OpenRouter’da haftalık token kullanımında ilk beşi Çinli modellerin alması, yapay zeka rekabetinde yeni bir güç dengesine işaret ediyor. Tencent, Xiaomi, DeepSeek, MiniMax ve Z.ai tarafından geliştirilen bu sistemlerin tamamı açık ağırlıklı olarak öne çıkıyor. Moonshot AI’nin 14 Temmuz’da tanıttığı 2,8 trilyon parametreli Kimi K3 modeli ise düşük fiyat, özelleştirme ve güçlü performansı bir arada sunarak baskıyı artırdı. Kurumsal müşteriler, rutin işlerde en güçlü modele değil, yeterli performansı daha düşük maliyetle ve kendi altyapılarında sunabilen sistemlere yönelirse, ABD’li laboratuvarların premium fiyatlama gücü zayıflayabilir.
Mozilla CTO’su Raffi Krikorian’ın Axios’a yaptığı benzetmeye göre, öncü yapay zekayı gündelik işler için kullanmak, Whole Foods’a Ferrari ile gitmeye benziyor. Krikorian, kodlama, özet çıkarma, veri ayıklama ve müşteri hizmetleri gibi günlük işlerde daha ucuz modellerin yeterli hız ve kapasiteyi sunabildiğini belirtiyor. Bazı görevlerde maliyet farkı 50 kata kadar çıkabiliyor. Kong CEO’su Augusto Marietti de açık ağırlıklı model kullanımının son çeyrekte, amiral gemisi sistemlerin yüksek maliyeti nedeniyle hızla arttığını ifade etti.
Fiyat farkı kurumsal tercihlerde değişime yol açıyor
OpenRouter’ın 30 Haziran tarihli verilerine göre, DeepSeek’in haftalık token payı yıl başında %9 seviyesindeyken haziran başında %18’e yükseldi. Platformda DeepSeek V4 Flash için 1 milyon token başına 0,09 dolar girdi ve 0,18 dolar çıktı fiyatı belirlenirken, GPT-5.5 için bu fiyatlar sırasıyla 5 dolar ve 30 dolar seviyesindeydi. Ürünlerin kalite, hız ve kullanım koşulları birebir aynı olmasa da, fiyat uçurumu şirketlerin her sorguda en pahalı modeli kullanma alışkanlığını sorgulamasına neden oluyor.
Çinli modellerin yükselişi yalnızca fiyat baskısı yaratmakla kalmıyor. DeepSeek’in daha önce ABD’de tetiklediği çip soruşturması, rekabetin donanım erişimi ve ihracat kontrolleri cephesine de yayıldığını göstermişti. Bugünkü açık ağırlık hamlesi ise kısıtlamaların Çinli geliştiricilerin dağıtım ve benimsenme hızını tek başına durdurmadığını ortaya koyuyor.
OpenRouter haftalık
İlk 5 Çinli
Rutin görev maliyeti
50 kata kadar düşük
Kimi K3 ölçeği
2,8 trilyon
Kaynak: Axios, OpenRouter, Moonshot AI ve Reuters. Veriler 30 Haziran ile 18 Temmuz 2026 arasındaki açıklamalara dayanıyor.
Axios’a konuşan ismi açıklanmayan bir yapay zeka yatırımcısı, açık modellerin zamanla kurumsal sorguların %95’ini karşılayabileceğini, en zor %5’lik bölümün ise OpenAI veya Anthropic gibi sağlayıcılara kalabileceğini öngördü. Bu oran doğrulanmış bir pazar tahmini olmasa da, kurumsal bütçenin büyük bölümünün yeterince iyi ve kontrol edilebilir modellere kayabileceği temel senaryosunu açıkça gösteriyor.
Kimi K3 yarışın hızını gösterdi
Reuters’ın aktardığı şirket sonuçları ve üçüncü taraf değerlendirmeler, Kimi K3’ün bazı testlerde Claude Fable 5 ve GPT-5.6 Sol’a yaklaşabildiğini ortaya koydu. Model, 1 milyon tokenlık bağlam penceresine ve 2,8 trilyon toplam parametreye sahip. Ancak modelin ölçeği tek başına üstün performans anlamına gelmiyor. Reuters’a konuşan uzmanlar, sistemi yerel olarak çalıştırmanın yüz binlerce dolarlık donanım gerektirebileceğine ve açık ağırlığın her kullanıcı için düşük altyapı maliyeti anlamına gelmediğine dikkat çekti.
Axios’un aktardığına göre Anthropic CEO’su Dario Amodei, mayıs ayında Çin’in en tehlikeli siber yeteneklerde ABD’nin 6 ila 12 ay gerisinde olduğunu söylemişti. Kimi K3’ün yaklaşık on hafta sonra açıklanması, bu tür zaman farklarının kalıcı bir üstünlük anlamına gelmediğini gösterdi. Çinli laboratuvarların daha kısa sürüm döngüleri, fiyat avantajıyla birleştiğinde kapalı model sağlayıcılarının yenilik hızını ve marjlarını aynı anda baskılayabilir.
ABD şirketleri açıklık cephesini genişletiyor
Amerikan şirketleri de açıklık yarışını model ve yazılım katmanında genişletiyor. Mira Murati’nin kurduğu Thinking Machines, 15 Temmuz’da tam ağırlıkları erişilebilir Inkling modelini yayımladı. Şirket, 975 milyar toplam ve 41 milyar aktif parametreli sistemi özellikle özelleştirme için konumlandırıyor. Nvidia, uzun süre çalışan yapay zeka ajanları için Nemotron açık model ailesini büyütürken, SpaceXAI kodlama ajanının arkasındaki Grok Build yazılımını açık kaynaklı hale getirdi.
Bu karşı hamleler premium modellerin değerini ortadan kaldırmıyor. Güvenlik, güvenilirlik, en zor akıl yürütme görevleri ve kurumsal entegrasyonlar kapalı sistemler için güçlü bir talep alanı bırakabilir. Ancak işletmeler sorgularının çoğunu daha ucuz modellerle karşılamaya başlarsa, OpenAI ve Anthropic’in yüksek fiyatlarını dev yatırımlarla birlikte savunması zorlaşabilir. Axios, iki şirketin büyük halka arz hazırlıkları içinde olduğunu aktardı. Böyle bir fiyatlama kırılması, yapay zeka harcamalarına ve az sayıdaki teknoloji şirketine yüksek ölçüde bağımlı ABD piyasalarında daha geniş bir değerleme tartışması yaratabilir.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: endeks24.com
