G20 maliye bakanları Asheville’de buluşuyor: Kanada gümrük krizi ve Venezuela petrol anlaşması gündemde

G20 maliye bakanları Asheville’de buluşuyor: Kanada gümrük krizi ve Venezuela petrol anlaşması gündemde

Amerika Birleşik Devletleri, pazartesi günü Kuzey Carolina’nın Asheville kentinde G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarını ağırlayacak.

Bu toplantı, ticaret, enerji ve çatışma konularında blokun ortak bir zemin bulup bulamayacağını test edecek kritik görüşmelere sahne olacak. Hazine Bakanı Scott Bessent, analistlerin ekonomik diplomasi becerileri açısından önemli bir sınav olarak gördüğü bu süreçte öne çıkıyor.

Bessent’in, G20’deki muhataplarına ticaret dengesizliklerini azaltma, büyümeyi artırma ve İran ile iş ilişkilerini kesme çağrısı yapması bekleniyor. Ayrıca Reuters’a göre, yükselen ABD borcu ve tahvil getirileriyle ilgili endişeleri de yatıştırması gerekecek.

Toplantı öncesinde üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları dikkat çekiyor. Atlantic Council düşünce kuruluşunun uluslararası ekonomi başkanı Josh Lipsky, AFP’ye yaptığı açıklamada, mevcut gerilimlerin “bu grubun bölünebileceği” yönünde genel bir hissiyat yarattığını belirtti.

ABD-Kanada Gerilimi Gündemde

Toplantı, ABD ile Kanada arasındaki ilişkilerin hızla kötüleştiği bir döneme denk geliyor. Washington ile Ottawa arasındaki ticaret görüşmeleri ağustos sonunda çöktü. Kanada Başbakanı Mark Carney, yeni ABD şartlarını “ekonomik açıdan mantıksız ve adaletsiz” olarak nitelendirdi ve bu koşulların herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini zedelediğini söyledi.

Bunun üzerine ABD, hokey sopası, inşaat malzemeleri, içki ve giyim dahil olmak üzere Kanada ürünlerine yüzde 50 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Kanada menşeli içki üreticileri ve ABD’de Kanada kerestesine bağımlı inşaat sektörü, bu anlaşmazlıktan en çok etkilenenler arasında yer alıyor.

CNBC’ye göre Kanada, 8 eylülden itibaren bu vergilere bire bir karşılık vermeye hazırlanıyor.

İki uzun süreli müttefik arasındaki bu kopuşun G20 görüşmelerine de damga vurması bekleniyor. Analistler, Kanada ile yaşanan anlaşmazlığın ve ABD’nin genel gümrük vergisi politikalarının, forumun sürdürülebilirliği konusunda endişeleri artırabileceği uyarısında bulunuyor.

Bessent’in ayrıca, Ortadoğu’daki savaş devam ederken, İran’a yönelik ABD yaptırımlarına uyulması konusunda G20 üyelerine baskı yapması bekleniyor. Bir Hazine yetkilisi, bu adımın Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı amaçladığını belirtti.

Bu baskı, Bessent’in geçen hafta Birleşik Arap Emirlikleri şubeleri üzerinden İran’la bağlantılı olduğu gerekçesiyle bir Mısır bankasına kısıtlama getirmesinin ardından geldi. Bu hamle, diğer üyelere, Tahran ile iş yapmaya devam etmeleri halinde ikincil ABD yaptırımlarının devreye girebileceği yönünde bir uyarı niteliği taşıyor.

ABD Enerji Politikası Gündemde

Enerji politikası da, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela ile açıkladığı kapsamlı yeni anlaşmanın ardından yeniden gündeme geldi. Trump, cuma günü yaptığı açıklamada, ABD’nin Venezuela’nın kanıtlanmış petrol rezervlerinin 65 milyar varilden fazlasında çoğunluk kontrolünü sağladığını duyurdu.

Trump, bu anlaşmayı “dünya tarihinin en büyük petrol anlaşması” olarak nitelendirdi. Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ve “özel sektör ortaklığı”na teşekkür etti.

Anlaşma kapsamında elde edilecek petrolün, ABD’nin stratejik petrol rezervlerini yeniden doldurması ve askeri kullanım için destek sağlaması bekleniyor. Venezuela’dan Rodriguez, 25 yıllık anlaşmanın günlük 1,5 milyon varil ham petrol üretimini hedeflediğini açıkladı.

Rodriguez, planın 17 stratejik petrol sahasını kapsadığını ve anlaşmanın Venezuela’nın egemenliğini koruduğunu vurguladı.

Reuters’a konuşan kaynaklara göre Chevron (CVX), mevcut Venezuela ortak girişimlerini yeni çerçeveye taşımayı planlayan şirketler arasında yer alıyor. Bu açıklama, Trump’ın İran’daki çatışmaya bağlı yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle artan baskı altında olduğu bir döneme denk geldi.

Almanya’nın Gündemi: İran ve Gümrük Vergileri

Her G20 üyesi toplantıya aynı önceliklerle gelmiyor.

Bloomberg’e göre Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil, İran ve Ukrayna’daki savaşların yanı sıra gümrük vergisi anlaşmazlıklarının sona erdirilmesi için baskı yapmayı planlıyor.

Klingbeil, pazartesi günkü toplantılar öncesinde yaptığı açıklamada, “Tüm bunlar küresel ekonomik gelişme için zehir” dedi. “Küresel ölçekte belirsizlikleri azaltmak herkesin sorumluluğu ve G20 bunun için doğru platform” ifadelerini kullandı.

Klingbeil, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya gazetecilerle birlikte katılıyor. ABD, büyümeyi ana odak noktası olarak belirlerken, Almanya’nın varlığı başka gerilim noktalarının da gündeme geleceğine işaret ediyor.

ABD’nin G20 Öncelikleri

ABD Hazine Bakanlığı, 2026 G20 başkanlığı için önceliklerini açıkladı. Bakanlık, bu süreci Başkan Trump liderliğinde bloğun “temel misyonuna dönüş” olarak tanımlıyor.

Hazine’ye göre G20, ekonomik büyümeyi teşvik etmeye yeniden odaklanacak ve bu çaba üç ana tema etrafında şekillenecek: düzenleyici yüklerin azaltılması, uygun fiyatlı enerji tedarik zincirlerinin güvence altına alınması ve yapay zekâ liderliğinin ilerletilmesi.

Bakanlık, reformların sembolik adımlar yerine ölçülebilir sonuçlar üretmeyi hedeflediğini belirtiyor. Bu yaklaşım, ABD’yi daha yalın ve büyüme odaklı bir G20 gündeminin itici gücü konumuna getiriyor.

Düzenleme konusunda Hazine, şirketlerin küresel ölçekte yatırım yapmasını ve rekabet etmesini sağlayacak verimli, şeffaf bir yönetişim için çalışıyor. Öncelikler arasında büyüme engellerinin kaldırılması ve istihdamı artıracak uygulamaların teşvik edilmesi yer alıyor.

Enerji alanında ise bakanlık, uygun fiyat, güvenilirlik ve güvenliği ön plana çıkarıyor. Dayanıklı ve bağımsız tedarik zincirleri, büyüme ve ulusal güvenlik için merkezi bir unsur olarak görülüyor. Hazine’nin inovasyon hamlesi ise yapay zekâ ve teknoloji geliştirmeyi hızlandırmaya odaklanıyor.

Rusya da Katılıyor

Jeopolitik gerilimler, Rusya’nın da toplantılara katılmasıyla yeniden gündeme gelecek.

Bloomberg News’e göre Rusya, üst düzey katılım sinyali verdi ve Asheville, aralık ayında Miami’de yapılacak zirve öncesi G20 toplantılarının bir durağı olarak öne çıkıyor.

Klingbeil, Hindistan, Kanada ve Birleşik Krallık’tan mevkidaşlarıyla da ikili görüşmeler yapmayı planladığını belirtti. “Bizim gibi açık ve kurallara dayalı ticarete, güvenilirliğe ve iş birliğine dayanan ülkelerle daha yakın ilişkiler kurmak istiyoruz” dedi.

Asheville toplantısı, ABD’nin G20 başkanlığında zorlu bir başlangıcın ardından geliyor. Aynı liderlik altında nisan ayında yapılan toplantı, Ortadoğu’daki anlaşmazlıklar nedeniyle ortak bir bildiriyle sonuçlanmamıştı.

ABD ve Almanya’nın Rekabet Eden Hedefleri

Önümüzdeki haftaki görüşmeler, grubun aralık ayındaki Miami zirvesi öncesinde uyum sağlayıp sağlayamayacağına dair bir işaret olabilir.

Analistlere göre toplantı, Bessent’in “temel değerlere dönüş” yaklaşımının, gümrük vergileri, yaptırımlar ve savaş nedeniyle bölünmüş bir grubu bir arada tutup tutamayacağını test edecek.

Nisan ayındaki başarısız ortak bildirinin tekrarı, aralık ayındaki Miami zirvesi öncesinde forumun etkinliğiyle ilgili yeni soru işaretleri doğurabilir.

Kanada veya İran yaptırımlarına uyum konusunda sağlanacak herhangi bir ilerleme, önümüzdeki günlerde döviz, tahvil ve enerji piyasalarını etkileyebilir.