Görüşmelere tanık olan kaynaklara göre, Avrupa merkez bankacıları, ABD’li mevkidaşlarıyla gerçekleştirdikleri yıllık toplantıdan sonra, küresel işbirliğindeki uzun süredir devam eden normların bozulmadan kaldığına ikna olmadı ve Washington ile zaten gergin olan ilişkilerde daha fazla karışıklık yaşanabileceğinden endişe ediyor.
Fed yetkilileri, bu hafta Avrupalı muhataplarının endişelerini gidermek için ellerinden gelenin en iyisini yapacaklarını ve tüm taahhütlerini yerine getireceklerini belirtti.
Ancak merkez bankası ile yönetim arasındaki ayrışma göz önüne alındığında, Kansas City Fed’in yıllık Jackson Hole Ekonomik Sempozyumu’nun kulislerinde bulunan altıdan fazla yetkili, ABD Başkanı Donald Trump’ın ani politika değişikliklerine karşı hiçbir garanti veremeyeceklerini ifade etti.
İsimlerinin açıklanmasını istemeyen yetkililer, ABD Hazine Bakanlığı’nın Japon yenini desteklemek ve uzun vadeli ABD borçlanma maliyetlerini düşürmek için yaptığı son müdahalelerin, daha fazla müdahale ve normlardan sapmanın habercisi olmasından dolayı özellikle endişe verici olduğunu belirtti.
AVRUPALI YETKİLİLER YEN İŞLEMLERİNDEN ŞİKAYETÇİ
1 Ağustos’taki yen işleminden sonra, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Hazine’nin Japon para birimi karşılığında euro sattığını doğruladı ve bölgedeki merkez bankalarına bu hamlenin sadece kaynakların yeniden tahsisinden ibaret olduğunun güvencesini verdiğini belirtti. Cuma günü ise Bessent, yen satın almak için kullanılan döviz varlıklarının Hazine’nin Döviz İstikrar Fonu’ndan geldiğini söyledi.
Ancak kaynaklara göre, Avrupalı yetkililer özellikle ABD’nin euro satışlarının işlemin bir parçası olduğuna dair alışılagelmiş ön bilgilendirmeyi yapmamasından rahatsız oldu.
Bir yetkili, bu durumu sinir bozucu bulduğunu belirterek, “Her zaman telefonu açıp önceden haber verirlerdi. Bu olaydan çıkardığım mesaj, ABD’nin istediği her şeyi yapabileceğini düşünmesi.” dedi.
Diğer bazı yetkililer ise işlemin fazla sıra dışı olduğunu ve bağışlanabilecek bir dikkatsizlik olabileceğini söyledi.
Avrupa Merkez Bankası ve Fed sözcüleri konuyla ilgili herhangi bir yorum yapmadı.
Bir ABD yetkilisi, ABD-Japonya müdahalesinin yenin düzensiz hareketlerine karşı koymak ve küresel finans piyasalarında istikrarı desteklemek amacıyla gerçekleştirildiğini belirtti.
Yetkili, “Bu, başka kimseye yönelik değildi. Hazine Bakanlığı, uluslararası muhataplarımızla yakın ve sürekli iletişim halindedir, ancak bu görüşmelerin operasyonel detayları hakkında yorum yapmıyoruz.” ifadelerini kullandı.
BORÇ GERİ ALIMINA İLİŞKİN ENDİŞELER
Kaynaklar ayrıca, Bessent’in daha uzun vadeli tahvillerin geri alımını artırma planının (bu işlemlerin daha kısa vadeli tahvillerin ihraç edilmesiyle finanse edilmesi gerekebilir) Avrupa merkez bankaları için de bir endişe kaynağı olduğunu, çünkü yen alımı gibi bunun da yönetimin borçlanma maliyetlerini sınırlamak için alışılmadık önlemler almaya istekli olduğunu gösterdiğini belirtti.
Bir başka kaynak, “Bu müdahaleler normalde sadece geçici bir rahatlama sağlıyor. Ancak endişeler açıkça artıyor. Peki sırada ne var? Fed’e piyasadan tahvil almaya başlaması için baskı mı yapacaklar?” dedi.
Fed, seçilmiş yönetimden bağımsız olarak bu görevi yerine getiren tek ABD para politikası belirleme organı olsa da, kaynaklar Trump’ın kendi iradesini kabul ettirmek için olağanüstü çabalara girmeye hazır olduğunu gösterdiğini belirtti.
Yetkililer, bu durumun ABD’nin çok ötesine uzanacak piyasalarda büyük bir karışıklığa yol açabileceğinden endişe ediyor.
ABD’li yetkili, daha önce yapılan açıklamaları tekrarlayarak, uzun vadeli tahvil geri alımlarının artırılmasının, Hazine’nin yüksek kaliteli geri alım teklifleri aldığı uzun vadeli sektörlerde daha fazla likidite sağlamayı amaçladığını belirtti.
Yetkili, “Bunlar para politikası ya da faiz oranlarına üst sınır getirme çabası değil.” dedi.
Ancak perşembe günü, bir ABD Hazine Bakanlığı yetkilisi gazetecilere, Hazine’nin uzun vadeli tahvil getirilerini düşürmeye odaklandığını çünkü bu getirilerin bakanlığın adil değer olarak gördüğü seviyenin üzerine çıktığını söyledi.
TAKAS HATLARI RİSK ALTINDA MI?
Bazı kaynaklara göre, Avrupalıların endişelerinden bir diğeri de, siyasi müdahalenin sonunda Fed’in dünyanın en büyük merkez bankalarına sağladığı ve küresel finansal istikrarın temel taşı olarak kabul edilen dolar likidite desteklerini etkileyebileceğiydi.
Bu takas hatları, dünyanın dört bir yanındaki ticari bankaların, özellikle finansal kriz anlarında, ABD dolarına erişimlerini sürdürmelerini sağlıyor.
Fed, bu mekanizmayı her yıl yeniliyor; çünkü bunun aslında ABD çıkarlarını ve piyasalarını koruduğuna inanıyor. Zira küresel piyasalarda çalkantı anlarında yurtdışındaki bankalar aksi takdirde ABD tahvillerini satmak zorunda kalabilirler.
Bir başka kaynak, “Ancak bu yönetimde akılcılık her zaman galip gelmiyor. En yakın müttefikleriyle misilleme amaçlı ticaret politikaları izlediklerinde, Trump ‘Bakın, bizi dolandırıyorlar’ diyebilir ve takas hatları bir gecede ortadan kalkabilir.” dedi.
Kaynaklar, bu destek mekanizmalarının tehlikede olduğuna dair en ufak bir işaret bile olmadığını ve bunların değişmeden kalmasını beklediklerini söyledi. Takas hatları, Federal Açık Piyasa Komitesi tarafından yetkilendiriliyor ve yönetim tarafından değil, yalnızca Fed tarafından işletiliyor.
Bir Hazine yetkilisi, “Fed tesisleri ve takas hattı düzenlemeleriyle ilgili kararlar Fed’e aittir. Hazine’nin yen işlemleri veya borç geri alımlarıyla ilgili olarak açıkladığı hiçbir şey bunun aksini göstermiyor.” dedi.
WARSH KÜRESEL İLİŞKİLERİ İYİLEŞTİRME ÇABASINDA
Yetkili, Bessent’in önümüzdeki günlerde Kuzey Carolina’daki Asheville’de G20 maliye bakanları ve merkez bankası başkanlarıyla finansal istikrar konularını görüşmeyi dört gözle beklediğini ve İran’ı izole etme, büyümeyi teşvik etme ve küresel dengesizlikleri azaltma konusunda yönetimin gündemini daha da ileriye taşımayı hedeflediğini belirtti.
Kaynaklara göre, Fed Başkanı Kevin Warsh göreve başlamasının üzerinden bir aydan biraz fazla bir süre geçtikten sonra Avrupa’ya bir gezi düzenledi ve oradaki yetkililerle iyi ilişkiler kurmak için büyük çaba sarf ederek çoğunlukla olumlu bir izlenim bıraktı.
Warsh, Fed başkanı olarak ilk Jackson Hole konferansında, Kanada Merkez Bankası Başkanı Tiff Macklem ile de geleneksel bir fotoğraf çektirdi. Bu hareket, Trump’ın Kanada ile arasındaki gerilimi tırmandıran ve giderek sertleşen bir ticaret savaşına girdiği bir dönemde küçük ama yine de göze çarpan bir jest olarak dikkat çekti.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: ntv.com.tr