Bankacılık sektöründe takipteki alacak satışı 5 ayda 42,7 milyar lirayla rekor kırdı

Yüksek enflasyon, sıkı para politikası ve azalan alım gücü, son iki yılda bankacılık sektöründe takipteki alacak bakiyesinin artmasına yol açtı. Regülatörlerin devreye aldığı yeniden yapılandırma adımlarına rağmen, bu yılın ilk beş ayında bankacılık sektörünün varlık yönetim şirketlerine devrettiği takipteki alacak tutarı 42,7 milyar liraya yaklaştı. Özellikle şubat sonunda başlayan savaş ve iç siyasi gündemin etkisiyle finansal sıkılaşmanın daha uzun süreceğine dair beklentiler, nisan ayı itibarıyla bankaların takipteki alacak satışlarını hızlandırdı. 1 Nisan-5 Haziran arasında yapılan satışlar 25,7 milyar liraya ulaşarak tarihi zirveye çıktı.

Beklentiler Tersine Dönünce..

Bankacılık sektörü, 2026 yılına dezenflasyon sürecinin hızlanacağı ve finansal koşullarda gevşeme yaşanacağı beklentisiyle girdi. Ancak yılın ilk iki ayında yüksek gelen enflasyonun ardından şubat sonunda başlayan savaş ve iç siyasi gerilimlerin artmasıyla beklentiler tersine döndü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), yılın ilk Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini %37’ye indirdi; ancak sonraki iki toplantıda faiz oranları sabit tutuldu. Piyasa, %40 üst banttan fonlanmaya başladı ve faiz artırılmadan uygulanan yaklaşık 3 puanlık sıkılık bu haftaki PPK’ya kadar sürdü. Yüksek karşılık ayırmak zorunda kalan bankacılık sektörünün kârı baskı altında kalırken, Finansal Kurumlar Birliği (FKB) verilerine göre sektör, yılın ilk çeyreğinde 17 milyar 51,8 milyon liralık takipteki alacak satışı gerçekleştirdi. Geçen yılın ilk çeyreğinde bu rakam 13,1 milyar liraydı. Savaşın etkilerinin ve finansal sıkılığın daha uzun süreceğine dair beklentiler, nisan ayı itibarıyla takipteki alacak satışlarının hızlanmasına neden oldu. Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yapılan açıklamalara göre, 1 Nisan-5 Haziran arasında bankaların takipteki alacak satışı 25,6 milyar lirayı aşarak çeyreklik dönemlerdeki en yüksek seviyeye ulaştı.

5 Ayda Rekor Satış Gerçekleşti

FKB verileri, bankacılık sektörünün geçen yılın ilk yarısında 25,6 milyar liralık takipteki alacak satışı yaptığını gösteriyor. FKB’nin ilk çeyrek verileri ve Ekonomim’den Şebnem Turhan’ın hesaplamalarına göre ise bu yıl haziran başı itibarıyla takipteki alacak satışı 42,7 milyar liraya ulaştı. Bu, geçen yılın ilk yarısına kıyasla bu yıl haziran başına kadar takipteki alacak satışında %66,8’lik bir artış anlamına geliyor. Ayrıca, 1 Nisan-5 Haziran arasındaki satışlar da geçen yılın ilk altı ayındaki toplam satışa ulaştı. KAP açıklamalarının detaylarına bakıldığında, bankaların tek seferde milyar liraları bulan takipteki alacak satışlarında bireysel kredi ve kredi kartı alacakları öne çıksa da, ticari, KOBİ ve tarım kredilerindeki takipteki alacak satışları da önceki yıllara göre daha yüksek seviyelere ulaştı.

Yılbaşına Göre Bakiyede Artış

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre, toplam takipteki alacak bakiyesi 723,8 milyar liraya, TL cinsinden takipteki alacak bakiyesi ise 713,5 milyar liraya yükseldi. Yılbaşına göre TL cinsi takipteki alacak bakiyesindeki artış %25’e ulaşırken, geçen yılın aynı haftasına göre artış %78,3 oldu. Bireysel ihtiyaç kredilerinde yılbaşına göre takipteki alacak bakiyesi %21,3, geçen yılın aynı haftasına göre ise %63 arttı. Bireysel kredi kartlarında takipteki alacak bakiyesi geçen yılın aynı haftasına göre %78,3, yılbaşına göre ise %27 yükseldi. En dikkat çekici takipteki alacak bakiyesi artışı ise varlık yönetim şirketlerine yapılan satışlarda da görüldüğü gibi taksitli ticari ve KOBİ kredilerinde yaşandı. BDDK haftalık verilerine göre, taksitli ticari kredilerde yılbaşına göre takipteki alacak bakiyesi %34, geçen yılın aynı dönemine göre ise %113,6 arttı. KOBİ kredilerinde ise yılbaşına göre %31,2, geçen yılın aynı haftasına göre %112,7 artış kaydedildi.

Takipteki Alacak Oranı En Hızlı Artan Kobi ve Taksitli Ticari Krediler Oldu

BDDK haftalık verilerinden yapılan hesaplamalara göre, TL kredilerde takipteki alacak oranı en hızlı artan segmentler taksitli ticari ve KOBİ kredileri oldu. Geçen yıl mayıs sonunda toplam TL kredilerde takipteki alacak oranı %3,45 iken, yıl sonunda %3,99’a, bu yıl mayıs sonunda ise %4,33’e yükseldi. İhtiyaç kredilerinde geçen yıl mayısta %5 olan takipteki alacak oranı, bu yıl mayıs sonunda %5,65’e çıktı. Bireysel kredi kartlarında ise geçen yıl mayısta %4,01, yıl sonunda %4,56 olan takipteki alacak oranı, bu yıl mayıs sonunda %4,92’ye ulaştı. TL cinsi taksitli ticari kredilerde geçen yıl mayısta %3,12 olan takipteki alacak oranı yıl sonunda %3,81’e, bu yıl mayıs sonunda ise %4,31’e yükseldi. TL cinsi KOBİ kredilerinde ise geçen yıl mayısta %3,04 olan oran yıl sonunda %3,86’ya, bu yıl mayıs sonunda ise %4,37’ye çıktı. TL cinsi taksitli ticari ve KOBİ kredilerinde bu yıl takipteki alacak oranı ve bakiyesi, bireysel kredilere göre çok daha hızlı büyüme gösteriyor.