Bir Avrupa hissesi için fiyat alarmı kurmak iyi bir disiplinin işaretidir, belirli bir seviyeyi kaçırmamak için akıllıca bir araçtır. Ama bu aracın arkasında dikkat edilmesi gereken bir psikolojik eğilim var.
Davranışsal finansta bu eğilime çapalama (anchoring) denir, Daniel Kahneman ve Amos Tversky’nin ortaya koyduğu ve Kahneman’a Nobel getiren çalışmaların merkezinde yer alan bir kavram. Zihin bir sayıyla karşılaştığında, genelde geçmiş bir fiyat, bir zirve ya da bir dip, o sayıyı bir referans noktasına, bir çapaya dönüştürür ve sonraki tüm değerlendirmeleri bu çapaya göre yapar. Sorun şu ki, o çapanın şirketin bugünkü ya da gelecekteki değeriyle hiçbir ilgisi olmayabilir.
Kurulan bir alarm da zamanla bir çapaya dönüşebilir. “O seviyeye gelirse alırım” cümlesi mantıklı bir plan gibi görünür, ama fiyat o seviyeye yaklaşıp geri döndüğünde ya da hiç gelmeden yükselmeye başladığında çapa bir engele dönüşür. Beklenen küçük bir indirim uğruna çok daha büyük bir hareket kaçırılabilir.
Bunun çözümü alarmı terk etmek değil, alarmı tek karar mekanizması olmaktan çıkarmaktır. Alarm “bir gelişme oldu, şimdi bakma vakti” anlamına gelmeli, “otomatik olarak al ya da alma” anlamına gelmemeli. Fiyatın yanında şirketin temel gerekçesini (neden ilgileniyorum, hangi gelişmeyi bekliyorum) not etmek, alarmı tek bir sayının insafına bırakmaz.
Maliyet ortalaması (dollar-cost averaging, burada euro-cost averaging) çapalama etkisini de yumuşatan bir yöntemdir. Belirli bir seviyeyi bekleyip tek seferde büyük bir pozisyon açmak yerine, küçük ve düzenli tutarlarla parça (fractional) alım yapmak “doğru sayıyı” bulma baskısını dağıtır. Böylece alarm tetiklendiğinde bu “şimdi ya da hiç” anı olmaktan çıkar, sadece planlı adımlardan biri hâline gelir.
Alarmlar piyasayı takip etmenin değerli bir aracı. Ama gerçek karar, alarmın çaldığı an değil, o anda elindeki gerekçeye baktığın an verilir.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
