Alphabet’in iştiraki Google, reklam teknolojisi biriminin bölünmesinden kurtuldu. Bu karar, son yıllarda ABD’li rekabet otoritelerinin büyük teknoloji şirketlerini bölme girişimlerinde üçüncü kez başarısız olması anlamına geliyor.
Virginia, Alexandria’daki ABD Yargıcı Leonie Brinkema, Google’ın AdX platformunu satmasını zorunlu kılmadı. AdX’te yayıncılar, Google’a anlık gerçekleşen reklam açık artırmalarında reklam satışı için yüzde 20 komisyon ödüyor. Adalet Bakanlığı ise, Brinkema’nın Google’ın rekabeti yasa dışı şekilde engellediğine hükmetmesinin ardından, şirketin bu reklam borsasını yönetmesine güvenilemeyeceğini savunmuştu.
Yargıç, davranışsal önlemleri kabul etti. Kararın ayrıntılı gerekçesi, gizli bilgilerin çıkarılması için 14 gün sonra yayımlanacak. Google, rakiplerine gerçek zamanlı teklif erişimi sağlamak gibi çeşitli düzeltici adımlar önermişti.
Bu karar, mahkemelerin teknoloji sektörünün ABD ekonomisi üzerindeki eşi görülmemiş gücünü denetleyip denetleyemeyeceği ve Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde başlayan teknolojiye yönelik baskının akıbeti konusunda soru işaretleri yarattı. Amazon ve Apple’a karşı açılan, akıllı telefon ve çevrim içi perakende pazarlarını ilgilendiren davalar ise henüz yargılamaya taşınmadı. İki ayrı yargıç, Google’ın farklı pazarlarda rekabeti engelleyici davranışlarda bulunduğuna hükmetse de, şirketin varlıklarını satmasını gerektiren en sert önlemi reddetti.
AdX, Google’ın işlerinin küçük bir bölümünü oluşturuyor. Kararın ardından Google hisseleri kazançlarının bir kısmını geri verse de, yüzde 0,6 artıda işlem gördü.
Google, mahkeme kararını memnuniyetle karşıladı. Şirket yöneticisi Lee-Anne Mulholland, “Mahkemenin, küçük işletmelerin yeni müşterilere ulaşmasına ve büyümesine yardımcı olan araçların bölünmesi yönündeki Adalet Bakanlığı teklifini reddetmesinden çok memnunuz” dedi.
Adalet Bakanlığı ise sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada, “Mahkemenin önemli bir iyileştirme kararı vermesinden memnunuz” ifadelerini kullandı.
Bakanlık ayrıca, “Çevrim içi reklamcılık pazarlarında rekabeti yeniden tesis etmeye ve Amerikalı tüketicilere rahatlama sağlamaya bir adım daha yaklaştık. Bakanlık, uygun sonraki adımları değerlendiriyor” dedi.
GOOGLE, VARLIK SATIŞININ MÜŞTERİLERE ZARAR VERECEĞİNİ SAVUNDU
Adalet Bakanlığı ve çok sayıda eyalet, 2023’te Google’a karşı, çevrim içi yayıncılar ve web siteleri tarafından kullanılan reklam teknolojisi pazarındaki hakimiyeti nedeniyle dava açmıştı.
Nisan 2025’te Yargıç Brinkema, Google’ın yayıncı reklamlarını barındıran sunucular ve alıcı-satıcı arasındaki reklam borsalarında yasa dışı tekel oluşturduğuna hükmetti. Yargıç, Google’ın yayıncıları kendi reklam sunucusunda AdX’i kullanmaya zorladığını tespit etti.
Brinkema, teknoloji devinin rekabeti engelleyici davranışlarının “Google’ın yayıncı müşterilerine, rekabetçi sürece ve nihayetinde açık web’deki bilgi tüketicilerine ciddi zarar verdiğini” belirtti.
Geçen yıl davada alınacak önlemlerle ilgili yapılan duruşmada Adalet Bakanlığı, Google’ın geçmişteki davranışları göz önüne alındığında AdX’i yönetmesine güvenilemeyeceğini savundu.
Google ise zorunlu satışın teknik olarak karmaşık olacağını ve müşterilere zarar verecek uzun ve sancılı bir geçiş süreci yaratacağını öne sürdü. Şirket ayrıca, Adalet Bakanlığı’nın talebinin, Reuters’ın 2024’te bildirdiği üzere, Google’ın AB’deki rekabet soruşturmasını sonlandırmak için AdX’i satma teklifinden farklı olduğunu vurguladı.
Wedbush araştırması ve mahkeme belgelerine göre, Ad Manager 2020’de Google’ın toplam gelirinin yüzde 4,1’ini ve faaliyet kârının yüzde 1,5’ini oluşturuyordu. Daha güncel rakamlar ise mahkeme belgelerinden çıkarıldı.
ABD’DE TEKNOLOJİYE YÖNELİK BASKI TEHLİKEDE
Google’ın bazı iş uygulamalarını değiştirmesi emredilmiş olsa da, bu karar ABD’li rekabet otoritelerinin büyük teknoloji şirketlerini bölme girişimlerinin üst üste üçüncü kez reddedilmesi anlamına geliyor.
The Tech Oversight Project’in yönetici direktörü Sacha Haworth, bu kararların “mahkemelerin tek başına büyük teknoloji şirketlerinden bizi kurtaramayacağını gösterdiğini” söyledi. Söz konusu savunucu grup, dijital reklamcılıkta rekabeti yeniden tesis etmeye yönelik yasa teklifleri hazırladı.
Geçen yıl Washington’daki bir federal yargıç, Federal Ticaret Komisyonu’nun Meta Platforms’un Instagram ve WhatsApp’ı elden çıkarmasını sağlama girişimini reddetti. Yargıç, ajansın, davanın açıldığı 2020’den bu yana büyük değişim gösteren sosyal medya ortamında Meta’nın tekel olduğunu kanıtlayamadığını belirtti. FTC, karara itiraz etti.
Benzer şekilde, Washington’daki bir başka yargıç, daha önce Google’ın çevrim içi aramada yasa dışı tekel oluşturduğuna hükmetmiş olsa da, Adalet Bakanlığı’nın şirketin Chrome tarayıcısını satmasını sağlama girişimini reddetti. Yargıç, bu karara gerekçe olarak OpenAI’ın ChatGPT’si gibi üretici yapay zekâ şirketlerinden gelen rekabetin artmasını gösterdi.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: marketscreener.com
