Bu yıl 47’ncisi düzenlenen Bangkok Uluslararası Otomobil Fuarı, IMPACT Arena, Fuar ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. BYD’nin standı yoğun ilgi gördü; ziyaretçiler sergilenen araçları incelemek için uzun kuyruklar oluşturdu. Çinli yeni nesil enerji araçları (NEV), dünya genelinde giderek daha fazla tüketicinin tercihi haline geliyor.
Güneydoğu Asya’da, tüketiciler popüler Çinli NEV modellerini satın almak için uzun süre beklemeye razı oluyor. Avrupa’da ise beş Çinli otomobil üreticisi, mayıs ayında 31 ülkede toplam 138 bin araç sattı; bu rakam yıllık bazda yüzde 64 artış anlamına geliyor. Çinli otomobil üreticileri, Avrupa’da aylık yeni araç tescilinde ilk kez Japon üreticileri geride bıraktı. Güney Amerika’da ise Brezilya, Çin’in NEV ihracatında en büyük pazar haline geldi. Temmuz ayında BYD’nin Brezilya’daki fabrikasında 100 bininci araç üretim bandından çıktı.
Bu gelişmeler, Çin otomotiv sektörünün yeni bir büyüme modelini benimsediğini gösteriyor: İç üretim döngüsünü güçlendirirken, iç ve dış pazarlar arasında daha iyi bir etkileşim sağlanıyor ve iki pazar birbirini destekliyor.
Çin Otomobil Üreticileri Birliği verilerine göre, Çin 2013’te 977 bin 300, 2025’te ise 7 milyon 98 bin araç ihraç etti. Böylece 12 yılda ihracat altı kattan fazla artmış oldu. 2021’den 2025’e kadar Çin’in araç ihracatı her yıl yaklaşık 1 milyon adet artarak patlama yaşadı. Bu yılın ilk yedi ayında ise Çin’in araç ihracatı 6,14 milyon adede ulaştı ve yıllık bazda yüzde 66,8 artış kaydetti.
NEV segmentindeki güçlü büyüme, Çin’in dünyanın en büyük otomobil ihracatçısı olmasında önemli rol oynadı.
2020’den 2025’e kadar Çin’in NEV ihracatı 69 bin adetten 2 milyon 615 bin adede yükseldi; bu da beş yılda 36 katlık bir artış anlamına geliyor. Bu yıl haziran ayında Çin’in aylık otomobil ihracatı ilk kez 1 milyon adedi aştı ve yıllık bazda yüzde 75,1 artış gösterdi. Toplam ihracatın içinde NEV’lerin payı 523 bin adetle yüzde 160 artış gösterdi ve toplamın yarısından fazlasını oluşturdu.
Küresel pazarlara hızlı giriş
Chery, BYD ve SAIC, yurt dışına açılan ilk Çinli otomobil üreticileri arasında yer alıyor ve küresel büyümede öncü konumda bulunuyor. Şimdi ise Geely, Chang’an ve Great Wall Motor, küreselleşme adımlarını hızlandırarak yurt dışı pazar paylarını artırıyor.
NIO, XPeng ve Leapmotor gibi yeni nesil elektrikli araç üreticileri ise akıllı teknolojik inovasyon alanındaki güçlerini kullanarak üst segment yurt dışı pazarlara giriş yapıyor.
İhracat hacmindeki artışın arkasında, araç üretim kalitesindeki önemli sıçrama bulunuyor. Ürün çeşitliliği açısından, ihraç edilen araçlar ağırlıklı olarak Çin’in rekabetçi iç pazarında test edilmiş orta ve üst segment modellerden oluşuyor.
16 Temmuz’da XPeng, MONA L03 modelinin küresel lansmanını Almanya’nın Münih kentinde gerçekleştirdi; model aynı anda Çin ve Avrupa’da satışa sunuldu. Perakende fiyatlar açısından bakıldığında ise, Çinli araçlar yurt dışında genellikle iç pazara göre daha yüksek fiyatlardan satılıyor. Örneğin BYD’nin Çin’de Yuan PLUS adıyla bilinen ATTO 3 modeli, Çin’de yaklaşık 120 bin yuan’dan satılırken, Avrupa’da fiyatı 300 bin yuan’ı aşıyor.
Marka itibarı açısından, Çinli NEV’ler küresel pazarda yüksek kalite ve üst segment ürünlerle özdeşleşmiş durumda. Çinli NEV’lerin yurt dışında güç kazanması, “Made in China” algısının küresel marka değerini yeniden şekillendiriyor.
Son yıllarda Çin’in NEV ihracatı üç aşamalı bir dönüşüm geçirdi: Araç ihracatından, endüstriyel zincirin küreselleşmesine ve ardından daha geniş bir ekosistemin küreselleşmesine.
Örneğin SAIC, yurt dışında yerelleştirilmiş Ar-Ge, operasyon ve satış sonrası ekipleri kurdu. SAIC yöneticisi, “Küresel düşün, yerel hareket et” prensibiyle, farklı pazarlar için yerel düzenlemeler, yol koşulları ve tüketici tercihleri doğrultusunda özel stratejiler geliştirdiklerini belirtti.
BYD ise Brezilya’da Ar-Ge, üretim, satış, hizmet ve tedarik zincirini kapsayan geniş bir varlık oluşturdu. Şirketin faaliyetleri arasında elektrikli otobüs ve kamyon şasisi üretimi ile lityum demir fosfat batarya malzemesi işleme gibi entegre üretim yetenekleri bulunuyor.
Avrupa ve ABD gibi pazarlarda ise birçok çok uluslu şirket, Çin teknolojilerini aktif şekilde benimseyip adapte ediyor. Stellantis, Leapmotor ile elektrikli aktarma organları konusunda iş birliği yaptı. Temmuz ayında CATL ve İngiltere’nin en büyük enerji tedarikçisi Octopus Energy, Çin’in Qiji batarya değişim teknolojisini Avrupa’ya taşımak ve burada batarya değişim merkezleri kurmak için ortak girişim başlattı.
Zorlukların aşılması
Küreselleşme yolculuğu hiçbir zaman kolay olmadı; son yıllarda yurt dışı politika ortamı giderek daha dalgalı hale geldi.
2023’te Türkiye, Çin menşeli elektrikli araçlara ek yüzde 40 gümrük vergisi uyguladı. 2024’te AB, Çinli elektrikli araçlara yüzde 35,3’e varan telafi edici vergi getirdi. ABD ise Çin’de üretilen elektrikli araçlara yüzde 100 gümrük vergisi uyguladı. 2026’da Meksika, serbest ticaret anlaşması olmayan ülkelerden gelen binek araçlara yüzde 50’ye varan gümrük vergisi koydu.
BYD’nin marka ve halkla ilişkiler departmanı genel müdür yardımcısı Luo Hao, “Çinli şirketler farklı bölgelerde farklı zorluklarla karşılaşıyor. Bu, küresel genişlemenin kaçınılmaz bir aşaması; kapsamlı bir sınav ve aynı zamanda deneyim kazanma fırsatı” dedi.
Çinli otomobil üreticileri, küresel pazardaki zorluklara rağmen etkileyici bir büyüme yakaladı. Örneğin Geely, Malezya’nın ulusal otomobil üreticisi Proton’a yatırım yaparak teknoloji, yönetim ve tedarik zinciri kaynaklarıyla destek sağladı.
Çin’in NEV sektörünün küreselleşme süreci, kapsayıcı bir ekonomik küreselleşme yaklaşımını benimsedi. Bu sayede dünya genelinde, özellikle de Küresel Güney ülkelerinde, tüketicilere yerel ekonomik koşullara, günlük ihtiyaçlara ve alım gücüne uygun, yüksek kaliteli ve uygun maliyetli araçlar sunuluyor.
Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde ofis çalışanı Lucas, eskiden ikinci el araçlar satın alıyordu. Şimdi ise Çinli bir NEV’e geçiş yaptıktan sonra, kompakt ve çevik tasarımının kentin eski mahallelerindeki dar sokaklara çok uygun olduğunu, düşük şarj maliyetlerinin ise yaşam giderlerini önemli ölçüde azalttığını belirtiyor.
Güney Afrika’da ise yol yardım işi yapan Shane, eski araçlarının sık sık arıza yapmasından dolayı zorluk yaşıyordu. Çinli bir NEV’e geçtikten sonra, aracın güvenilir kalitesi ve istikrarlı performansı ulaşım sorunlarını çözdü ve işini sorunsuz sürdürmesini sağladı.
Tam gaz ilerleme
2025 sonunda Çin otomotiv sektörü önemli kilometre taşlarına ulaştı: FAW-Volkswagen, 30 milyonuncu aracını üretim bandından çıkardı; Chang’an Automobile, 30 milyonuncu Çin markalı aracını üretti; yıllık otomobil üretim ve satışları ise 31 milyon adedi aştı.
Chang’an Automobile başkan yardımcısı Jia Lishan, “Yedek parça merkezleri, servis merkezleri ve çağrı merkezleri kurarak hizmet sistemimizi oluşturmalı ve yerel pazarda kök salmalıyız” dedi. Chang’an, 2030’a kadar Avrupa’da 1.000’den fazla satış ve servis noktası kurmayı planlıyor.
2025’te BYD, Tesla’yı geride bırakarak dünyanın en büyük elektrikli araç satıcısı oldu. BYD’nin kurucusu, başkanı ve CEO’su Wang Chuanfu, 9 Haziran’daki genel kurulda, şirketi beş yıl içinde ölçek açısından gerçekten “küresel 1 numara” yapma hedefini yineledi. BYD, mart 2027’ye kadar yurt dışında 6.000 hızlı şarj istasyonu kurmayı planlıyor.
Dünya genelinde daha fazla NEV yollara çıkarken ve akıllı mobilite daha fazla insana ulaşırken, Çin’in NEV’lerinin küresel genişlemesi yalnızca endüstriyel gelişimin bir başarısı değil, aynı zamanda yeşil, düşük karbonlu kalkınma ve ekolojik medeniyet anlayışının da canlı bir örneği olarak öne çıkıyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: morningstar.com
