İkinci hisse, bir portföyün ilk gerçek dağılım kararıdır. Burada sık yapılan varsayım şu: iki hisse taşıyorum, çeşitlendirmiş oldum. Oysa çeşitlendirmenin ölçüsü hisse sayısı değil, hisselerin birbirinden ne kadar farklı hareket ettiğidir.
Rakamla bakalım. BIST 100 üyelerinin son iki yıllık günlük getirileri üzerinden hesaplandığında, ortalama bir hissenin yıllıklandırılmış oynaklığı %48 seviyesinde. Aynı hisselerden eşit ağırlıkla kurulan bir sepetin oynaklığı ise %23. Aynı varlık sınıfı, aynı piyasa, ama dalgalanma yarıya inmiş. Bunu sağlayan şey hisse sayısı değil, hisselerin aynı anda aynı ölçüde hareket etmemesi.
Aynı veri setinde BIST 100 hisseleri arasındaki ortalama ikili korelasyon 0,21 çıkıyor. Yani hisseler çoğu zaman aynı yöne gidiyor, ama aynı hızda ve aynı büyüklükte değil. Bu farkın büyük bölümü sektör ve iş modeli farkından geliyor.
Bu nedenle ikinci hisse seçilirken ilk soru fiyat değil, benzerliktir. Aynı sektörden ikinci bir banka ya da aynı ihracat pazarına bağlı ikinci bir sanayi şirketi portföye yeni bir hikaye eklemez, mevcut hikayeyi büyütür. Faiz kararı, kur hareketi ya da regülasyon değişikliği iki kalemi de aynı anda etkiler.
Endeksin kendi yapısı da bunu hatırlatıyor. BIST 100 üyelerinin piyasa değerine göre dağılımında bankacılık %18,2, savunma %13,5 ve holdingler %9,3 pay taşıyor. Finansal kuruluşların toplam payı %25 civarında. En büyük 10 şirket ise endeks üyelerinin toplam piyasa değerinin yaklaşık yarısına denk geliyor. Endekste 100 şirket bulunması, ağırlıkların da dengeli dağıldığı anlamına gelmiyor.
Holdinglerde ayrı bir ayrıntı var. Bir holding hissesi tek kalem gibi görünür, ama içinde banka, perakende, enerji ya da sanayi iştirakleri olabilir. Portföyünde zaten bir banka varken bankacılık ağırlığı yüksek bir holding eklemek, göründüğünden daha az çeşitlendirme sağlar. Şirketin faaliyet raporundaki iştirak dağılımı bu soruyu cevaplar.
Pratik çerçeve üç soruyla kurulur. Bu şirket, birinciyle aynı habere aynı yönde mi tepki verir? Geliri aynı para birimine mi bağlı? Aynı müşteri kitlesine mi satıyor? Üç cevabın hepsi evet ise, seçilen şey ikinci bir hisse değil, birincinin büyütülmüş hali olur.
İkinci hissenin görevi portföyü kalabalıklaştırmak değil, tek bir senaryoya bağımlılığı azaltmak. Sayı artarken farklılık artmıyorsa, portföy sadece daha uzun bir liste haline gelir.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
