İlk iki yazıda varantın ne olduğunu ve mantığını konuştuk. Şimdi sıra, çoğu yatırımcının varanta ilgi duymasını sağlayan asıl özelliğe geldi: küçük bir sermayeyle, çok daha büyük bir varlığın hareketinden faydalanabilmek.
Sorun tanıdık: bütçe yüksek fiyatlı hisseye yetmiyor
İlgini çeken, potansiyeline inandığın bir hisse var. Ama tek bir hissenin fiyatı bile bütçeni zorluyor. Bu, özellikle yüksek fiyatlı hisselerde sık karşılaşılan bir durum.
Diyelim 200 liradan işlem gören bir hisseyi takip ediyorsun. Spot piyasada bundan 100 adet almak istersen 20.000 lira ödemen gerekir. Bu da bütçenin büyük bir kısmını tek bir hisseye bağlamak anlamına gelebilir.
İşte varant tam burada farklı bir kapı aralar.
Aynı harekete çok daha küçük bir bütçeyle ortak olmak
Aynı hissenin, kullanım fiyatı 200 lira olan kısa vadeli bir alım varantını düşün. Çarpanı 1:1, yani her bir varant 1 hisselik harekete denk geliyor. Bu varantın güncel primi de 10 lira olsun.
100 hisselik bir harekete ortak olmak için 100 adet varant alırsın ve toplam maliyetin yalnızca 1.000 lira olur. 20.000 lira yerine 1.000 lira.
Şimdi hissenin vade içinde 220 liraya yükseldiğini varsayalım.
Spot tarafta 20.000 liralık pozisyonun 22.000 liralık olur. Kazancın 2.000 liralık, yani yatırdığın paranın %10’u.
Varant tarafında ise kullanım fiyatının 20 lira üzerine çıkan hisse, varantının değerini de hisse başına yaklaşık 20 liraya taşır. 100 adet varantın artık 2.000 lira eder. 1.000 lra ödeyip 2.000 liraya ulaştın, yani paranı ikiye katladın. Kazancın %100.
Aynı 2.000 liralık kazancı, 20.000 lira yerine 1.000 liralık bir bütçeyle elde ettin. İşte kaldıraç etkisi tam olarak budur. Küçük bir primle, çok daha büyük bir pozisyonun hareketini kontrol edersin.
Madalyonun kalbinde tanımlı risk var
Kaldıraç kulağa heyecan verici gelir ama asıl değerli olan, bunun yanında gelen güvencedir.
Varant alırken teminat yatırmazsın ve sana teminat tamamlama çağrısı gelmez. Kaybedebileceğin en yüksek tutar, ödediğin primle, yani örneğimizde 1.000 lira ile sınırlıdır. Hisse ne kadar düşerse düşsün, bu rakam değişmez.
Bunu spot pozisyonla kıyaslamak gerekirse, 20.000 liralık hisseni elinde tutarken fiyat sert düşerse, kaybın çok daha büyük ve önceden kestirilemez boyutlara ulaşabilir. Varantta ise en kötü senaryon, daha pozisyona girerken bellidir.
Bu yüzden varantın cazibesini sadece “yüksek kazanç” diye okumak eksik olur. Asıl güç, yukarı yönde kaldıraç, aşağı yönde ise baştan çizilmiş bir sınır taşımasıdır.
Bir bütçeyi bölmenin getirdiği esneklik
Tanımlı risk, beraberinde bir esneklik de getirir. 20.000 lirayı tek bir hisseye bağlamak yerine, çok daha küçük primlerle birden fazla varanta yönelebilirsin. Böylece aynı anda farklı hisselere, sektörlere ya da yükselen temalara, riskini her birinde baştan sınırlayarak erişebilirsin.
Bu, özellikle sınırlı bir bütçeyle piyasada aktif kalmak isteyen yatırımcılar için ciddi bir hareket alanı demektir.
Unutma: kaldıraç çift taraflı çalışır
Şimdi madalyonun diğer yüzüne bakalım, çünkü bu kısım en az kazanç tarafı kadar önemli.
Kaldıraç, kazancını büyüttüğü gibi kaybını da hızlandırabilir. Az önce hisse 220 liraya çıkınca varantın %100 kazandırdı. Ama hisse beklediğin yönde hareket etmez ve vade sonunda kullanım fiyatının altında kalırsa, varant değersiz olarak sona erer ve ödediğin 1.000 lira primin tamamını kaybedersin. Spot pozisyonda hisse hâlâ elinde kalırken, varantta süre dolduğunda hak da biter.
Üstelik varantın bir saati vardır. Fiyatının içinde taşıdığı zaman değeri vade yaklaştıkça erir. Yani sadece yönü değil, zamanlamayı da doğru kurmak gerekir. Bu zaman değerinin nasıl işlediğini ve varant fiyatını başka nelerin belirlediğini bir sonraki yazıda ayrıntısıyla ele alacağız.
Özetle
Varant, yüksek fiyatlı bir dayanağa küçük bir primle ortak olmanı, kaldıraç sayesinde bu hareketi büyütmeni ve bunu yaparken kaybını baştan sınırlamanı sağlar. Bu üçlü, varantı sınırlı bütçeyle bile güçlü bir araç haline getirir.
Ancak unutma, aynı kaldıraç iki yönde de çalışır ve varantın ömrü sınırlıdır. Bu nedenle pozisyonu küçük tutmak ve aracı kullanmadan önce işleyişini anlamak, kazançtan önce gelir.
Burada yer alan bilgiler yatırım tavsiyesi içermez. Bilgi için: Midas Sorumluluk Beyanı
