli Üretime Geçiş
Sağlık savunucuları bu gelişmeyi tarihi bir adım olarak karşılasa da, uygulama lojistik ve ekonomik zorluklarla karşı karşıya.
ABD’li ilaç şirketi Gilead tarafından üretilen orijinal ilacın yüksek maliyeti nedeniyle, Güney Afrika’nın uzun vadeli stratejisi gönüllü lisans anlaşmasına dayanıyor.
Bu anlaşma sayesinde, 2027 yılına kadar ilacın uygun fiyatlı jenerik versiyonlarının yerel pazara sunulması ve Afrika kıtasında tıbbi ürünlerin %60’ının 2040’a kadar yerel olarak üretilmesi hedefleniyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: businessinsider.com
