Himalayalar’da yer alan küçük bir Asya ülkesi olan Bhutan, El Salvador’dan sonra Bitcoin madenciliğini ve resmi olarak Bitcoin tutmayı benimseyen ikinci ülke olarak öne çıkıyor. Son dönemde ise Bhutan’ın elindeki Bitcoin varlıklarını sattığı iddia ediliyor.
Veri analiz şirketi Arkham Intelligence’ın verilerine göre, ülkenin Temmuz 2025’ten bu yana 1 milyar dolar değerinde Bitcoin satmış olabileceği belirtiliyor.
Bhutan’ın egemen varlık fonu olan Druk Holding and Investments’a (DHI) atfedilen cüzdan adreslerinden, yalnızca bu yıl içinde yaklaşık 207 milyon dolar değerinde Bitcoin’in çeşitli borsalara ve alım-satım şirketlerine aktarıldığı tespit edildi.
Arkham tarafından etiketlenen cüzdanlardaki Bitcoin miktarı, Ekim 2024’te yaklaşık 13.000 BTC seviyesindeyken, cuma günü itibarıyla 3.100 BTC’ye kadar geriledi. Bu miktarın cuma akşamı Hindistan saatiyle 252 milyon dolar değerinde olduğu bildirildi. 2026 boyunca hızlanan çıkışlar nedeniyle, mevcut hızın devam etmesi halinde Bhutan’ın Ekim ayına kadar elindeki tüm Bitcoin’i satmış olacağı öngörülüyor.
Ancak ülkenin yatırım birimi yetkilileri, herhangi bir Bitcoin satışı yapmadıklarını belirtiyor.
DHI CEO’su Ujjwal Deep Dahal, CoinDesk’e gönderdiği e-postada, “En son ne zaman BTC sattığımızı hatırlamıyorum” dedi. Arkham’ın izlediği cüzdan hareketleriyle ilgili olarak ise DHI’dan yapılan ayrı bir açıklamada, “Açıklamamız geçerliliğini koruyor ve ekleyecek başka bir şeyimiz yok” ifadeleri kullanıldı.
DHI, cüzdan hareketleriyle ilgili detaylara değinmedi, Arkham’ın bu cüzdanlara yaptığı atamaya itiraz etmedi ve Bhutan’ın elinde ne kadar Bitcoin bulunduğunu doğrulamadı. Ayrıca, satışlar gerçekleşmemiş olsaydı yaklaşık 13.000 BTC’nin hâlâ tutulup tutulmadığına dair de bir açıklama yapılmadı.
Arkham, bu cüzdanları yıllardır DHI’ya ait olarak izliyor ve Bhutan hükümeti, satış veya transferler kamuya açıklandığında bugüne kadar herhangi bir itirazda bulunmadı. Arkham’a göre, ülke 2019’dan bu yana aktif bir Bitcoin madencisi konumunda ve hükümet, ülkede bilinen en az dört madencilik tesisini finanse ediyor.
Arkham’dan bir analist CoinDesk’e yaptığı açıklamada, “Bir varlık bir borsaya veya OTC alım-satım şirketine gönderildiğinde, genellikle transferin amacı bu varlıkları takas etmektir” dedi.
“Ancak fonlar merkezi bir borsaya ulaştığında, satışın gerçekleştiğine dair zincir üstü kesin bir işaret bulunmaz; çünkü borsaların emir defterleri zincir dışında tutulur. Yine de, varlıkların borsalara yatırılması genellikle satış faaliyetine işaret eder.”
Arkham, geçen ay CoinDesk’e yaptığı açıklamada, tüm cüzdan etiketlerinin şirketin kendi istihbarat ekibi tarafından, kamuya açık çeşitli veri kaynaklarından elde edilen bilgilerle ve yapay zeka, makine öğrenimi ile diğer veri bilimi teknikleri kullanılarak belirlendiğini bildirdi. Şirket, adresleri Bhutan veya ilgili bakanlıklarla bağımsız olarak doğrulamadı.
Çıkış yapılan bazı adreslerin, geçmişte Galaxy Digital ve OKX gibi borsalarla ve genellikle satışla ilişkilendirilen bazı alım-satım şirketleriyle etkileşimde bulunduğu biliniyor.
Bununla birlikte, Bhutan’a ait cüzdanlardan Bitcoin alan alım-satım şirketlerinden birine yakın bir kaynak, son dönemde herhangi bir satış işlemi gerçekleşmediğini doğruladı.
Cüzdanlardan Bitcoin taşınsa da Bhutan bu hareketleri “satış” olarak değerlendirmiyor olabilir. Bu işlemler arasında saklama kuruluşlarına transferler, teminat olarak Bitcoin gösterilmesi, ödünç verme anlaşmaları veya spot satış dışında yapılandırılmış OTC işlemleri yer alabilir.
Aralık ayında Bhutan, ülkenin güneyinde kurulacak yeni bir ekonomik bölge olan Gelephu Mindfulness City’nin uzun vadeli gelişimi için 10.000 BTC’ye kadar kaynak ayırmayı taahhüt eden bir Bitcoin Gelişim Taahhüdü açıkladı.
Açıklama yapıldığı dönemde bu taahhüdün değeri yaklaşık 860 milyon dolardı. Bugün ise Bitcoin’in 79.000 dolar seviyesine yakın işlem görmesi ve Bhutan’ın yaklaşık 3.300 BTC tutmasıyla, ülkenin 10.000 BTC’lik bir kaynağı kalmadığı görülüyor.
Öte yandan CoinDesk, mart ayında Bhutan’ın madencilik faaliyetlerini tamamen durdurmuş olabileceğini ve bilinen cüzdanlarına bir yılı aşkın süredir önemli bir giriş olmadığını bildirdi.
Bu durum, ülkenin bol hidroelektrik kapasitesiyle kurulan bir operasyon için alışılmadık bir tablo oluşturuyor. Bhutan, Bitcoin varlıklarını madencilik yoluyla biriktirdi; açık piyasadan alım yapmadı. Ülkenin mevcut pozisyonunda yaklaşık 754 milyon dolarlık gerçekleşmemiş kârı bulunuyor.
DHI CEO’su Dahal ise bu yıl erken ve düzenli yağışlar sayesinde şanslı olduklarını belirtti.
“Yağışlar, hidroelektrik santrallerimizin tam kapasiteyle çalışmasını ve madencilik operasyonlarımızın aktif kalmasını sağlıyor. Bhutan’da madenciliği yapılan tüm Bitcoin, yeşil enerjiyle üretiliyor ve rekabetçi kalmak için sürekli olarak en yeni nesil cihazlara geçiş yapıyoruz” dedi.
Şu anda, Bhutanlı yetkililerin Bitcoin pozisyonuna ilişkin açıklamaları ile zincir üstü hareketler arasında soru işaretleri oluşmuş durumda. Ülkenin madencilikle elde ettiği ve elinde tuttuğu Bitcoin varlıklarının akıbetiyle ilgili belirsizlik sürüyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: coindesk.com
