EMXETF, Çinli yapay zekâ model geliştiricilerini hedefleyen TGRZ ETF’ini piyasaya sürdü

EMXETF, Çinli yapay zekâ model geliştiricilerini hedefleyen TGRZ ETF’ini piyasaya sürdü

Çin’in yapay zekâ alanında ABD’ye karşı artan rekabeti, özel piyasalardan halka açık hisselere taşınarak ETF yatırımcılarına ülkenin gelişmekte olan yapay zekâ model geliştiricilerine doğrudan yatırım yapma imkânı sunuyor.

EMXETF’in yeni başlattığı China AI Tigers LLM ETF (TGRZ), bu değişime odaklanıyor. Fon, yarı iletkenler, bulut bilişim, e-ticaret ve diğer teknoloji şirketleri yerine, temel yapay zekâ modelleri geliştiren Çinli şirketleri hedefliyor.

EMXETF’in kurucusu Kevin Carter’a göre, bu adımda ocak ayında Z.ai ve MiniMax’in halka arz edilmesi de etkili oldu. Carter, “Zamanlama esasen halka arzlara bağlıydı — Z.ai ve MiniMax, 2026 ocak ayında halka açıldı ve Çin yapay zekâ modeli yatırımlarını erişilebilir kıldı” dedi. ETF’in ayrıca DeepSeek ve Moonshot AI gibi şirketlerin gelecekteki halka arzlarını da kapsayacak şekilde tasarlandığını belirtti.

Bu halka arz hattı giderek daha önemli hâle gelebilir. Kimi modellerinin geliştiricisi Moonshot’ın Hong Kong’da halka arzı değerlendirdiği ve kısa süre önce 2 milyar doların üzerinde fon topladığı bildirildi. Reuters’a göre şirket, Kimi K3 modeliyle ilgili potansiyel gelir paylaşımı anlaşmaları için Microsoft (MSFT), Amazon (AMZN) ve Alphabet (GOOGL) ile de erken aşama görüşmeler yürütüyor.

Carter, Çin’in “AI Kaplanları”nı, yalnızca yapay zekâ kullanan veya altyapı sağlayan şirketlerden ziyade, temel yapay zekâ modelleri inşa eden şirketler olarak tanımlıyor. Bu girişimlerin birçoğu, Çin’in önde gelen yapay zekâ laboratuvarlarının yetiştiği Tsinghua Üniversitesi ile bağlantılı. Örneğin Z.ai, Tsinghua araştırmalarından doğarken, Moonshot AI’ın kurucusu Yang Zhilin de Z.ai kurucu ortağı ve Tsinghua profesörü Tang Jie’nin öğrencisi.

Değerleme Yakınsaması Beklentisi

Carter, yatırımcıların Çinli modellerin geldiği noktayı hâlâ hafife alıyor olabileceğini savunuyor. “En büyük yanlış kanı, Çin’in hâlâ geriden geldiği yönünde. Oysa bazı Çinli modeller artık sınırda ya da sınırın hemen yanında rekabet ediyor ve Amerikalı şirketler bunları kullanmaya başladı” diyor.

Yatırımcılar açısından daha da önemlisi, Carter değerlemelerde bir kopukluk olduğunu belirtiyor. Hiçbir Çinli yapay zekâ model geliştiricisinin şu anda 100 milyar doların üzerinde değerlenmediğini, buna karşılık Amerikalı yapay zekâ laboratuvarlarının çok daha yüksek değerlemeler peşinde olduğunu söylüyor. “Önümüzde bir değerleme yakınsaması işlemi olabilir” diyor.

Bu durum, Çinli yapay zekâ şirketlerinin geleneksel ölçütlerle ucuz olduğu anlamına gelmiyor. Örneğin Reuters’a göre Z.ai, 2026’nın ilk yarısında 953,9 milyon yuan (141,9 milyon dolar) gelir elde ederek yüzde 400 büyüdü; ancak Ar-Ge harcamalarının 2,1 milyar yuan (312,4 milyon dolar) seviyesine ulaşmasıyla 2 milyar yuan (297,6 milyon dolar) net zarar açıkladı. MiniMax ise ocak ayında Hong Kong’daki halka arzında değerini ikiye katlayarak kapanışta yaklaşık 13,7 milyar dolara ulaştı.

Geleneksel Çin Teknoloji ETF’lerinden Farklı Bir Yatırım

Yüzde 0,86 gider oranına sahip olan TGRZ, geniş kapsamlı bir Çin teknoloji fonu olmayı hedeflemiyor. Carter, “Bu, çeşitlendirilmiş bir Çin teknoloji fonu değil; Çin’in önde gelen yapay zekâ modellerini inşa eden şirketlere odaklanan bir yatırım” diyor.

Bu ayrım önemli; zira Çin’in yapay zekâ stratejisi giderek daha açık ve düşük maliyetli modellere vurgu yapıyor. DeepSeek, sınır seviyesinde yapay zekâ geliştirmek için ABD tarzı harcamaların şart olmadığını gösterirken, Moonshot’ın son Kimi modelleri rekabeti daha da artırdı.

Carter, bu maliyet avantajının benimsemeyi yaygınlaştırabileceğine inanıyor. “Çin, açık, özelleştirilebilir ve çok daha düşük maliyetli bir yapay zekâ yaklaşımı izliyor ve bu model Çin’in çok ötesine yayılabilir. Her iki yaklaşımın da büyümesi için büyük bir alan var” diyor.

TGRZ, her çeyrek yeniden dengelenecek ve yeni halka açılan yapay zekâ geliştiricilerini portföyüne ekleme fırsatı bulacak. Carter, DeepSeek ve Moonshot gibi şirketlerin ETF’in hedeflediği gelecekteki halka arzlara örnek olduğunu belirtiyor.