Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü İran’a karşı “Operation Economic Outcast” adını verdiği yeni bir ekonomik yaptırım kampanyası başlattı. Bessent, pazar günü yayımlanan bir makalede, “bir düşmana karşı şimdiye kadar yürütülmüş en büyük finansal saldırıyı” gerçekleştirme sözü vermişti.
Yatırımcılar ise bu adımların İran yönetimini devireceğine pek inanmıyor. Polymarket verilerine göre, İran İslam Cumhuriyeti’nin 2027’den önce devrilme olasılığı yalnızca yüzde 8 olarak fiyatlanıyor. Bu piyasada yaklaşık 25 milyon dolarlık işlem hacmi oluştu.
Bu fark, yaptırımların onlarca yıldır ayakta kalmayı başaran bir hükümeti devirmeye yetip yetmeyeceğine dair şüpheleri yansıtıyor. Özellikle de Washington, İran’ın en önemli ticaret ortağı olan Çin’le ilişkileri sürdüren büyük Çinli bankalara dokunmaktan kaçınırken.
Bessent’in ‘Ekonomik D-Day’ Paketi Neleri Kapsıyor?
Bessent’in yönetim tarafından “ekonomik D-Day” olarak adlandırılan kampanyası kapsamında, baskının “bu rejim yalnız kalana kadar” süreceği belirtildi.
Hazine Bakanlığı, dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz taşımacılığı olmak üzere beş yeni sektörü ikincil yaptırımlar kapsamına aldı. Artık bu alanlarda İran’la işlem yapan herkes cezalandırılabilecek. Ancak bu adım, otomatik olarak kimseyi yaptırıma tabi tutmuyor.
Bakanlık ayrıca, petrol kaçakçılığı, nükleer ve füze teknolojisi tedariki ile siber operasyonlar yürütmekle suçlanan yaklaşık 60 kişi, şirket ve gemiyi yaptırım listesine ekledi. İran’a belirli ödemeleri ve İranlıların Amerikan kültürel ve akademik kurumlarına erişimini sağlayan lisanslar da askıya alındı.
Paketteki birçok unsur, Hazine’nin ileride ceza uygulama yetkisini genişletiyor; anında ceza getirmiyor.
Çin Hâlâ Hedefte Değil
Reuters’ın Kpler verilerine dayandırdığı habere göre, Çin 2025 yılında İran’ın deniz yoluyla gönderdiği petrolün yüzde 80’inden fazlasını satın aldı. Pazartesi günü açıklanan yaptırım listesinde Hong Kong ve Çin ana karasındaki bazı şirketler yer alsa da, büyük bir Çin bankası hedef alınmadı.
Bessent, cezaların hemen yürürlüğe girmeyeceğini açıkça belirtti. “Küresel finansal sistemi neden havaya uçurmak isteyeyim?” diyen Bessent, şirketlere ve hükümetlere kısa bir uyum süresi tanınacağını ekledi. Hangi ülkelerin cezalandırılacağını açıklamayan Bessent, hafta sonuna kadar büyük bir finansal kuruma yaptırım uygulanacağı sözünü verdi.
Bessent, daha önce de Pekin’e güvenmiş ancak somut bir sonuç alamamıştı. Yine de uygulanan abluka etkisini göstermeye başladı: Kpler verilerine göre, Çin’in İran’dan ham petrol alımı temmuzda günlük 823 bin varil iken ağustosta geçici olarak 534 bin varile geriledi.
İran Rejimi Dayanıklılığını Kanıtladı
İran yönetimi, olağanüstü bir liderlik değişimi sınavını da geride bıraktı. Ali Hamaney, şubat ayında ABD-İsrail saldırılarının ilk dalgasında öldürüldü. Ancak İran, kısa süre içinde Devrim Muhafızları ile yakın ilişkileri olan oğlu Mücteba’yı yeni dini lider olarak atadı.
Bessent, hafta sonuna kadar büyük bir finansal kuruma yaptırım uygulanacağı sözünü yineledi. Bu tercihi, Washington’ın ne kadar ileri gitmeye hazır olduğunu gösterecek.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
