Bloomberg’in haberine göre, ABD’li yetkililer, ABD onayı olmadan küresel çapta yapay zekâ çipi satışlarını kısıtlayacak yeni düzenlemelerin taslağını hazırladı.
Taslak kurallar, Nvidia (NVDA) ve Advanced Micro Devices (AMD) gibi şirketlerin geliştirdiği yapay zekâ hızlandırıcılarının neredeyse tüm ihracatı için ABD’den izin alınmasını gerektirecek. Bu, şu anda yaklaşık 40 ülkeyi kapsayan mevcut kısıtlamaların küresel ölçekte genişletilmesi anlamına geliyor.
Bu çipler, dünya genelinde şirketler tarafından OpenAI’ın ChatGPT’si ve Google’ın Gemini’si gibi yapay zekâ hizmetlerini çalıştıran veri merkezlerinde kullanılmak üzere talep ediliyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ekibi, dünyanın ABD yapay zekâsını kullanmasını istediklerini sık sık dile getirmişti. Taslak kurallar, Nvidia’ya yönelik bir ihracat yasağı olarak değil, ABD hükümetinin yapay zekâ sektöründe denetleyici konumda olmasını sağlayacak bir yapı olarak öne çıkıyor. Şirketler ve bazı durumlarda hükümetler, bu çipleri satın almak için ABD Ticaret Bakanlığı’ndan onay almak zorunda kalacak.
Lisansların nasıl verileceği, ülkelerin kritik dijital altyapı kurup kuramayacağını belirleyecek. Bu altyapı, ekonomik büyüme, kurumsal rekabet ve askeri egemenlik açısından kilit önemde görülüyor.
Onay süreci, şirketlerin ihtiyaç duyduğu hesaplama gücüne göre değişecek. Nvidia’nın en yeni GB300 grafik işlem birimlerinden (GPU) 1.000 adede kadar olan sevkiyatlarda daha basit bir inceleme ve bazı muafiyetler söz konusu olabilecek.
Daha büyük kümeler kurmak isteyen şirketlerin ise ihracat lisansı başvurusundan önce ön onay alması gerekecek. Bu şirketler, iş modellerini açıklamak veya ABD hükümetinin veri merkezlerini ziyaret etmesine izin vermek gibi ek koşullarla karşılaşabilir.
Bir ülkede tek bir şirketin 200.000’den fazla Nvidia GB300 çipine sahip olduğu büyük ölçekli kurulumlarda ise ev sahibi hükümetin de sürece dahil olması gerekecek. ABD, bu tür ihracatlara yalnızca sıkı güvenlik taahhütleri veren ve ABD yapay zekâsına “eşdeğer” yatırım yapan müttefik ülkelere onay verecek. Ancak taslakta yatırım oranı belirtilmiyor.
Trump ekibinin çerçevesi henüz kesinleşmiş değil; federal kurumlar arasında görüş alışverişi sürüyor ve taslakta değişiklik yapılabilir ya da başka öncelikler nedeniyle rafa kaldırılabilir.
Trump yönetimi, daha önce Biden yönetiminin birçok ülkeye yapay zekâ çipi satışını kısıtlayan ve ihracat miktarına sınır getiren düzenlemesini ağır bulmuştu.
ABD’nin yapay zekâ politikalarının arkasında Çin’in bu alandaki hedefleri önemli rol oynuyor. ABD, Çin’in yapay zekâ çipi üretimini sınırlandırmak için çip üretim ekipmanı ihracatını da kısıtlamıştı. Ayrıca Trump döneminde Nvidia’nın, yerel teknoloji devi Huawei ile rekabet edebilmesi için Çin’e geri dönmesine izin verilmişti. Yeni küresel kurallar, Beyaz Saray’ın Çin’e çip ihracatı yaklaşımında değişiklik yaratmayacak. Trump ekibi, Huawei’nin yükselişini yavaşlatacak kadar Nvidia çipine izin vermeyi, ancak Çin’e aşırı hesaplama gücü sağlamamayı hedefliyor.
ABD, ihracat lisanslarını kullanarak Çinli şirketlerin yurt dışındaki yapay zekâ çiplerine erişimini de kısıtlayabilir. Nitekim Trump ekibi, bazı Nvidia sevkiyatlarının Birleşik Arap Emirlikleri’ne yapılmasını, bu şirketlerin Çinli yapay zekâ firmalarına hizmet vermemesi şartına bağladı.
Bu hafta başında, ABD’li yetkililerin Nvidia’nın herhangi bir Çinli şirkete ihraç edebileceği yapay zekâ hızlandırıcı sayısını yaklaşık 75.000 H200 çipiyle sınırlamayı değerlendirdiği bildirilmişti.
Aralık 2025’te Trump, H200 GPU’ları da dahil olmak üzere bazı gelişmiş yapay zekâ çiplerinin Çin’e satışına %25 ücret karşılığında onay vermişti. Ocak ayında ise Nvidia’nın H200 ve AMD’nin MI325X gibi üst düzey çiplerine %25 gümrük vergisi getirilmişti.
H200, Nvidia’nın mevcut amiral gemisi Blackwell çiplerinin ve yakında çıkacak Vera Rubin’in selefi konumunda. Trump yönetimi daha önce Nvidia’nın daha düşük güçlü H20 GPU’sunu Çin’e satmasına da izin vermişti.
Bu içerik hazırlanırken faydalanılan kaynaklar: Seeking Alpha
