Senatör Mark Kelly, ABD’de milyonlarca kişinin ev sahibi olmasının artık ulaşılmaz hale geldiğini belirterek, Wall Street yatırımcılarının ailelerin konut piyasasına girmesini zorlaştırdığını söyledi.
Kelly, X platformunda yaptığı paylaşımda, 30 yaşında donanmada görev yaparken ailesi için güvenli bir mahallede ev alabilecek durumda olduğunu, ancak günümüz konut piyasasının çok farklı göründüğünü ifade etti. Kelly, Wall Street’in evleri satın alıp aileleri piyasadan dışladığını ve buna karşı mücadele ettiğini vurguladı.
Kelly, daha önce de konut arzını artırmaya, inşaat bürokrasisini azaltmaya ve büyük kurumsal yatırımcıların tek ailelik evleri toplu şekilde satın almasını engellemeye yönelik reformları desteklemişti.
Düzenleyici Maliyetler Artıyor
Kelly’nin açıklamaları, yeni konut verilerinin konut alım gücüne yönelik baskıların arttığını göstermesinin ardından geldi. Ulusal Konut Üreticileri Birliği’nin (NAHB) yayımladığı yeni bir çalışmaya göre, federal, eyalet ve yerel düzenlemeler, tipik bir yeni tek ailelik evin maliyetine ortalama 131.734 dolar ekliyor. Bu rakam, satış fiyatının %26,4’üne denk geliyor.
Bu maliyetler arasında imar onayları, ruhsat ücretleri, yapı yönetmelikleri, çevresel incelemeler ve proje gecikmeleri yer alıyor. Ocak ayında satılan ortalama yeni evin fiyatı 499.500 dolar seviyesindeydi. Bu da düzenleyici maliyetlerin, birçok alıcı için tipik bir %20 peşinatı aştığı anlamına geliyor.
Düzenleyici yük, 2021’den bu yana %40 artarak konut fiyatları, ücretler ve çoğu inşaat maliyetindeki artışın önüne geçti. NAHB verilerine göre, müteahhitlerin %94’ü düzenlemeler nedeniyle projelerinde gecikme yaşadıklarını, %88’i ise normalde tercih etmeyecekleri standartlarda inşaat yapmaya zorlandıklarını bildirdi. NAHB Başkanı Bill Owens, ABD’de yaklaşık 1,2 milyon konutluk bir açık olduğunu belirtti.
Wall Street Tartışması Büyüyor
Kelly’nin açıklamaları, kurumsal yatırımcıların konut krizini kötüleştirip kötüleştirmediği yönündeki tartışmaların arttığı bir dönemde geldi. Senatör Elizabeth Warren, yakın zamanda iki partili destek gören 21. Yüzyıl Konuta Erişim Yolu Yasası’nı destekledi. Bu paket, arzı artırmaya, maliyetleri düşürmeye ve büyük özel sermaye fonlarının tek ailelik ev alımlarını sınırlamaya yönelik 45’ten fazla madde içeriyor.
Tartışmanın odağında, yatırımcı talebinin konut fiyatlarını yukarı çekip çekmediği ya da asıl yapısal sorunun sınırlı konut arzı olup olmadığı yer alıyor.
Arz Açığı Baskıyı Artırıyor
Yeni konut inşaat başlangıçları, mayıs ayında %15,4 düşüşle 1,18 milyon adede geriledi ve bu, mayıs 2020’den bu yana en düşük seviye oldu. Haziran ayında müteahhit güven endeksi 35 seviyesinde kaldı ve bu, üst üste 14. ay 40’ın altında gerçekleşti. Müteahhitlerin yaklaşık %35’i geçen ay fiyat indirimi yaparken, %62’si alıcıları çekmek için teşvikler sundu.
Zillow’un analizine göre, ABD’de 242 şehirde başlangıç düzeyindeki evlerin fiyatı artık en az 1 milyon dolara ulaştı. Bu sayı, 2020 başında kaydedilen 80 şehrin neredeyse üç katı. ABD’de medyan konut fiyatı 418.000 dolar civarında ve alıcılar gelirlerinin yaklaşık %42’sini konuta harcıyor. Bu da konut alım gücünün Amerikan aileleri için giderek daha büyük bir sorun haline geldiğini gösteriyor.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Benzinga
